Neionizirajuće zračenje

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Vrste neionizirajućeg zračenja

Neionizirajuće zračenje ili neionizirajuća radijacija odnosi se na bilo koju vrstu elektromagnetnog zračenja koja ne posjeduje dovoljno energije po kvantu da može izazvati ionizaciju — odnosno da ukloni elektron iz atoma ili molekule.[1] Umjesto stvaranja iona prilikom prolaska kroz materiju, elektromagnetno zračenje ima dovoljno energije samo za ekscitaciju, odnosno prelazak elektrona na više energetsko stanje. Uočeni su različiti biološki efekti za različite vrste neionizirajućeg zračenja.[2][3]

Blisko ultraljubičasto, vidljivo, infracrveno, mikrovalno, radio-talasi i niskofrekventne RF (dugi talasi) su primjeri neionizirajućeg zračenja. Vidljivo i blisko ultraljubičasto zračenje mogu podstaći fotohemijske reakcije, ionizirati neke molekule ili ubrzati radikalske reakcije, kao npr. fotohemijsko starenje boja.[4] ili razlaganje aromatskih komponenata u pivu što dovodi do promjene okusa.[5] Sunčeva svjetlost koja dospije na Zemlju je velikim dijelom neionizirajuće zračenje, sa izuzetkom ultraljubičastog zračenja. Većina ionizirajućeg zračenja se filtrira preko Zemljine atmosfere. Statička polja nisu izvor zračenja.[3]

Rizici po zdravlje[uredi | uredi izvor]

Simbol opasnosti od neionizirajućeg zračenja

Neionizirajuće zračenje može proizvesti nemutagene efekte kao npr. poticanje termalne energije u biološkom tkivu, što dovodi do opekotina. U smislu potencijalnih bioloških efekata, neionizirajuće zračenje se može podijeliti na:

  1. Optička radijacija, kada može doći do ekscitacije elektrona (vidljiva svjetlost, infracrveno zračenje)
  2. Dio spektra čije su talasne dužine manje od tijela i može doći do zagrijavanja putem indukcije (mikrotalasno i visokofrekventno RF)
  3. Dio spektra čije su talasne dužine veće od tijela i rijetko dolazi do zagrijavanja putem indukcije (nisko frekventno RF, statička polja)[3]
[2] Izvor Talasna dužina Frekvencija Biološki efekti
UVA Sunčevo zračenje 318 nm - 400 nm 750 THz - 950 THz Oko– fotohemijska katarakta; koža – eritem, pigmentacija
Vidljiva svjetlost Laseri, Sunčeva svjetlost, vatra, LED, sijalice 400 nm - 780 nm 385 THz - 750 THz Koža - starenje; oko – fotohemijske i termičke povrede retine
IR-A Laseri, daljinski upravljači 780 nm - 1.4 µm 215 THz - 385 THz Oko – termičke povrede retine, termička katarakta, opekotine kože
IR-B Laseri, telekomunikacije 1.4 µm - 3 µm 100 THz - 215 THz Oko – opekotine rožnjače, katarakta, opekotine kože
IR-C Laseri, daleko IR područje 3 µm - 1 mm 300 GHz - 100 THz Oko – opekotine rožnjače, katarakta, zagrijavanje površine tijela
Mikrotalasi PCS telefoni, pojedini mobilni telefoni, mikrovalne pećnice, bežični telefoni, detektori kretanja, radar, Wi-Fi 1 mm - 33 cm 1 GHz - 300 GHz Zagrijavanje tkiva
Radio-frekventno zračenje Mobilni telefoni, televizija, FM, AM, kratki talasi, bežični telefoni 33 cm - 3 km 100 kHz - 1 GHz Zagrijavanje tkiva, povišena tjelesna temperatura
Niskofrekventni RF Dalekovodi > 3 km < 100 kHz Sakupljanje naboja na površini, smetnje nervnih i mišićnih impulsa
Statička polja[3] Jaki magneti, MRI Beskonačno 0 Hz Magnetsko – vrtoglavica/mučnina; električno – naboj na površini tijela

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]