Pankreatitis

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži

Upala gušterače (pankreatitis) predstavlja upalu izazvanu aktiviranim enzimima gušterače. Gušterača je velika žlijezda koja se nalazi iza želudca i u tijesnom kontaktu je sa dvanaesnikom (duodenumom). Gušteračni vod sakuplja digestivne sokove i vodi ih u duodenum. Ovaj vod se spaja sa glavnim žučnim vodom koji se naziva glavni žučovod (lat. ductus choledocus). U normalnim situacijama enzimi gušterače se nalaze u neaktivnoj formi do trenutka kada se nađu u alkalnoj sredini unutar duodenuma.[1] Međutim, kod upale dolazi do aktiviranja ovih enzima koji tada počinju autodigestiju same žlijezde. Pankreatitis je upala gušterače koja može nastati u toku zaraznih bolesti ili prelaskom infekcije u gušteraču metastatski ili sa žučnih puteva u holelitijazi.[2]

Po toku, pankreatitis može biti:

Obje forme mogu dovesti do komplikacija.[3] U teškim slučajevima dolazi do krvarenja, infekcije i trajnog oštećenja organa uz, po život opasni, šok. Smrtnost kod akutne upale gušterače je oko 20%.

Znaci i simptomi pankreatitisa zavise i od tipa upale.[4]

Akutna upala gušterače[uredi | uredi izvor]

Kod akutne upale gušterače (pancreatitis acuta), pankreasni enzimi izlaze iz acinarnih ćelija u okolno tkivo. Radi se o autodigestivnoj bolesti, jer nastaje razgradnja vlastitim proteolitičkim enzimima (u prvom redu tripsinom).

Etiologija[uredi | uredi izvor]

Nije potpuno poznata, a neki od uzroka su:

Simptomi[uredi | uredi izvor]

Znaci akutnog pankreatitisa uključuju:

  • bol gornjeg abdomena
  • abdominalna bol uz epigastriju koja se prenosi na leđa
  • abdominalna bol koja pogorša nakon obroka
  • abdominalna bol koja se olakša naginjanjem naprijed i kada se pacijent sklupča, a pogoršava u ležećem položaju
  • nausea (mučnina)
  • povraćanje
  • osjetljivost trbuha na dodir
  • tjelesna temperatura može biti povišena ili subnormalna
  • ikterus se javlja u oko 30% bolesnika
  • tetanija se javlja kod hipokalciemije
  • nakon nekoliko dana mogu se pojaviti modrikaste pjege u lumbalnom području

Hronični pankreatitis[uredi | uredi izvor]

Hronična upala gušterače (pancreatitis chronica) se može nastaviti na akutnu upalu gušterače, ali se kod nekih bolesnika pojavljuje kao zasebna hronična upala.

Glavni uzrok bolesti je alkoholizam, a ostali su hereditarnost, hiperkalciemija i hiperlipidemija.

Simptomi[uredi | uredi izvor]

Znaci hroničnog pnakreatitisa uključuju:

  • bol gornjeg abdomena (iznad pupka) koja se često pojavljuje na mahove
  • poremećaj probave
  • gubitak težine, anoreksija, mučnina, povraćanje, flatuencija
  • masne smrdljive stolice, steatoreja (steatorrhea) zbog gušteračne egzokrine insuficijencije
  • dijabetes
  • mehanički ikterus

Liječenje[uredi | uredi izvor]

  • konzervativno liječenje se sastoji od dijetalne prehrane (posna hrana) i uzimanju tableta gušteračnih fermenata u toku obroka, apstinencija od alkohola
  • hirurško liječenje je potrebno kod nepodnošljivih bolova.

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • Ivan Prpić, Kirurgija za više medicinske škole, Medicinska naklada, 1996., Zagreb, ISBN 953-176-049-7

Erste hilfe.svg Molimo Vas, obratite pažnju na važno upozorenje u vezi s temama o zdravlju (medicini).

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/pancreatitis/ pristupano 11. juni 2010.
  2. ^ http://www.datoteka.com/medicinski-leksikon/P/Pancreatitis.html
  3. ^ http://www.mayoclinic.com/print/pancreatitis /DS00371/DSECTION=all&METHOD=print pristupano 11. juni 2010.
  4. ^ http://www.mayoclinic.com/print/pancreatitis /DS00371/DSECTION=all&METHOD=print pristupano 11. juni 2010.


Star of life.svg Nedovršeni članak Pankreatitis koji govori o medicini treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: