Horor

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.

Horor (čiji naziv dolazi od engleske riječi horror, užas) ili strava je naziv koji se danas koristi za žanr u fiktivnim djelima (kao što su književnost, likovna umjetnost, strip, film, video-igre), a čiji autori nastoje izazvati osjećanja straha, uznemirenja i nelagode kod njihovih konzumenata. Kao najčešći izvor neugodnih osjećaja jest uvođenje nekog ili nečeg zlog - a ponekad neobjašnjivog i nerazumljivog - elementa natprirodnog porijekla u "normalnu" ljudsku svakodnevnicu. Od 1960-ih se izraz horor koristi i za djela s morbidnim, neugodnim temama i snažnom emocionalnom napetošću. Horor se ponekad prepliće s djelima naučne fantastike, kao i fantastike općenito, s kojima zajedno čini poseban nad-žanr spekulativne fikcije. Za izraz horor se u prošlosti koristio izraz strava i užas, odnosno strava.


Natprirodna grozota ima svoje korijene u folkloru i religijskim tradicijama, fokusirana na smrt, život poslije smrti, zlo, demonsko i prioncip zla utjelovljen u Đavolu. Ova se manifestira u pričama o vješticama, vampirima, vukodlacima, utvarama, i paktovima sa demonima, kao što je Faustov.

Gotski horor iz osamnaestog vijeka vuče korijene iz i ovih izvora u radovima kao što su: Vathek (1786.) autora Williama Beckforda, Misterije Udolphoa (1794.) i Italijan (1797) autora Ann Radcliffe i The Monk (1796.) Matthewa Lewisa. Dosta horor fantazije ove ere su pisale žene, i namjenjivale ženskoj publici, i tipičan scenario je bio bogat ženskim glavnim likovima progonjenim u tmurnim dvorcima.

Gotska tradicija se nastavlja u 19. vijeku, u radovima Mary Shelley Frankenstein (1818.), kratkim pričama Edgara Allana Poea, djelima Sheridana Le Fanua, Čudni događaj Dr Jekylla i gosp. Hydea (1886.) (en:Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde) Roberta Louisa Stevensona, Oscara Wildea Slika Doriana Graya (1890.), i Drakula Brama Stokera (1897). Trajni likovi horora, nastali iz ovih priča su i: Dr Frankenstein i Čudovište Dr. Frankensteina, Grof Dracula, i Dr Jekyll/Mr Hyde. Ostale legendarne figure horora iz devetnaestog vijeka su ubice Burke i Hare, Sweeney Todd i Jack Trbosjek.

Slavni horor književnici ranog dvadesetog vijeka su H. P. Lovecraft i M. R. James.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: