Zgošća (rijeka)
| Zgošća | |
|---|---|
 Tok Zgošće | |
| Države |  Bosna i Hercegovina |
| Lokacija | Ponijeri, Tršće, Zgošća, Kakanj, Zeničko-dobojski kanton |
| Gradovi kroz koje protiče | Kakanj |
| Plovnost | Nije plovna |
| Dužina | 18 km |
| Izvor | područje Ponijera, Kakanj 44°15′2″N 18°10′55″E / 44.25056°N 18.18194°E |
| Ušće | Bosna u Kaknju 44°7′25″N 18°6′46″E / 44.12361°N 18.11278°E |
| Ulijeva se u | Bosnu |
| Progresija | Bosna → Sava → Dunav → Crno more |
| Sliv | Crnomorski sliv |
| Riječni sistem | Bosna |
Zgošća je rijeka u srednjoj Bosni i Hercegovini, desna pritoka Bosne. Protiče područjem Kaknja u Zeničko-dobojskom kantonu. Pripada slivu Bosne, odnosno Crnomorskom slivu. U koritu rijeke pronađen je Zgošćanski stećak, jedan od najpoznatijih i najreprezentativnijih stećaka iz srednjovjekovne Bosne.
Tok
[uredi | uredi izvor]Izvorišni dio Zgošće nalazi se u brdsko-planinskom prostoru Kaknja, prema Ponijerima. Gornji tok vezan je za dolinu kojom iz Kaknja vodi pravac prema Tršću i Ponijerima, planinskom području koje se iz gradskog središta najkraće doseže putem uz Zgošću, preko Tršća i Paočine.[1] U srednjem i donjem toku rijeka prolazi kroz naseljeni prostor Zgošće. U Bosnu se ulijeva u gradskom području Kaknja.[2]
Hidrografija
[uredi | uredi izvor]Kanjoni Zgošće, Trstionice i Ribnice u istom su opisu navedeni kao prostori pogodni za manje hidroenergetske objekte.[3] U gornjim dijelovima tokova ove rijeke opisane su kao čiste i hladne, što ih čini pogodnim za ribogojilišta.[3]
Naselja i uređenje korita
[uredi | uredi izvor]Dolina Zgošće ima lokalni značaj za razvoj saobraćajnih veza između gradskog područja Kaknja i planinskog zaleđa prema Ponijerima. Naselje Zgošća razvilo se uz donji dio toka, neposredno prije ušća rijeke u Bosnu. Vodotok je zbog toga povezan s urbanim i prigradskim prostorom Kaknja, a ne samo s njegovim brdskim zaleđem. Ušće Zgošće u Bosnu nalazi se u zoni u kojoj je smješten dio gradskog središta.
Zaštita od voda
[uredi | uredi izvor]Zbog blizine naselja i saobraćajnica, korito Zgošće bilo je predmet komunalnih i zaštitnih zahvata. Tokom 2017. najavljeni su radovi na uređenju i produbljivanju korita Zgošće, Ribnice i Trstionice.[4] Kasnije su odobrena sredstva za sanaciju lijeve obale Zgošće u istoimenom naselju, na dionici uzvodno od mosta kod Mindera.[5] Sanacioni zahvati usmjereni su na stabilizaciju obala i smanjenje rizika od plavljenja naseljenog prostora.
Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ "Ski Center Ponijeri". Visit Kakanj. Pristupljeno 14. 5. 2026.
- ↑ "Zgošća". WaterwayMap. Pristupljeno 14. 5. 2026.
- 1 2 "Geografski položaj". Općina Kakanj. Pristupljeno 14. 5. 2026.
- ↑ "Velika akcija "Volim Kakanj": lokacije za uređenje i produbljivanje korita Ribnice, Zgošće i Trstionice". Općina Kakanj. Pristupljeno 14. 5. 2026.
- ↑ "Vlada ZDK odobrila sredstva za sanaciju lijeve obale rijeke Zgošće". Općina Kakanj. Pristupljeno 14. 5. 2026.