Tvrđava Jezerski

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search

Koordinate: 44°58′44.9″N 16°05′54.8″E / 44.979139°N 16.098556°E / 44.979139; 16.098556 Tvrđava Jezerski nastala je u periodu srednjeg vijeka na području općine Bosanska Krupa, Bosna i Hercegovina. Tvrđava je proglašena za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.[1]

Lokacija[uredi | uredi izvor]

Nalazi se na strmoj kosi pored naselja Jezerski.[2][1]

Historija[uredi | uredi izvor]

Prvi spomen grada u historijskim izvorima iz 1278. godine. Tek u XVI vijeku navodi se da se nalazi u Zagrebačkoj županiji, u posjedu plemića Nemčića (zvani Jezerski i Svičovići). U tvrđavi bila je župna crkva Sv. Kuzme i Damjana u biskupiji kninskoj.

Osmanlije, pod vodstvom Ferhat-paša Sokolovića osvojile su Cazin, Bužim i Jezerski 1576. Gradskom posadom zapovijedao je dizdar.

Godine 1687.godine hrvatski krajišnici spalili su grad Jezerski i grad Stinu. U dokumentima je zabilježeno da je dizdar 1730. godine bio Mehmed-aga.

Po službeom popisu u gradu bila su 1833.godine 2 topa, a po austrijskom izvještaju iz 1834. godine, 4 topa. Grad bio je u sastavu Krupske kapetanije. Napušten je 1838.godine.[3][1]

Opis[uredi | uredi izvor]

Srednjovjekovni grad Jezerski spada u najjednostavnije i najmanje gradove u Pounju. Imao je okruglu isturenu kulu u jugoistočnom uglu obora. Kula je vertikalnih zidova, lijepo oplaćenih izvana i iznutra. Na vanjskoj, isturenoj oplati kule, na visini 1,4 m iznad temelja, nalazi se ukrasna traka. Vanjski promjer kule je 8 m i debljine zidova 1.8 m. Uz kulu je sagrađen mali obor kvadratne osnove, dužine stranica od oko 14 m. Od obora su sačuvana tri fragmenta zida sa puškarnicama. Mnogi elementi imaju sličnosti sa dijelovima unutrašnjeg utvrđenja u srednjovjekovnom gradu Bužimu (istovjetan način gradnje i oblik kule, koncepcija rasporeda spratova u kulama, oblici puškarnica i artiljerijskih otvora).

Jezerski je utvrđen vanjskim bedemom dimenzija 55x30 m koji su podigle Osmanlije. Unutar bedema nalaze se [džamija] i jedna stara zgrada.

U pisanim dokumentima nije pronađen tačan datum izgradnje ove džamije. Upoređujući ovu džamiju sa sličnim džamijama podignutim u Krajini, te po izgledu i obradi drvenih dijelova enterijera, može se pretpostaviti da ova džamija datira iz 19. vijeka. Objekat džamije je pravougaone osnove razvijene po dužini, vanjskih gabaritnih dimenzija cca 7.80x9.50 m+2x7.80 m (trijem). Zbirna korisna površina objekta je cca 94 m2. Džamija je pokrivena strmim četverovodnim krovom iz čijeg središta izlazi drvena munara. Krovna konstrukcija je drvena, a kao pokrov je primijenjen dvostruko falcovani crijep. Džamije je u dosta lošem stanju i van funkcije je od 1992. godine.

U toku 2016. izvršeni su prvi radovi na obnovi tvrđave, džamije i Crnića kuće.[1][4]

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • Ćiro Truhelka, Naši gradovi. Naklada knjižare J. Studnička i dr. Sarajevo, 1904.
  • Hamdija Kreševljaković, Prilozi povijesti bosanskih gradova pod turskom upravom. Prilozi za orijentalnu filologiju i istoriju jugoslovenskih naroda pod turskom vladavinom, br.II, Sarajevo, 1952.
  • Hamdija Kreševljaković, Naše starine 1953 - Stari bosanski gradovi
  • Marko Vego, Naselja srednjovjekovne bosanske države. Svjetlost, Sarajevo 1957.
  • Marko Popović, Srednjovjekovne tvrđave u Bosni i Hercegovini. Zbornik za istoriju Bosne i Hercegovine 1, Srpska akademija nauka i umetnosti. Beograd 1995, 33-55.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b c d "Tvrđava Jezerski". KONS.gov.ba. Pristupljeno 12. 5. 2017. 
  2. ^ "Posjetili smo zbog Vas Jezerski kod Bosanske Krupe". reprezent.ba. Pristupljeno 12. 5. 2017. 
  3. ^ "Restauracijom starog grada Jezerski, Bosanska Krupa daje novi biser turističkoj ponudi USK". Krupljani.ba. Pristupljeno 12. 5. 2017. 
  4. ^ "Jezerski". kulturnonaslijedjeusk.com. Pristupljeno 12. 5. 2017. 

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]