Anglosaksonci

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.

Anglosaksonci su germanska plemena (Angli, Sasi, Juti) koja su u V i VI vijeku prodrla u Britaniju i naselila se u njoj.

Anglosasoncima se zovu i pripadnici naroda koji je u Engleskoj, prije normanskog osvajanja, nastao stapanjem keltskih i germanskih, a poslije i skandinavskih (vikinških) etničkih elemenata. Do kraja VIII vijeka, Anglosaksonci su stvorili bogatu kulturu kojoj pripadaju remek-dijela draguljarstva, arhiktekture i književnosti. Taj narod vuče porijeklo iz sjeverne Njemačke i južne Danske gdje su bili poznati kao Angli, Sasi i Juti. U III i IV vijeku ta su plemena odselila u različite dijelove Rimskog Carstva, među kojima je Galija, ili današnja Francuska, gdje je njihov uticaj bio vrlo kratkotrajan.

Kraljevstva[uredi | uredi izvor]

Anglosaksonci su u Britaniju stigli u V vijeku, tamo su se nastanili i osnovali nekoliko različitih kraljevstava. Od svih novonastalih kraljevstava, Wessex je postao najmoćniji. Naime, među kraljevstvima su se uvijek vodile borbe za prevlast. Najstarija je bila Sjeverna Umbrija koja je dominirala za vrijeme vladavine Edwina (633.). Zatim je red došao na Merciju i vladare Aethelbalda (757.) i Offa (796.) i kao što je već navedeno, zadnji je vlast preuzeo Wessex pod vladarom Alfredom Velikim. Kad su Vikinzi iz Danske napali i zauzeli sjevernu Englesku, Alfred je zaustavio njihov daljnji prodor prema jugu, a Anglosaksonci su ponovo zauzeli sjever u X vijeku.

Alfred Veliki

Alfred Veliki[uredi | uredi izvor]

Vladar Wessexa i Mercije, Alfred (849 - 899.) bio je sposoban vojnik koji je odbranio svoje kraljevstvo od Vikinga. Bio je poklonik učenja i obrazovanja, a umjetnost i nauka su cvjetali u vrijeme njegove vladavine. Nije mogao istjerati Vikinge iz sjeverne Englaske, no većina podanika smatrala ga je svojim zaštitnikom. Bio je prvi engleski kralj koji je postao nacionalni simbol.

Knut Veliki[uredi | uredi izvor]

Godine 1016. Danci su zavladali cijelom Engleskom na čelu sa popularnim Knutom (o. 995 - 1035.). Knutovi sinovi su naslijedili Englesku, međutim Anglosaksonac Edvard III Ispovjednik (oko 1003 - 1066.) ponovo je zavladao zemljom 1042. godine. On nije imao djece pa je nakon njegove smrti nemirna Engleska bila vrlo ranjiva na normanske nasrtaje.

Knut Veliki

Kultura i arhiktektura[uredi | uredi izvor]

Središta kulturnog života bili su samostani i kraljevski dvorovi, Alfred Veliki okupljao je oko sebe učenjake i umjetnike, a i sam je preveo mnoge latinske klasike na anglosaksonski ili staroengleski. Anglosaksonske crkve poput crkve u Earls Bartonu, često imaju četvrtaste tornjeve ukrašene kamenim reljefom. Taj uzorak su u tom vremenu, po svemu sudeći, imale drvene građevine koje nisu sačuvane.

Ukrašeni rukopisi[uredi | uredi izvor]

Redovnici su bili tvorci vrsnih rukopisa. Jedan redovnik je pisao tekst, dok ga je drugi ilustrirao figurama,poput, na primjer, Dunstana (svetac proglašen od strane crkve) (oko 909.-988.) koji kleči pred Isusom Kristom, a treći ga je ukrašavao.

Vremenska tabela[uredi | uredi izvor]

Godina Vladavine
450. Angli, Sasi i Juti iz sjeverne Njemačke i Danske počinju stizati u Englesku. Nastanjuju se uglavnom

duž istočne obale - Angalije.

802-39. Vladavina Egberta od Wessexa. Česti napadi Vikinga.
871-99. Vladavina Alfreda Velikog, slavnog po donošenju zakona

,prevođenju knjiga na staroengleski i porazu Vikinga kod Edingtona 878.

1016. Knut Veliki, Danac, Britanci ga izabrali za kralja;

vladao do 1035.

1042. Anglosaksoncima povratio moć Eduard Ispovjeditelj.
1066. Posljednjeg anglosaksonskog kralja Harolda II.

ubio je Vilim Normandijski u Bici kod Hastingsa.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: