Primogenitura

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.

Primogenitura je ustaljena tradicija nasljedstva gdje prvorođenče ima prednost.

Često se koristi u monarhijama. Kao mehanizam nasljedstva u nasljednim monarhijama neka vrsta primogeniture je najčešće korištena, ali nije jedina vrsta tradicije niti je najstarija metoda.

Agnatička primogenitura[uredi | uredi izvor]

Agnatička primogenitura ili patrilinealna primogenitura sistem u kojem nasljeđuje prvorođeni sin. Samo muškarci mogu naslijediti; žene nasljedna prava ne posjeduju, niti ih posjeduju njihovi potomci. Nekada najrasprostranjenija, danas se koristi u Lihtenštajnu, Luksemburgu, Jordanu, itd.

Kognatička primogenitura[uredi | uredi izvor]

Ova vrsta primogeniture favorizira najstarije muško dijete, ali žensko dijete može naslijediti ukoliko monarh nema sina. Naziv agnatičko-kognatička primogenitura se koristi s istim značenjem. Ova vrsta nasljedstva važi, na primjer, u španskoj, monegaškoj i britanskoj monarhiji. U prošlosti se uglavnom koristila samo na britanskom ostrvu i pirinejskom poluostrvu.

Apsolutna primogenitura[uredi | uredi izvor]

Apsolutna primogenitura je nasljedstvo gdje najstarije dijete ima prioritet, bez obzira na spol. Danas se koristi i naziv puna kognatička primogenitura. Neke monarhije su preuzele ovu vrstu nasljedstva krajem 20. vijeka. Švedska je usvojila apsolutnu primogenituru 1980. godine. Kasnije je nekoliko monarhija slijedilo primjer Švedske: Belgija, Holandija, Norveška i Danska.

Matrilinealna primogenitura[uredi | uredi izvor]

Nijedna evropska monarhija nema niti je primjenjivala ovu vrstu nasljedstva gdje se muško dijete potpuno isključuje. Neka plemena u Africi primjenjuju matrilinealnu primogenituru.