Bitka za Berlin

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Bitka za Berlin
Drugog svjetskog rata
Bundesarchiv Bild 183-R77767, Berlin, Rotarmisten Unter den Linden.jpg
Datum 16. april 1945. - 2. maj 1945.
Lokacija Berlin, Njemačka
Ishod Pobjeda Sovjetskog saveza i kapitulacija Trećeg Reicha sedmicu kasnije
Sukobljene strane
Flag of the Soviet Union.svg Sovjetski savez
Poljska Poljska
Flag of German Reich (1935–1945).svg Njemačka
Komandanti
Flag of the Soviet Union.svg Georgij Žukov
Flag of the Soviet Union.svg Ivan Konev
Flag of the Soviet Union.svg Konstantin Rokosovski
Flag of the Soviet Union.svg Vasilij Čuikov
Flag of German Reich (1935–1945).svg Adolf Hitler
Flag of German Reich (1935–1945).svg Gotthard Heinrici
Flag of German Reich (1935–1945).svg Helmuth Reymann
Flag of German Reich (1935–1945).svg Ernst Kaether (jedan dan)
Flag of German Reich (1935–1945).svg Helmuth Weidling
Flag of German Reich (1935–1945).svg Karl Dönitz
Flag of German Reich (1935–1945).svg Wilhelm Mohnke
Žrtve
81,000 mrtvih ili nestalih (uključujući 2,800 Poljaka),
280,000 ranjenih
Ukupnni gubici: 361,367 ljudi
1,887 tenkova,
2,108 artiljerije,
917 uništenih aviona
150,000–173,000 ubijenih
200,000 ranjenih
134,000 zarobljenih

Bitka za Berlin bila je zadnja velika i odlučujuća bitka na evropskom ratištu Drugoga svjetskog rata.

Pozadina[uredi | uredi izvor]

Na početku 1945., Istočni front je bio relativno stabilan od augusta 1944. poslije operacije Bagration. Nijemci su izgubili Budimpeštu, i većinu Mađarske, Rumunija i Bugarska su bile primorane da se predaju i objave rat Njemačkoj, a poljska ravnica je bila otvorena za sovjetsku Crvenu armiju.

Sovjetski komandanti su nakon svoje neaktivnosti tokom Varšavskog ustanka, zauzeli Varšavu u januaru 1945. Tokom tri dana, na širokom frontu koji je uključivao četiri armijska fronta, Crvena armija je započela ofanzivu preko rijeke Narev i iz pravca Varšave. Nakon četiri dana, Crvena armija je probila njemački front i počela da prelazi trideset do četrdeset kilometara dnevno, oslobodivši baltičke države, Gdanjsk, Istočnu Prusku, Poznanj, i došavši na položaje na 60 km istočno od Berlina duž rijeke Odre.

Kontranapad novoformirane Armijske grupe Visla, pod komandom Hajnriha Himlera, je propao do 24. februara, i Rusi su ušli u Pomeraniju i očistili desnu obalu Odre. Na jugu su tri njemačka pokušaja da pomognu opkoljenoj Budimpešti bila neuspešna, i grad je pao Sovjetima u ruke 13. februara. Nijemci su izvršili novi kontranapad, jer je Hitler zahtijevao nemoguće – da se linija fronta ponovo uspostavi na obali rijeke Dunav. Do 16. marta napad je propao, i Crvena armija je izvršila kontranapad istog dana. 30. marta, Sovjeti su ušli u Austriju, a Beč su osvojili 13. aprila.

Samo dvanaestina ili manje goriva potrebnog Vermahtu je bilo dostupno. Proizvodnja aviona i tenkova je opala, a kvalitet je bio mnogo slabiji nego 1944. Svima je bilo jasno da je njemački poraz pitanje sedmica, ali su borbe bile oštre kao u bilo kom periodu rata; nacionalni ponos, savezničko insistiranje na bezuslovnoj predaji i želja da se kupi vrijeme za povlačenje na zapad, motivisali su njemačke jedinice da pruže žestok otpor.

Adolf Hitler je odlučio da ostane u gradu.

Zapadni saveznici su imali privremene planove da izvrše padobranski desant i zauzmu Berlin, ali su odustali od njih. Dvajt Ajzenhauer nije vidio razloga da se trpe gubici u zauzimanju grada koji će biti u sovjetskoj uticajnoj sferi kad rat bude gotov. Plan nije bio realan u broju vojnika i količini zaliha neophodnih za operaciju.

Bitka[uredi | uredi izvor]

General Žukov je u ofanzivu krenuo s preko 200 divizija, naprema oko 150 njemačkih (uzmimo u obzir da su sovjetske divizije bilo brojčano veće).

Na svim pravcima ofanziva se odvijala uspješno, osim na Seelowskim Visovima, gdje su Nijemci sagradili nizove rovova i odbrambenih položaja, bunkera, i vrlo ih dobro osigurali i ukopali, stoga su Rusi ovdje bili dočekani ubitačnom vatrom Wehrmachta te granatama njihove izvrsno sakrivene artiljerije.

Nakon pobjede kod Seelowa, uslijedio je završni obračun u samom Berlinu.

Berlin je branilo oko 500.000 preživjelih njemačkih vojnika, vrlo dobro naouružanih i opremljenih. Nijemci su cijeli Berlin pretvorili u sistem utvrda, bunkera, a kretali su se i berlinskom kanalizacijom. Čak su tramvajske vagone koristili kao pokretne platforme koje su oboružavali zloglasnom 88-om i tako iznenađivali Ruse.

Unatoč svemu tome, Rusi su, nakon krvavih bitaka u gradu, uz velike gubitke s obje strane uspjeli pobijediti te su se Nijemci predali 5. maja 1945. i potpisali bezuvjetnu kapitulaciju.

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: