Ivana Kastiljska (portugalska kraljica)

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Ivana Kastiljska
Juana la Beltraneja.jpg
Kraljica Portugala
Supružnik Alfons V, kralj Portugala
Dinastija Trastámara Escudo Corona de Castilla.png
Otac Henrik IV, kralj Kastilje (osporeno)
Beltrán de la Cueva(pretpostavka)
Majka Ivana Portugalska
Rođenje 28. februar 1462.
Smrt 1530.

Ivana Kastiljska, bolje poznata kao Juana la Beltraneja (Huana la Betraneha; 28. februar 1462-1530) bila je kastiljska infanta, dva puta princeza od Asturije i kratko vrijeme brakom portugalska kraljica.

Rođenje[uredi | uredi izvor]

Njeno rođenje izazvalo je skandal na kastiljskom dvoru. Njena majka je bila portugalska infanta Ivana, supruga kastiljskog kralja Henrika IV. Henrik IV nije imao druge djece iz ovog, niti iz prethodnog poništenog braka sa navarskom kraljicom Blankom II, te se smatralo da je impotentan. Ivana je zato od samog rođenja smatrana ilegitmnom, a vjeruje se da je njen biološki otac bio Beltrán de La Cueva, kastiljski plemić sa kojim je kraljica imala aferu (otuda nadimak la Beltraneja, što znači "Beltranejeva"). Bez obzira na njeno osporeno očinstvo, Ivana je od trenutka rođenja nosila prijestolonasljedničku titulu princeze od Asturije. Ivanina majka je istjerana sa dvora, a ubrzo je ponovo zanijela sa bratićem biskupa Fonsece. Henrik je bio svjestan nevjere svoje supruge, te je, ne želeći da Ivanino rođenje izazove pobune među plemstvom sa ciljem njegovog zbacivanja, na dvor vratio svoju prognanu polusestru Izabelu i polubrata Alfonsa. Henrik IV je poništio svoj brak sa Ivaninom majkom, koja se zatim zaredila i umrla u samostanu.

Brak[uredi | uredi izvor]

Henrik je bez uspjeha pokušao udati Ivanu za razne francuske i burgundijske prinčeve. Niko od njih nije smatrao korisnim oženiti princezu čija je legitimnost upitna. Na kraju je bila zaručena za svog daidžu, portugalskog kralja Alfonsa V, koji je obećao da će braniti njeno pravo na krunu (koje bi, putem braka, bilo i njegovo pravo).

Rat za krunu[uredi | uredi izvor]

Henrik IV je, u strahu od revolta moćnog plemstva, bio primoran razbaštiniti Ivanu i proglasiti svog polubrata Alfonsa prijestolonasljednikom. Nakon Alfonsove smrti, na zahtjev plemića, prijestolonasljednicom je proglasio svoju polusestru Izabelu. Izabela i njen suprug, Ferdinand II Aragonski, proglašeni su savladarima Kastilje nakon smrti Henrika IV, 1474. godine. Ivanine pristalice su tada započele četverogodišnji rat sa Katoličkim kraljevima.

Nakon što je oženio Ivanu, Alfons V je izvršio invaziju na Kastilju, gdje se želio proglasiti Alfonsom XII, ali je poražen od strane Izabelinog muža Ferdinanda. Nakon neuspjelog saveza sa Lujem XI Francuskim, Alfons V se odrekao svog jure uxoris (po pravu žene) nasljednog prava i potpisao je sporazum sa Izabelom i Ferdinandom. Kako mu brak sa Ivanom više nije bio od koristi, Alfons V je zatražio poništavanje na osnovu bliskog srodstva i dobio ga od pape Siksta IV.

Posljednje godine[uredi | uredi izvor]

Ivana je na kraju bila primorana odreći se vlastitih dinastičkih prava i zarediti se. Nadživjela je svoju tetku Izabelu umrijevši u manastiru u Lisabonu, 1530. godine, za vrijeme vladavine svoje mentalno nestabilne imenjakinje.


Plemićke titule
Prethodnik:
Henrik Kastiljski
Princeza od Asturije
1462-1464
Nasljednik:
Alfons Kastiljski


Prethodnik:
Izabela Kastiljska
Princeza od Asturije
1470-1474
Nasljednik:
Izabela Aragonska
Titule po braku
Prethodnik:
Izabela od Coimbre
Kraljica Portugala
1475-1479
Nasljednik:
Eleonora od Viseua


Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: