Lokus (genetika)

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Kratki (p) i dugi (q) krak hromosoma
Hromosomske komponente:

(1) Hromatida
(2) Centromera
(3) Kratki (p) krak
(4) Dugi (q) krak
Primjer pruganja (trakanja) hromosoma (banding)

U genetici, lokus je specifično mjesto (lokacija) ili pozicija (na hromosomu) jednog gena u DNK sekvenci. Svaki hromosom nosi mnoštvo gena; za čovjeka je procijenjeno da 'haploidni' set proteina kodiraju geni sa oko 20-25 hilada gena koji su locirani na 23 difrazličita hromosoma. Moguće varijante iste Dnk sekvence (gena) na datom lokusu označene su kao aleli. Uređena lista lokusa u određenom genomu se naziva genetička mapa. Gensko mapiranje je proces utvrđivanja lokusa za određenu biološku osobinu.[1][2]

Diploidne i poliploidne ćelije čiji hromosomi imaju iste alele datog gena u nekom lokusu zovu se homozigoti u odnosu na taj gen, dok su oni koji imaju različite alele datog gena na određenom lokusa heterozigoti.[3]

Nomenklatura[uredi | uredi izvor]

Lokusa nekog gena na hromosomu lmože biti napisan kao, npr., 6p21.3, gdje se 21 se odnosi na region 2, bend 1', što se čita kao dva jedan, a ne kao "dvadeset jedan". Dakle, cijeli lokusa je: šest P dva jedan tačka tri.

Komponenta Objašnjenje
6 Hromosomski broj (redni u garnituri)
p Pozicija na hromosomskom kratkom kraku (p);
q označava dugi krak (prema narednom slovu – iza p u abecedi)
21.3 Brojevi koji slijede u predstavljaju poziciju na kraku:
Regija 2, bend 1, sub-band 3.
Bendovi su vidljivi pod mikroskopom kada je hromosom ispruga G trakama.
Svaki od bendova je numeriran, počevši s 1 za bend najbliže centromeri.
Sub-bendovi i sub-sub-bendovi su vidljivi na višim rezolucijama mikroskopiranja.

Raspon lokusa je naveden na sličan način. Na primjer, lokus gena OCA1 se može pisati "11q1.4-q2.1", što znači da je na dugom kraku hromosoma 11, negdje u rasponu od sub-banda 4 regije 1 do sub-banda 1 regije 2. Krajevi dugog kraka hromosoma 2 se obilježavaju: pter i qter i 2qter

Centisom[uredi | uredi izvor]

Centisome (ne brkati sa centrosom) je definiran kao 1% dužine hromosoma.[4]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Ibrulj S., Haverić S., Haverić A. (2008): Citogenetičke metode – Primjena u medicini . Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo,ISBN 978-9958-9344-5-2.
  2. ^ Hadžiselimović R., Pojskić N. (2005): Uvod u humanu imunogenetiku. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, ISBN 9958-9344-3-4.
  3. ^ Cancer Institute
  4. ^ Karp P. D., Riley M. (2009-01-11), Representations of Metabolic Knowledge 

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]