Idi na sadržaj

Zastava M48

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Zastava M48
M-48
Upotreba
U službi1950. - do danas
Korisnici Jugoslavija
RatoviRat u SFRJ
Proizvodnja
ProizvođačZastava oružje
Broj proizvedenih primjeraka1.224.000
Opis oružja
Težina4.1 kg
Dužina1095 mm
Dužina cijevi597 mm
Kalibar7.92x57 mm
Domet1000 m
Maks. domet4840 m
Spremnik municije5 metaka
Brzina paljbe10 metaka/min
Brzina zrna730 m/s

Zastava M48 je jugoslavenska puška repetirka koja koristi municiju 7.92x57, odnosno 8mm Mauser. Nastala je na osnovu predratne jugoslavenske puške M1924 i u odnosno na nju malo se razlikuje. Također, konstrukcijska riješenja preuzeta su i Mauser Karabiner 98k. Koristila se u Jugoslavenskoj narodnoj armiji kao osnovna vojna puška , a kasnije je zamjenjena sa novom osnovnom vojnom poluautomatskom puškom PAP 7,62 mm M59/66.

Pokretni dio (obrtno-čepni zatvarač sa bravljenjem) koji puni i prazni pušku na M48. Punjenje puške iz okvira.

M48 je puška repetirka, što znači da za svaki novi pucanj metak je potrebno nanovo ubaciti metak u cijev repetiranjem zatvarača same puške pri čemu se čahura ispucanog metka izbacuje, a iz spremnika ubacuje novi metak. Može pucati samo jedinačno.

Oznaka na M48

Puška služi uništenju neprijatelja vatrom, bajonetom i kundakom. Ona je najbolje sredstvo za uništavanje pojedinačnih živih ciljeva (otkrivenih, maskiranih i pokretljivih). Gađanje puškom daje najbolje rezultate iz udaljenosti do 400 m. Usresređena vatra većeg broja pušaka primjenjuje se za uništavanje grupnih ciljeva na udaljenosti do 1000 m. Na avione koji nisko lete i na padobrance vatra se otvara iz udaljenosti do 500 m. Tenkovi i druga oklopna vozila gađaju se u proreze za osmatranjena daljini do 200 m. Iz puške M48 ispaljivala se tromblonska mina uz pomoć tromblonskog nastavka M60 koji se na pušku pričvršćuje pomoću preklopne stege i zavrtnja.

Zastava M48 na stalku za upucavanje.

Glavni dijelovi puške jesu: cijev, nišan i mušica, sanduk, zatvarač, magacin s branikom, mehanizam za okidanje, kundak, djelovi za spajanje i okov i nož s nožnicom. Kalibar joj je 7,92 mm. Postoje tri vrste municije za M48: bojeva, manevarska i školska. Bojevi metak služi za uništenje cilja, a manevarski i školski za obuku. Puška M48 se puni okvirom od 5 metaka. Pri punjenju okvir ne ulazi u magacin. Municija se nosila u dvodijelnoj kožnoj fišekliji. Poslje gađanja bojevim i manevarskim mecima puška se mora odmah očistiti i dobro podmazati, unutrašnjost cijevi čisti se i podmazuje. U kompletu puške M48 nalazila se dvodijelna kantica u kojoj se sa jedne strane pod oznakom ČIŠ-unutra sipao DRNČ (Deterdženski Rastvarač Naslaga Čađi), sredstvo za skidanje gareži poslije gađanja. Dok se u drugu pregradu sa natpisom POD sipao ZUON (Zaštitno Ulje Opšte Namjene), sredstvo za podmazivanje nakon završenog skidanja gareži-čađi sa cijevi i dijelova zatvarača.

Puškom se može gađati iz ležećeg, klečećeg, sjedećeg i stojećeg stava, na mjestu i u kretanju, iz ruke i s naslona. Nišanjenje se vrši tako što se puška usmijeri ustima cijevi na cilj i nanišani tako da vrh mušice bude u sredini zareza nišana, poravnan s gornjim rubovima nišana i upravljen u podnožje nišanske tačke.

Bajonet i nožnica za М48.

Godine 1953. sklopljen je prvi izvozni posao domaće vojne industrije o isporuci puške M48 u Burmu. Puška M48 je još izvezena u Alžir, Čad, Indoneziju, Egipat, Irak i Siriju. Koristila se u Alžirskom ratu za nezavisnost (1954-1962), Libanskom građanskom ratu (1975-1990), Iračko-iranskom ratu (1980-1988), Ratu u Jugoslaviji (1991-2001) i posljednjem građanskom ratu u Siriji (2011-).

Zanimljivosti

[uredi | uredi izvor]
  • U vrijeme Hladnog rata jugoslavenski srednjoškolci su iz predmeta Opštenarodna odbrana i Društvena samozaštita imali obuku i gađanje iz puške M48.
  • Puška M48 pojavljuje se u brojnim jugoslavenskim filmovima i serijima.

Varijante

[uredi | uredi izvor]
Prijedsednik SFR Jugoslavije Josip Broz i sovjetski lider Nikita Hruščov obilaze počasnu jedinicu JRM naoružanom M48 u Kopru 1963.

M48: 1950-1952- inicijalna prvobitna varijanta M48.

M48A: 1952-1965- unapređena varijanta

M48B: 1956-1965-

M48BO: 1956-1965- "bez oznake"

M53: laka puška razvijena na osnovu M48. Nije uvedena u naoružanje.

M48/63: sportsko-lovačka puška koja ima kraću cijev u odnosu na M48[1] Proizvodnja lovačke varijante prestala je 2013.

Reference

[uredi | uredi izvor]
  1. ^ "SPORTING RIFLE M48/63". Arhivirano s originala, March 10, 2012.

Literatura

[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi

[uredi | uredi izvor]