Carl XVI Gustaf, kralj Švedske

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Carl XVI Gustaf
King Carl XVI Gustaf at National Day 2009 Cropped.png
Kralj Švedske
Vladavina 15. septembar 1973 - danas
Prethodnik Gustav VI Adolf
Prestolonasljednik Princeza Victoria
Supružnik Silvia Sommerlath
Djeca Victoria, krunska princeza od Švedske
Carl Philip, vojvoda od Värmlanda
Madeleine, vojvotkinja od Hälsinglanda i Gästriklanda
Dinastija Bernadotte
Otac Gustav Adolf, vojvoda od Västerbottena
Majka Sibela od Saskokoburga i Gote
Rođenje 30. april 1946

Carl XVI Gustaf (punim izvornim imenom Carl Gustaf Folke Hubertus; rođen 30. aprila 1946. godine [1]) ) je trenutni kralj Švedske. Njegovo ime se vrlo rijetko navodi kao Karlo XVI Gustav.

Djetinjstvo i obrazovanje[uredi | uredi izvor]

Bio je peto dijete i prvi sin princeze Sibele od Saskokoburga i Gote i princa Gustava Adolfa, sina prijestolonasljednika Gustava Adolfa. [1] U vrijeme njegovog rođenja Švedskom je vladao njegov pradjed Gustava V. Očeva smrt u avionskoj nesreći nedaleko od Kopenhagena u Danskoj, 26. januara 1947. godine, dovela je ga je na drugo mjesto u nasljednom nizu za švedski tron. [1] Smrću njegovog pradede na tron je sjeo djed Carla Gustafa, te se Carl Gustaf pomaknuo na prvo mjesto u nasljednom nizu. [1]

Po završetku srednje škole, tada još princ, Carl Gustaf je proveo dvije i po godine u švedskoj armiji i mornarici. Završio je studije historije, sociologije, političkih nauka i ekonomije. [1]

Vladavina[uredi | uredi izvor]

Dana 15. septembra 1973. godine umro je Gustav VI Adolf i Carl Gustaf je postao kralj Švedske kao Carl XVI Gustaf. [1] Ustoličen je 19. septembra u kraljevskoj palači u Štokholmu. [1] Gustaf VI Adolf bio je posljednji švedski kralj koji je koristio tradicionalnu titulu monarha (Kralj Šveđana, Gota i Venda) koja se koristi još od upsotavljanja nasljedne monarhije 1544. godine, pošto je Carl XVI Gustaf odlučio koristiti jednostavniju titulu kralja Švedske.

Porodica[uredi | uredi izvor]

Kralj Carl XVI Gustaf

Tokom Olimpijskih igara 1972. godine Carl Gustaf je, još kao krunski princ, upoznao Silviju Sommerlath. [1] Zaruke sa Sommerlath objavio je 12. marta 1976. godine. [1] Vjenčanje je održano tri mjeseca kasnije, 19. juna, u katedrali Storkyrkan u Štokholmu. [1] Bilo je to prvo vjenčanje vladajućeg švedskog monarha od 1797. godine (prethodni monarsi su na prijestolje dolazili već vjenčani). Da je kralj Carl XVI Gustaf oženio Silviju za života svoga djeda izgubio bi mjesto u nasljednom nizu, pošto je Gustav VI Adolf vjerovao da princ mora oženiti princezu. Iz istog razloga se, iste godine kada i on, Carlov amidža oženio Velšankom skromnog porijekla i sa kojom je bio u vezi desetljećima.

Kralj i kraljica imaju dvije kćerke i jednog sina, koji je u trenutku rođenja bio prijestolonasljednik. [1] Međutim, ustavna reforma koja je trebala dovesti na snagu jednaku primogenituru uz koju je najstarije dijete, bez obzira na spol, prijestolonasljednik, već je bila pokrenuta u vrijeme njegovog rođenja. Ova reforma učinila je njegovu kraljevo najstarije dijete, princezu Victoriu, prijestolonasljednicom. [1] Švedska je bila prva monarhija na svijetu koja je uspostavila jednaku primogenituru. Kralj navodno nije zadovoljan ovom promjenom, budući da je njegovom sinu oduzela poziciju koja mu je zakonski pripadala u trenutku rođenja.

Kraljevska porodica koristi palaču Drottningholm kao rezidenciju od 1980. godine, a Štokholmsku kraljevsku palaču kao radno mjesto. [1]

Uloga monarha[uredi | uredi izvor]

Kraljeve dužnosti su reprezentativnog i ceremonijalnog tipa, kao što su zvanične posjete šefa države i otvaranje godišnje sjednice parlamenta. U kraljeve interese spadaju tehnologija i agrikultura, te ponajviše automobili. U ljeto 2005. godine doživio je malu saobraćajnu nesreću. [2]

Novinari su mnogo puta primjetili da kralj pogrešno piše svoje ime - u zvaničnim dokumentima i prilikom posjete rudnika bakra kada se pogrešno potpisao na kamen. Njegova supruga, kraljica Silvia, u televizijskom intervjuu priznala je da njen suprug pati od disleksije, poremećaja sposobnosti čitanja i pisanja.