Tvrđava Dashtadem
| Tvrđava Dashtadem | |
|---|---|
| (hy) Դաշտադեմի ամրոց | |
 Unutrašnja utvrda i crkva unutar kompleksa | |
 | |
| Opće informacije | |
| Status | djelimično obnovljena |
| Vrsta | Tvrđava |
| Lokacija | Aragacotn |
| Grad/naselje | Dashtadem |
| Država |  Armenija |
| Početak izgradnje | 9–10. vijek (najstarija jezgra); 19. vijek (vanjski bedem) |
| Tehnički detalji | |
| Materijal | kamen |
Tvrđava Dashtadem (armenski: Դաշտադեմի ամրոց) jest utvrđeni kompleks na južnom rubu sela Dashtadem u pokrajini Aragacotn u Armeniji. Kompleks obuhvata više građevinskih faza od srednjeg vijeka do 19. vijeka, a među njegovim glavnim elementima jesu središnja citadela, unutrašnji i vanjski odbrambeni pojas te crkva i drugi objekti unutar kompleksa.[1][2]
Historija
[uredi | uredi izvor]Prema novijim arheološkim i arhitektonskim istraživanjima, srednjovjekovni dvorac Dashtadem nalazio se na tranzitnim putevima koji su povezivali Dvin i Ani, pa je imao važnu ulogu u zaštiti saobraćaja i trgovine u tom dijelu historijske Armenije.[3][4]
Na citadeli je sačuvan arapski natpis iz 1174, koji gradnju odnosno veliku obnovu povezuje sa sultanom ibn Mahmudom ibn Šavurom iz dinastije Šedadida, kurdskog porijekla, čija je grana vladala i u Aniju.[3][5] U 13. i ranom 14. vijeku Dashtadem je bio jedno od sjedišta zakaridske kneževske kuće u Aragacotnu.[3]
Arhitektura
[uredi | uredi izvor]Najstarija jezgra tvrđave datira iz 9. i 10. vijeka, dok su pojedini polukružni tornjevi i drugi fortifikacijski elementi dograđivani u razvijenom srednjem vijeku.[1][3] Kompleks je zamišljen kao jedinstvena cjelina sa troetažnom citadelom, crkvom, monumentalnim svjetovnim zgradama i sistemom podzemnih cisterni za vodu.[3]
Vanjski odbrambeni pojas potječe iz 19. vijeka; tvrđava je i danas poznata kao jedna od većih i bolje očuvanih armenskih utvrda. Glavni ulaz postavljen je tako da napadač ne može ući pravolinijski, što je imalo odbrambenu funkciju protiv konjaničkog juriša.[1]
Arheološka istraživanja i obnova
[uredi | uredi izvor]Arheološka iskopavanja u kompleksu provedena su, između ostalog, 2015, kada je ekipa Instituta za arheologiju i etnografiju Nacionalne akademije nauka Armenije istraživala područje prve linije odbrambenih zidova i okolni prostor kako bi se bolje razumjela struktura lokaliteta i podržali radovi na obnovi.[6] Kasniji konzervatorski radovi podržani su i sredstvima U.S. Ambassadors Fund for Cultural Preservation.[2]
Reference
[uredi | uredi izvor]- 1 2 3 "Visit Aragatsotn". Armenia Travel. Pristupljeno 25. 3. 2026.
- 1 2 "Conservation of the Ruins of the 10th-Century Dashtadem Fortress, Phase 2". Culture in Crisis. Pristupljeno 25. 3. 2026.
- 1 2 3 4 5 Babajanyan, Astghik; Aghaian, Soseh (2022). "Architecture of the Medieval Castle of Dashtadem". Herald of Social Sciences.
- ↑ Babajanyan, Astghik (2023). "Reinforcement of Medieval infrastructure: Medieval castles and caravanserais in Aruch and Dashtadem along the Dvin-Ani transit route". ARAMAZD: Armenian Journal of Near Eastern Studies. doi:10.32028/ajnes-vol-17-pp.91-116.
- ↑ Peacock, Andrew. "Shaddadids". Encyclopaedia Iranica. Pristupljeno 25. 3. 2026.
- ↑ Melkonyan, Husik; Babajanyan, Astghik; Harutyunyan, Arsen; Davtyan, Davit; Aghaian, Soseh (2017). "The excavations of Dashtadem fortress: preliminary report on 2015 fieldwork activity". ARAMAZD: Armenian Journal of Near Eastern Studies. 11 (1–2): 263–293. doi:10.32028/ajnes.v11i1-2.883.