Trebević

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Pogled na vrh Trebevića
Istočno Sarajevo, pogled na Trebević

Trebević je planina u jugoistočnom dijelu Bosne i Hercegovine. Nalazi se jugoistočno od Sarajeva, uzdiže se iznad sarajevskih mahala i preko Malog i Velikog Stupnja (1522 m) nadovezuje se na planinu Jahorinu. Najviši vrh Trebevića je vrh Sofe (1627 metara).

Trebević predstavlja značajan turistički i rekreativni centar, koji je u proteklom ratu dosta uništen. Sa ovim izletištem grad je povezan asfaltnim putem i žičarom (koja je uništena u posljednjem ratu i nakon obnavljanja, ponovo puštena u rad 06.04.2018. godine, na dan grada Sarajeva) dužine 1700 m. Iz grada se preko Vraca zavojitom cestom, pored modernog kompleksa Sunnyland, autom dolazi do hotela Pino nature (nekada Prvi šumar). Odatle se dalje cestom stiže do planinarskog doma Napredak (1100 m) (desno - jug), do bob staze i žičare (lijevo - sjever) i ravno do kompleksa Brus (1150 m). Nakon Brusa se lošom asfaltnom cestom dalje može produžiti prema Jahorini.

U novije vrijeme se ubrzano grade pješačke i biciklističke staze. Zbog svoje blizine gradu i, s druge strane, čistog i nezagađenog okruženja, neke sarajevske IT kompanije najavile su izgradnju modernih objekata u kojima bi bili smješteni njihovi uredi uz prateće sportske i rekreativne sadržaje.

Zbog idealne konfiguracije terena ovdje je izgrađena kombinovana staza za bob i sankanje, i tu su održana takmičenja u ovim disciplinama za vrijeme 14. Zimskih olimpijskih igara 1984.

Na 1566 m, blizu vrha, 1975. izgrađen je telekomunikacioni toranj visine 60 m i jedini je telekomunikacioni relej koji nije uništen od strane NATO avijacije 1995. tokom bombardovanja releja. Važan je telekomunikacioni čvor za Sarajevo i predajnik za nekoliko RTV stanica.

Trebević od davnina predstavlja glavno izletište Sarajlija. Njegov povoljan geografski položaj, nadmorska visina, blaga klima i prirodne ljepote usadili su ga srca zaljubljenika u prirodu još od doba Austro-Ugarske koja je prepoznala potencijal područja i počela ga modifikovati u izletište. Trebević od 1954. godine ima određeni karakter pravne zaštite u kategoriji park–šuma. Sa sarajevskim mahalama na svojim padinama predstavlja jedinstven sklad urbanog i prirodnog. Kompletan prostor Trebevića odlikuje visok stepen biološke, pedološke i geološke raznolikosti. Na sjednici Skupštine Kantona Sarajevo, održanoj 9. aprila 2014. godine, usvojen je Zakon o proglašenju Zaštićenog pejzaža „Trebević“. Ovim zakonom utvrđena je zaštita područja Trebevića i njegovih prirodnih vrijednosti na prostoru od preko 400 hektara. Primarna svrha uspostave zaštićenog pejzaža „Trebević“ je očuvanje i unaprijeđenje svih elemenata fizičkogeografskog i biološkog diverziteta u zoni zaštićenog područja.[1]

Ime planine[uredi | uredi izvor]

Naziv Trebević je nedvosmisleno slavenskog porijekla i označava deminutiv slavenskog glagola trebiti, trijebiti, koji je u svakodnevnom govornom jeziku zamijenjen glagolima žrtvovati, uništavati. Trebević vodi porijeklo od izraza Trebišta, pod kojim se u staroslavenskom jeziku označavao žrtvenik. Iz toga bi se moglo zaključiti da su neka mjesta na Trebeviću, najvjerovatnije vrhovi u prvo vrijeme po doseljavanju Slavena služili kao prostor na kome je stanovništvo slavenskog porijekla izvodilo paganske obrede u kojima se između ostalog primjenjivalo i ritualno žrtvovanje.[2]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "Zaštićeni pejzaž "Trebević"". Javna ustanova Zaštićena prirodna područja Kantona Sarajevo. Pristupljeno 10.5.2015. 
  2. ^ "CIVES COLONIAE RIS...- Likovi s antičkih epigrafskih spomenika rogatičko-romanijskog područja". Centar za balkanološka ispitivanja, knjiga 36, Akademija nauka i umjetnosti , knjiga XXXVIII, 2009, 55 – 74. Pristupljeno 10.5.2015. 

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]