Ivana I, kraljica Napulja

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Ivana I
Jeanne Ière de Naples, dite la Reine Jeanne, comtesse de Provence.jpg
Kraljica Napulja
Vladavina 20. januar 1343 - 1382
Prethodnik Robert
Nasljednik Karlo III
Krunidba august 1344
Supružnik Andrija, vojvoda od Kalabrije
Ludovik I, kralj Napulja
Jakov, vojvoda od Kalabrije
Oton, knez Taranta
Dinastija Anjou
Otac Karlo, vojvoda Kalabrije
Majka Marija Valojska
Rođenje 1328
Smrt 12. maj 1382
Grb dinastije Anžuj-Napulj

Ivana I (1328 - 12. maj 1382) je bila kraljica Napulja, grofica Provence i Forcalquiera, te brakom kneginja Achaea. Bila je i pretendent jerusalemskog trona kao titularna kraljica Jerusalema.

Djetinjstvo[uredi | uredi izvor]

Bila je kćerka Karla, vojvode od Kalabrije, najstarijeg sina napuljskog kralja Roberta Mudrog, i Marije od Valoisa, sestre francuskog kralja Filipa VI. Godine 1334. sedmogodišnja Ivana udata je za svog šestogodišnjeg rođaka, Andriju iz mađarskog ogranka Anžujaca. Andrija je bio sin ugarskog kralja Karla I Roberta i mlađi brat ugarsko-poljskog kralja Ludovika I.

Vladavina[uredi | uredi izvor]

Brakovi[uredi | uredi izvor]

Kada je Ivanin djed Robert umro 20. januara 1343. godine bez muških nasljednika, Ivana ga je naslijedila. Međutim, on je ostavio oporuku po kojoj je Andrija trebalo da bude krunisan kao Ivanin savladar po vlastitom nasljednom pravu i po Ivaninom, jer je Robert preuzeo napuljsku krunu umjesto Andrijinog oca. Ivana se uz pomoć napuljskog plemstva opirala oporuci, što je dovelo do nereda. Umiješao se i papa Klement VI, vrhovni feudalni gospodar svih kršćanskih kraljevina, koji je poslao kardinala America da poništi Robertovu oporuku i da privremeno preuzme kontrolu nad Napuljskom kraljevinom. Kardinal je krunisao Ivanu u Rimu 1344. godine kao Ivanu I. Andrija, vojvoda od Kalabrija, je ubijen 18. septembra 1345. godine. Ivanina uloga u njegovom ubistvu nikada nije razjašnjenja. Tri mjeseca nakon njegove smrti, 25. decembra 1345. godine, rodila je njihovo jedino dijete, sina Karla Martela, koji je umro na ugarskom dvoru svog amidže napunivši tri godine života.

Ivana se nakon Andrijine smrti vjenčavala još tri puta. Drugi suprug joj je bio Ludovik od Taranta, prvi rođak njenog oca i također pripadnik njene dinastije, kojeg je ona svojom voljom proglasila savladarem ostavši punopravna monarhinja. Njihov brak je završio njegovom smrću 1362. godine. Imali su dvije kćerke:

Ivana se zatim vjenčala s Jakovom od Majorke, ali iz njihovog braka, koji je završio njegovom smrću 1375. godine, nije bilo djece. Posljednji muž joj je bio Oton od Braunschweig-Grubenhagena, koji je nadživio Ivanu i umro 1398. godine, i s kojim također nije imala djece.

Sukobi s rođacima i papom[uredi | uredi izvor]

Tokom njene vlasti dolazi do žestokih političkih sukoba među Anžuvincima. Ubistvo Andrije izazvalo je mržnju mađarskih Anžuvinaca i dovodi do invazije, koju je predvodio njegov brat Ludovik I. Njen rođak, Filip II, knez Taranta, prepušta joj pravo na Ahajsku kneževinu. Godine 1347. godine u Avignonu je otvorila veliki bordel, koji je opsluživao bogataše i plemiće iz cijele Evrope. Kasnije je morala papi prodati sve nekretnine u Avignonu i okončati zaradu na bordelima u Avignonu.

Podržavala je Avignonsko papstvo tokom perioda Zapadne šizme. Francuska joj je bila saveznik, a usvojila je i anžujskog vojvodu Ludovik I i proglasila ga svojim nasljednikom. Francuska i antipapa Klement VII računali su na Napuljsku kraljevinu kao uporište u slučaju ratnog rješavanja problema zapadne šizme. Zbog toga papa Urban VI proglašava da Ivana više nije kraljica Napulja i dodjeljuje Napuljsku kraljevinu Karlu Dračkom, koji je bio njen drugi rođak, suprug njene sestrične i njen usvojeni nasljednik. Uz mađarsku pomoć Karlo Drački je zauzeo Napulj i zatvorio Ivanu.

Naslijeđe[uredi | uredi izvor]

Ivana je zadavljena, vjerovatno po naredbi novog kralja, Karla III, u zatvoru 12. maja 1382. godine.

Sljedećih nekoliko decenija nastavljeni su ratovi oko nasljeđivanja. Ludovik I nije priznao Karla III za kralja Napulja, pa je vodio ratove protiv Karla. Ludovik je zaposjeo Provansu i Forcalquier, koji su bili u sastavu Napuljske kraljevine. Filip II od Taranta je sa druge strane ponovo nakon Ivanine smrti polagao pravo na Ahajsku kneževinu.



Prethodnik:
Robert
Kraljica Napulja
13431382
Nasljednik:
Karlo III
Grofica Provanse
13431382
Nasljednik:
Ludovik I


Prethodnik:
Filip II
Kneginja Ahaje
13731380
Nasljednik:
Jakov


Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: