Wikipedia:Igralište

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Ġgantija
Svjetska baština
Ġgantija Temples - 2022.jpg
Ggantija 2022
Lokacija Malta
DioMegalitski hramovi na Malti
Sadrži1.Ġgantija, 2.Ġgantija
Kriterijiv
Referenca132
Uvrštenje1980. (4. sjednica)
Proširenja1992, 2015.
Površina0.715 ha
Tampon-zona33 ha
KoordinateN36 2 56.688 E14 16 10.092

Ġgantija kompleks je jedinstveni prahistorijski spomenik na ostrvu Gozo, Malta. Sastoji se dvije građevinske religijske strukture sa posebnim ulazima i ograđene su zajedničkim zidom. Izgrađeni su tokom 4. i 3. milenijuma prije nove ere, u mlađem kamenom dobu.[1]

Hramovi su stariji od Stounhendža i egipatskih piramida i do 1993. god. smatrani su za najstarije samostojeće kamene građevine na svijetu. Te godine završena su arheološka istraživanja nalazišta Göbekli Tepe u turskoj pokrajini Anadolija čija je starost hramova određena na više od 10.000 godina.

Mapa lokacija neolitskih hramova na Malti

Svjetska baština[uredi izvor]

Kompleks je bio prekriven zemljom od ranih vremena, a otkrili su ga i pažljivo obnovili evropski i domaći malteški arheolozi počevši od 19. stoljeća.

Godine 1980. uvršten je na UNESCO-ovu listu svetske baštine.[2] Osim ovog kompleksa, na UNESCO-ov popis svjetske baštine na Malti uvršteno je još pet (5) hramova, dok je ukupan broj hramova na Malti iz ovog perioda veći od 20.

Svaka cjelina se sastoji od više apsida koje okružuju središnji hodnik. Dva fragmenta gipsa sa crvenim okerom, koji su sada izloženi u Muzeju Ġgantija, sugeriraju da su unutrašnji zidovi malterisani i krečeni. Hramovi sadrže eliptično predvorje ispred konkavne fasade. Sačuvani horizontalni zidani slojevi ukazuju na to da su spomenici imali krovove s korbama, što je za svoje vrijeme bilo izuzetno sofisticirano rješenje. Dekorativne karakteristike hramova su paneli sa izbušenim rupama i reljefni paneli koji prikazuju spiralne motive, drveće, biljke i razne životinje.

Iz materijalnih dokaza zna se da je bogosluženje u hramovima na Malti uključivalo žrtvovanje životinja, dok se malo zna o obredima i ritualima koji su se tamo odvijali. Iako su to veliki hramovi, njihove unutrašnje odaje nemaju dovoljno prostora da prime više od nekoliko ljudi u isto vrijeme. Stoga javno bogosluženje u velikim grupama, kao što se danas praktikuje u tipičnim crkvama i hramovima, nije bi bilo moguće. Obožavali su boginju majku čiji je tip poznat po ranijim statuetama pronađenim po Mediteranu. Slične statue nalaze se i na Malti, a nekoliko je jedinstveno velikih dimenzija.[3]

Lokalitetom upravlja Baština Malta, dok vlasništvo nad okolnim zemljištem varira.

Reference[uredi izvor]

  1. ^ "UNESCO - Ġgantija hramovi". whc.unesco.org. Pristupljeno 9. 10. 2021. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
  2. ^ "UNESCO - Megalitski hramovi Malte ID 132". whc.unesco.org. Pristupljeno 9. 10. 2021. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
  3. ^ "Prahistorijski hramovi Malte". www.art-and-archaeology.com. Pristupljeno 9. 10. 2021. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)

[[Kategorija:Svjetska baština na Malti] [[Kategorija:Neolitski arheološki lokaliteti]