Transevropska transportna mreža
.png){kind=spacer}
Transevropska transportna mreža (TEN-T) je planirana mreža puteva, željeznica, aerodroma i vodne infrastrukture u Evropskoj uniji. TEN-T mreža je dio šireg sistema Transevropskih mreža (TEN), uključujući telekomunikacijsku mrežu (eTEN) i predloženu energetsku mrežu (TEN-E ili Ten-Energy). Evropska komisija je usvojila prve akcione planove o transevropskim mrežama 1990. godine.[1]
TEN-T predviđa koordinirana poboljšanja primarnih puteva, željeznica, unutrašnjih plovnih puteva, aerodroma, morskih luka, unutrašnjih luka i sistema upravljanja saobraćajem, pružajući integrirane i intermodalne rute velikih brzina na duge relacije. Odluku o usvajanju TEN-T mreže donijeli su Evropski parlament i Vijeće u julu 1996. godine.[2] Evropska unija radi na promociji mreža kombinacijom liderstva, koordinacije, izdavanja smjernica i aspekata finansiranja razvoja.
Ovim projektima tehnički i finansijski upravlja Izvršna agencija za inovacije i mreže (INEA), koja je 31. decembra 2013. godine zamijenila Izvršnu agenciju za transevropsku transportnu mrežu (TEN-T EA). Deveti i najnoviji projekat, koridor Rajna-Dunav, najavljen je za finansijski period 2014–2020.[3]
Historija
[uredi | uredi izvor]Smjernice TEN-T prvobitno su usvojene 23. jula 1996. godine Odlukom br. 1692/96/EC Evropskog parlamenta i Vijeća o smjernicama Zajednice za razvoj transevropske transportne mreže. U maju 2001. godine, Evropski parlament i Vijeće usvojili su Odluku br. 1346/2001/EC kojom su izmijenjene Smjernice TEN-T u odnosu na morske luke, luke na unutrašnjim vodama i intermodalne terminale.
17. oktobra 2013. godine, najavljeno je devet koridora Osnovne mreže (umjesto 30 prioritetnih projekata TENT-a). Ti koridori su:
- Baltičko-jadranski koridor (Poljska–Češka/Slovačka–Austrija–Italija);
- Sjevernomorski koridor (Finska–Estonija–Latvija–Litvanija–Poljska–Njemačka–Holandija/Belgija);
- Mediteranski koridor (Španija–Francuska–Sjeverna Italija–Slovenija–Hrvatska–Mađarska);
- Orijentalni koridor (Njemačka–Češka–Austrija/Slovačka–Mađarska–Rumunija–Bugarska–Grčka–Kipar);
- Skandinavsko-mediteranski koridor (Finska–Švedska–Danska–Njemačka–Austrija–Italija);
- Rajnsko-alpski koridor (Holandija/Belgija–Njemačka–Švicarska–Italija);
- Atlantski koridor (ranije poznat kao Lisabonsko-Strasburški koridor) (Portugal–Španija–Francuska);
- Koridor Sjeverno more–Mediteran (Irska–Velika Britanija–Holandija–Belgija–Luksemburg–Marseille (Francuska),
- Koridor Rajna–Dunav (Njemačka–Austrija–Slovačka–Mađarska–Rumunija s ogrankom Njemačka–Češka–Slovačka);
Vanjski linkovi
[uredi | uredi izvor]- Transevropska transportna mreža (TEN-T) na službenom sajtu Evropske unije
- TEN-T Map
- Planovi iz oktobra 2013.
Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ timeline of TEN-T priority axes and projects as of 2005 ec.europa.eu Arhivirano 18. 11. 2011. na Wayback Machine, p. 7, PDF document, 14 MB
- ↑ Decision No 1692/96/EC of the European Parliament and of the Council of 23 July 1996 on Community guidelines for the development of the trans-European transport network eur-lex.europa.eu
- ↑ "Improving infrastructure & framework conditions for Danube - Requirements from an Industry viewpoint" (PDF). ec.europa.eu. Pristupljeno 9. 12. 2025.
Danube as new corridor "Strasbourg – Danube" in TEN T successor "CEF – Connecting Europe facility"