Karate

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Treniranje Karatea na Okinavi

Karate "moderni naziv" (jap. 空手 "prazna ruka" ili "bez oružja u rukama") ili Karatejutsu "predhodni naziv" (kara = prazne, te = ruke, jutsu = umjetsnost/tehnika): je borilačka vještina sa Okinave nastala u 16. vijeku.

Karate-do[uredi | uredi izvor]

Karate je borilačka vještina porijeklom sa (Okinave) Japana (koja se danas također može trenirati i kao sport). U bukvalnom prijevodu sa japanskog jezika na bosanski znači KARA - prazna (gola), TE - ruka (šaka), DO - put, to jest kako se odbraniti od napadača golim rukama ( (空手道:からてどう - "put prazne ruke"). Nastanak karatea veže se za drijevne borilačke vještine sa dalekog istoka, a obnoviteljom savremenog karatea se smatra japanski profesor Gičin Funakoši.

Treniranje karatea[uredi | uredi izvor]

Hoju undo

Karate je poznat kao borilačka vještina koja koristi sve dijelove tijela u borbi. Kod osnovne tehnike uče se pojedinačni udarci, blokovi, stavovi itd. Kate su poseban skup tačno odredjenih pokreta (udaraca, stavova i blokova). Borba (Kumite) moze biti slobodna ili dogovorena (dogovori se koji će se izvesti udarac, i kojim blokom će se blokira taj udarac). U vježbanju se primjenjuje makiwara, Hoju undo oprema kao naprimjer chishi, nigiri game itd.

Osnove (kihon)[uredi | uredi izvor]

Kihon (osnova) je jedan od važnijih dijelova u treniranju karatea. U sklopu Kihon se treniraju osnovni stavovi, udarci, blokovi i kihon Kata.

Forme (kate)[uredi | uredi izvor]

Kata sadrži serije tehnika koje potiču od tri glavna izvora sa Okinave tj Shuri-Te, Tomari-Te i Naha-Te. Kate akumuliraju znanje tehnika Karatea. Za svaku katu ima Bunkai ili tehnike koje se sadrže u njima. Mnogo imena Kata su promjenjena pri dolasku iz Japana. Tako da npr. Pinan I - V kate se zovu u Japanu Heian I - V.

Sparing (kumite)[uredi | uredi izvor]

Kumite (takmičenje)

Kumite (borba) je jedan dio karate treninga i sadrži udarce nogom i rukom, a također i bacanja. U karateu imamo razne oblike borbi i to jiyu kumite (slobodna borba),ippon-kumite (dogovorena borba), sport kumite (takmičenja prema pravilima WKO svijetske karate organizacije).

Atituda (kokoro)[uredi | uredi izvor]

Kokoro na japanskom

Pojam Kokoro (心) nalazi se u mnogim borilačkim vještinama iz Japana. Kokoro znači na japanskom srce, duh, osjećaj ili osnova svega. U treniranju karatea nisu samo važne tehnike nego i način ophođenja prema drugim ljudima. Poštovanje drugih je veoma važno jer Karate nije samo borilačka vještina poznavanja tehnika tijela već borilačka vještina koja izgrađuje i duh.

Trening oružjem (kobudō)[uredi | uredi izvor]

Ryukyu kobujutsu ili Kobudo kako se većinom naziva je borilačka vještina korištenja oružija koja potiče sa Okinave. Kobudo se trenira sa Karateom. Po Evropi i ostaku svjeta treniranje Kobudoa nije rašireno kao treniranje Karate. Sto ga ne čini manje vrijednim već čak i važnijim jer poznavanjem Kobudoa, Karate studenti dovode svoje znanja na jedan dublji i veći nivo poznavanja borilačkih vještina.

Yamanni-Ryu seminar u Njemačkoj

Historija karatea[uredi | uredi izvor]

Ulaz u zamak u gradu Shuri

Okinava je najveće ostrvo Ryu –Kyu arhipelaga i nalazi se na krajnjem jugu Japana. U svojoj ranijoj historiji Ryu-Kyu arhipelag nije bio u sastavu Japanske države već je imao svoje feudalne gospodare. U doba prije, a i poslije okupacije od strane Japana Ryu – Kyu arhipelag je bio pod kulturnim i ekonomskim uticajem Kine.

Do 1430 arhipelag je bio podjeljen na tri velika feudalna posjeda: južni-Hokutsan , srednji –Nantsan, i sjeverni-Chutsan. Vladari ovih posjeda su vodili međusobnu borbu za prevlast do 1430 godine kada je vladar feuda Chutsan uspio da ostvari konačnu pobjedu nad protivnicima i ujedini kraljevstvo. Za prestonicu je izabrao grad Shuri na jugu Okinave. Ujedinjenje kraljevstva dovelo njegovog razvoja, intenziviraju se trgovačke veze sa Kinom , Japanom , Indijom, i Korejom ,čiji se kulturni uticaji osećaju na Okinavi tog doba ,kao i kulturni uticaj Evrope u nešto kasnijem periodu kada Evropske države uspostavljaju prve diplomatske i trgovačke veze zemljama dalekog istoka. Stanovništvo koje se do tada bavilo uglavnom ribolovom i zemljoradnjom polako počinje da sve više bavi trgovinom. U naredna dva vjeka na Ryu Kyu arhipelagu se osjeća napredak u svakom pogledu, a grad Naha postaje kulturni i ekonomski centar kraljevstva.

Godine 1609 Satsuma klan iz istoimene oblasti (današnja Kagosima) na čelu sa gospodarom Simatsuom okupira Ryu Kyu arhipelag poslije kraće i kravave borbe sa mnogo gubitaka na obadvije strane, i primoravaju vladara Haisija da se preda. Odmah po uspostavljanju vlasti Japanci konfiskuju svo oružije, i donose niz zakona kojima se stanovnicima arhipelaga zabranjuje posjedovanje i proizvodnja bilo kakvog oružija. Zabranjeno je bavljene borilačkim vještinama u bilo kom obliku. I od tada pa do početka XX vjeka borilačke vještine na Okinavi vježbaju se u tajnosti. Mnogi stanovnici Okinave putuju u Kinu i odatle donose nove forme Kineskog boksa , koje kombinuju sa starom vještinom Tode – preteču današnjeg karatea.

Tri osnovna stila borilačke vjestine sa Okinava dobili su imena po gradovima u kojima su nastali:Naha-te (ime dobio po gradu Naha), Shuri-te (ime dobio po gradu Shuri), i Tomari-te (ime dobio po gradu Tomari). Ovi stilovi nastali su u različito vrijeme. Razlikuju u tehnikama i pristupu borbi, i iz njih su kasnije nastali različiti karate stilovi. Shuri – te i Tomari-te koristi ”prirodne” stavove (Dachi) dok Naha-te koristi dublje stavove. Naha-te je većim djelom bilo pod uticajem borilačkih vještina iz Kine tj moze se reći da skoro u potpunosti potiče iz Kine. Shuri-te i Tomari-te prestavljaju izvornu Okinvsku vještinu Tode koja je bila pod uticajem borilačkih vještina iz Kine.

Sa ovim su i nastali najraniji stadiji današnjih Karate stilova koji svi na neki način vode porijeklo od nekih od ova tri temeljna stila. Pošto se ova vještina u 16-om vijeku trenirala u tajnosti ništa u suštini nije poznato o razvoju karatea ili o njegovim pristalicama. U 17-om vijeku nekoličina majstora su postali slavni i od tog vremena se mogu pratiti ove velike škole

Karate stilovi sa Okinawe.jpg
Karate stilovi

Stilovi[uredi | uredi izvor]

Shuri-Te 首里手
(1733)
Tomari-Te
(1829)
Naha-Te 那覇手
(1845)
Shorin-Ryu
(1809)
Shorei-Ryu
(1845)
Shotokan-Ryu 松涛館
(1869)
Shito-Ryu 糸東流
(1934)
Shorin-Ryu
(1870)
Goju-Ryu 剛柔流
(1888)
Wado-Ryu 和道流
(1934)
Itosu-Ryu
(1830)
Matsubayashi-Ryu
(1947)
Shoreikan-Ryu
(1915)
Shotokai-Ryu
(1935)
Nambu-Do-Ryu
(1943)
Kobayashi-Ryu
(1920)
Kyokushinkai-Ryu
(1923)
Shindo-Shizen-Ryu
(1934)
Sankukai-Ryu
(1943)
Sukunai-Hayashi-Ryu
(1889)
Seido-Ryu
(1950)
Shukokai-Ryu
(1948)
Isshin-Ryu
(1906)
Tozan-Ryu
(1908)
Chito-Ryu
(1929)
Uechi-Ryu
(1877)

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Stilovi:


Olympic flag.svg Nedovršeni članak Karate koji govori o sportu treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: