Primogenitura

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.

Primogenitura je ustaljena tradicija nasljedstva gdje prvorođenče ima prednost.

Često se koristi u monarhijama. Kao mehanizam nasljedstva u nasljednim monarhijama neka vrsta primogeniture je najčešće korištena, ali nije jedina vrsta tradicije niti je najstarija metoda.

Agnatička primogenitura[uredi | uredi izvor]

Agnatička primogenitura ili patrilinealna primogenitura sistem u kojem nasljeđuje prvorođeni sin. Samo muškarci mogu naslijediti; žene nasljedna prava ne posjeduju, niti ih posjeduju njihovi potomci. Nekada najrasprostranjenija, danas se koristi u Lihtenštajnu, Luksemburgu, Jordanu, itd.

Kognatička primogenitura[uredi | uredi izvor]

Ova vrsta primogeniture favorizira najstarije muško dijete, ali žensko dijete može naslijediti ukoliko monarh nema sina. Naziv agnatičko-kognatička primogenitura se koristi s istim značenjem. Ova vrsta nasljedstva važi, na primjer, u španskoj, monegaškoj i britanskoj monarhiji. U prošlosti se uglavnom koristila samo na britanskom ostrvu i pirinejskom poluostrvu.

Apsolutna primogenitura[uredi | uredi izvor]

Apsolutna primogenitura je nasljedstvo gdje najstarije dijete ima prioritet, bez obzira na spol. Danas se koristi i naziv puna kognatička primogenitura. Neke monarhije su preuzele ovu vrstu nasljedstva krajem 20. vijeka. Švedska je usvojila apsolutnu primogenituru 1980. godine. Kasnije je nekoliko monarhija slijedilo primjer Švedske: Belgija, Holandija, Norveška i Danska.

Matrilinealna primogenitura[uredi | uredi izvor]

Nijedna evropska monarhija nema niti je primjenjivala ovu vrstu nasljedstva gdje se muško dijete potpuno isključuje. Neka plemena u Africi primjenjuju matrilinealnu primogenituru.