Ugljevik
Ugljevik | |
|---|---|
Općina i naseljeno mjesto | |
| Opština Ugljevik | |
 Glavna ulica | |
 Grb | |
 Općina Ugljevik u Bosni i Hercegovini | |
  Ugljevik | |
 Interaktivna karta Ugljevik | |
| Koordinate: 44°41′38.8″N 18°59′46.3″E / 44.694111°N 18.996194°E | |
| Država |  Bosna i Hercegovina |
| Entitet | Republika Srpska |
| Vlada | |
| • Načelnik | Dragan Gajić[1] (SDS) |
| Površina | |
| • Općina | 170,35 km2 |
| • Naseljeno mjesto | 3,71 km2 |
| Nadmorska visina | 158 m |
| Stanovništvo (2013) | |
| • Općina | 15.710 |
| • Općina (gustoća) | 92,22 /km2 |
| • Naseljeno mjesto | 4.025 |
| • Naseljeno mjesto (gustoća) | 1.084,91 /km2 |
| Vremenska zona | CET (UTC+1) |
| • Ljeti (DST) | CEST (UTC+2) |
| Poštanski broj | 76 330 |
| Pozivni broj | (+387) 55 |
| Veb-sajt | www |
Ugljevik je naseljeno mjesto i središte istoimene općine u sjeveroistočnom dijelu Bosne i Hercegovine. Općina Ugljevik je smještena na istočnom majevičkom pobrđu prema Semberiji.
Ugljevik je dobio ime po uglju koji se počeo kopati u obroncima Majevice. Općina Ugljevik se na istoku i sjeveru graniči sa općinom Bijeljina, sa Loparama na zapadu, Teočakom na jugu, te Zvornikom na jugoistoku.
Historija
Centar ove općine bio je u selu Zabrđu, a 1941. godine prebačen je u rudarsko naselje Ugljevik. 1980. godine počinje gradnja sadašnjeg Ugljevika u dolini riječice Janje, između Zabrđa, sela Ugljevika i Bogutova Sela, zbog potreba širenja površinskog kopa rudnika i izgradnje termoelektrane Ugljevik. Tada je počelo kompletno preseljenje Starog Ugljevika na današnju lokaciju.
Područje Ugljevika historijski je vezano za istočne padine Majevice i prijelaz prema Semberiji, a njegov moderni identitet snažno je oblikovan eksploatacijom uglja i premještanjem starog naselja na lokaciju današnjeg urbanog središta.[2]
Najstariji tragovi
Područje današnjeg Ugljevika bilo je naseljeno još u ranijim historijskim razdobljima. Na prostoru općine evidentirani su stećci, ostaci rimskih utvrđenja u selima Tutnjevac i Mezgraja, kao i arheološki nalazi iz starijih epoha, među njima i starogrčki novčić pronađen na lokalitetu Baljak u Bogutovom Selu.[2]
Ovi nalazi svjedoče o dugom kontinuitetu naseljenosti i strateškom značaju prostora na prijelazu između majevičkog pobrđa i ravničarskog dijela sjeveroistočne Bosne i Hercegovine.[2]
Razvoj naselja i rudarstva
Ime Ugljevik povezuje se s pojavama površinskog uglja, a organizirana eksploatacija počela je 1899. godine u vrijeme austrougarske uprave.[2] Upravo je razvoj rudnika dao presudan pečat ekonomskom i urbanom razvoju mjesta, zbog čega je Ugljevik tokom 20. stoljeća prerastao iz lokalnog naselja u prepoznatljivo rudarsko središte sjeveroistočne Bosne.[2]
Administrativno središte prvobitno se nalazilo u susjednom Zabrđu, a 1941. godine premješteno je u Stari Ugljevik, rudarsko naselje koje je postalo novo općinsko središte.[2] Zbog širenja površinske eksploatacije uglja i razvoja energetskog kompleksa, od 1980. godine centar općine prenesen je u novoizgrađeno naselje uz rijeku Janja, između Bogutovog Sela, Starog Ugljevika i Zabrđa; tako je formiran današnji urbani Ugljevik.[2]
Savremeni razvoj mjesta bio je usko povezan s radom Rudnika i termoelektrane Ugljevik, koji su postali najvažniji privredni subjekt općine i jedan od ključnih energetskih objekata u Bosni i Hercegovini.[2]
Rat u Bosni i Hercegovini
Tokom rata u Bosni i Hercegovini 1992–1995. područje Ugljevika, kao i veći dio sjeveroistočne Bosne, bilo je zahvaćeno ratnim sukobom i prisilnim migracijama stanovništva.[3] Posljedice rata odrazile su se i na teritorijalni ustroj predratne općine: nakon Daytonskog mirovnog sporazuma veći dio općine ostao je u sastavu Republike Srpske, dok su naseljena mjesta Bilalići, Jasenje, Sniježnica, Stari Teočak i Teočak-Krstac, kao i dijelovi naselja Gornja Krćina, Jasikovac i Tursunovo Brdo, ušli u sastav Federacije Bosne i Hercegovine, gdje je formirana općina Teočak.[2]
Proces povratka raseljenih osoba odvijao se sporo i uz napetosti. OHR je 1999. zabilježio povratak 16 porodica u selo Glinje, u općini Ugljevik, kao važan ali osjetljiv iskorak u povratku manjinskog stanovništva.[4]
Savremeno razdoblje
Nakon rata Ugljevik je obnovio ulogu lokalnog administrativnog i energetskog centra. Poslijeratni razvoj bio je usmjeren na obnovu infrastrukture, rad termoenergetskog kompleksa, lokalne putne povezanosti i javnih službi.[2]
Geografija
Općina Ugljevik, nalazi se na istočnim obroncima planine Majevica, jednim dijelom obuhvata plodnu ravnicu Semberiju. Općina se nalazi na obodu nekadašnjeg Panonskog mora, o čemu govore brojni fosilizovani ostaci nekadašnje flore i faune.
Geografski položaj
| Lopare | Bijeljina | Bijeljina |
| Lopare | 
| Bijeljina |
| Lopare | Teočak | Bijeljina Zvornik |
Stanovništvo
Po popisu stanovništva iz 1991. godine, općina Ugljevik imala je 25.587 stanovnika, raspoređenih u 28 naselja. Poslije potpisivanja Dejtonskog sporazuma, najveći dio općine Ugljevik ušao je u sastav Republike Srpske. U sastav Federacije Bosne i Hercegovine ušla su naseljena mjesta: Sniježnica, Stari Teočak, Teočak-Krstac, te dijelovi naseljenih mjesta: Bilalići, Gornja Krćina, Jasenje, Jasikovac i Tursunovo Brdo. Od ovog područja formirana je općina Teočak.
Nacionalni sastav stanovništva – općina Ugljevik
| Sastav stanovništva – općina Ugljevik | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2013.[5] | 1991.[6] | 1981.[7] | 1971.[8] | 1961.[9] | |||
| Osoba | 15 710 (100,0%) | 25 587 (100,0%) | 24 540 (100,0%) | 24 178 (100,0%) | 23 591 (100,0%) | ||
| Srbi | 13 412 (85,37%) | 14 468 (56,54%) | 14 066 (57,32%) | 14 816 (61,28%) | 14 931 (63,29%) | ||
| Bošnjaci | 2 186 (13,91%) | 10 241 (40,02%)1 | 9 403 (38,32%)1 | 8 859 (36,64%)1 | 21 (0,089%)1 | ||
| Hrvati | 42 (0,267%) | 56 (0,219%) | 17 (0,069%) | 53 (0,219%) | 75 (0,318%) | ||
| Nisu se izjasnili | 21 (0,134%) | – | – | – | – | ||
| Nepoznato | 13 (0,083%) | – | – | – | – | ||
| Ostali | 12 (0,076%) | 532 (2,079%) | 81 (0,330%) | 58 (0,240%) | 38 (0,161%) | ||
| Jugoslaveni | 8 (0,051%) | 290 (1,133%) | 573 (2,335%) | 35 (0,145%) | 8 498 (36,02%) | ||
| Crnogorci | 4 (0,025%) | – | 9 (0,037%) | 13 (0,054%) | 7 (0,030%) | ||
| Slovenci | 4 (0,025%) | – | 3 (0,012%) | – | 7 (0,030%) | ||
| Romi | 4 (0,025%) | – | 376 (1,532%) | 328 (1,357%) | – | ||
| Muslimani | 3 (0,019%) | – | – | – | – | ||
| Albanci | 1 (0,006%) | – | 4 (0,016%) | 3 (0,012%) | 7 (0,030%) | ||
| Makedonci | – | – | 7 (0,029%) | 12 (0,050%) | 2 (0,008%) | ||
| Mađari | – | – | 1 (0,004%) | 1 (0,004%) | 5 (0,021%) | ||
Nacionalni sastav stanovništva – naseljeno mjesto Ugljevik
| Sastav stanovništva – naseljeno mjesto Ugljevik | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2013.[5] | 1991.[6] | 1981.[7] | 1971.[8] | 1961.[9] | |||
| Osoba | 4 025 (100,0%) | 2 981 (100,0%) | 2 442 (100,0%) | 2 388 (100,0%) | 3 175 (100,0%) | ||
| Srbi | 3 980 (98,88%) | 2 426 (81,38%) | 2 210 (90,50%) | 2 256 (94,47%) | 3 082 (97,07%) | ||
| Hrvati | 21 (0,522%) | 39 (1,308%) | 3 (0,123%) | 15 (0,628%) | 35 (1,102%) | ||
| Nisu se izjasnili | 5 (0,124%) | – | – | – | – | ||
| Nepoznato | 5 (0,124%) | – | – | – | – | ||
| Bošnjaci | 3 (0,075%) | 348 (11,67%)1 | 66 (2,703%)1 | 86 (3,601%)1 | – | ||
| Romi | 3 (0,075%) | – | – | – | – | ||
| Crnogorci | 2 (0,050%) | – | – | 4 (0,168%) | 5 (0,157%) | ||
| Slovenci | 2 (0,050%) | – | – | – | 4 (0,126%) | ||
| Ostali | 2 (0,050%) | 35 (1,174%) | 16 (0,655%) | 5 (0,209%) | 4 (0,126%) | ||
| Jugoslaveni | 1 (0,025%) | 133 (4,462%) | 143 (5,856%) | 15 (0,628%) | 40 (1,260%) | ||
| Albanci | 1 (0,025%) | – | – | 1 (0,042%) | – | ||
| Makedonci | – | – | 4 (0,164%) | 6 (0,251%) | 1 (0,031%) | ||
| Mađari | – | – | – | – | 4 (0,126%) | ||
Mjesne zajednice
Gradske mjesne zajednice
- MZ "Novi Ugljevik" - obuhvata naseljeno mjesto Ugljevik
Seoske mjesne zajednice
- MZ Atmačići-Janjari - obuhvata naseljena mjesta: Atmačići i Janjari
- MZ Bogutovo Selo - obuhvata naseljena mjesta: Bogutovo Selo, Mukat-Stankovići i Sarije
- MZ Crveno Brdo - obuhvata naseljena mjesta: Donja Krćina, Gornja Krćina, Gornja Trnova i Srednja Trnova
- MZ Donja Trnova - obuhvata naseljeno mjesto Donja Trnova
- MZ Glinje - obuhvata naseljeno mjesto Glinje
- MZ Korenita - obuhvata naseljeno mjesto Korenita
- MZ Mezgraja - obuhvata naseljeno mjesto Mezgraja
- MZ Ravno Polje - obuhvata naseljena mjesta: Ravno Polje i Sniježnica
- MZ Tutnjevac - obuhvata naseljeno mjesto Tutnjevac
- MZ Ugljevička Obrijež - obuhvata naseljeno mjesto Ugljevička Obrijež
- MZ Ugljevik (selo) - obuhvata naseljeno mjesto Ugljevik (selo)
- MZ Zabrđe - obuhvata naseljena mjesta: Maleševci i Zabrđe
Sport
Na području općine Ugljevik postoje mnogobrojni sportski timovi. Jedan od najpopularnijih je FK Rudar koji je osnovan 1925. godine.
Poznate ličnosti
Gradovi partneri
Reference
- ↑ "Начелник". Општина Угљевик - Званична интернет презентација (jezik: srpski). 31. 10. 2021. Pristupljeno 19. 4. 2025.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "Strategija razvoja opštine Ugljevik 2015–2019" (PDF). Opština Ugljevik. Pristupljeno 12. 3. 2026.
- ↑ "Rat u Bosni i Hercegovini". Međunarodni rezidualni mehanizam za krivične sudove. Ujedinjene nacije. Pristupljeno 12. 3. 2026.
- ↑ "Human Rights Report August 1999". Office of the High Representative. Pristupljeno 12. 3. 2026.
- 1 2 "Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Bosni i Hercegovini 2013 – Etnička/nacionalna pripadnost, vjeroispovijest, maternji jezik". popis.gov.ba. Agencija za statistiku Bosne i Hercegovine. Arhivirano s originala, 7. 4. 2021. Pristupljeno 7. 4. 2021.
- 1 2 "Nacionalni sastav stanovništva Republike Bosne i Hercegovine 1991.(str. 112/3)" (PDF). fzs.ba. Pristupljeno 11. 1. 2016.
- 1 2 "Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1981" (PDF). stat.gov.rs. Pristupljeno 11. 1. 2016.
- 1 2 "Nacionalni sastav stanovništva SFR Jugoslavije 1971" (PDF). stat.gov.rs. Pristupljeno 11. 1. 2016.
- 1 2 "Nacionalni sastav stanovništva FNR Jugoslavije 1961" (PDF). stat.gov.rs. Pristupljeno 27. 4. 2016.
Vanjski linkovi
- Zvanični sajt općine Ugljevik Arhivirano 11. 5. 2014. na Wayback Machine
.svg){kind=small}
