Zubun
.jpg)
Zubun je svečana ženska haljina bez rukava, od bijelog domaćeg sukna, bogato ukrašen i izvezen pretežno crvenom, crnom, zelenom i plavom vunom, kao i bijelim pamučnim koncem. Po ivicama je optočen našivenom crvenom čohom i mrkim vunenim gajtanom i oblačio se preko jeleka. Nosili su ga svi širom Balkanskog poluostrva sem muslimana. Može se reći da zubun objedinjuje istočnoazijske i vizantijsko-srpske elemente, koji u korelaciji daju jedan, za to vrijeme, veoma značajan odjevni predmet.[1]
Historija
[uredi | uredi izvor]Zubun predstavlja nezaobilazan dio tradicionalne kulture odjevanja srpskog naroda iz perioda 19. i prve polovine 20. vijeka, koji je tokom migracija na prostoru Balkanskog poluostrva imao razne utjecaje istoka i zapada, mjenjajući donekle svoj izgled, ali ne i svoju prepoznatljivost. Zubun je i jedan od najstarijih od,evnih elemenata na južnoslovenskom balkanskom prostoru, ali, i jedan od temeljnih, najvažnijih i obaveznih odjevnih predmeta u srpskoj narodnoj nošnji, posebno, u strukturi ženskog odjevnog obrasca. Porijeklo se vezuje za istočnjačko odjevanje, ali ima pretpostavki da je nastao i iz starih slovenskih odjevnih elemenata. Zubun je dominantno ženski dio odjeće, izrađen je uglavnom od domaće vunene tkanine, sukna, i pretežno je bele boje. Ukrašen raznovrsnim ornamentima, pri čemu je boja ukrasa najčešće crvena, stilizovanom geometrijskom ornamentikom, ili cvijetnim motivima, mogao je biti sa kićankama ili bez njih. U likovno-estetskom smislu jedan je od najreprezentativnijih dijelova srpske narodne nošnje.[2] Zubun se nosio i ljeti i zimi i bio je nezaobilazan deo garderobe kako u današnoj Srbiji, tako i u Crnoj Gori, Sloveniji, Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj i Makedoniji.[3] Po načinu izrade, prije svega, deo je ženske domaće radinosti, ali i umijeća seoskih i gradskih majstora. Najčešći nazivi za ovaj dio nošnje su zubun, ćurdija, sadak.
Vidi još
[uredi | uredi izvor]Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ "Narodna nošnja: Zubun". Slobodna Hercegovina. 25. 7. 2017. Pristupljeno 18. 7. 2019.
- ↑ "Zubun, zaboravljeni deo srpske narodne nošnje". Opanak net. 16. 8. 2017. Pristupljeno 18. 7. 2019.
- ↑ Radojičić, Drgana (2016). "Zubun". etno-institut.co.rs. Pristupljeno 18. 7. 2019.[mrtav link]
Literatura
[uredi | uredi izvor]- Milka Jovanović, Narodna nošnja u Srbiji u XIX veku, Srpski etnografski zbornik XCII, 1979.