Sarin

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Za članak o istoimenoj zvijezdi vidi Delta Herculis
Sarin
Sarin-3D-balls.png
Općenito
Hemijski spoj Sarin
Druga imena o-izopropil metilfosfonofluoridat
Molekularna formula C4H10FO2P
CAS registarski broj 107-44-8
Kratki opis Bezbojna tečnost
Svojstva
Molarna masa 140.09 g/mol
Agregatno stanje tečno
Gustoća 1.0887 g/cm3 na 25°C
Tačka topljenja -56
Tačka ključanja 158
Rizičnost
NFPA 704
NFPA 704.svg
1
4
0
 

Sarin (O-izopropil metilfosfonofluoridat) je izuzetno otrovna supstanca koja utiče isključivo na nervni sistem. Klasificirna je kao hemijsko oružje za masovnu destrukciju po UN Rezoluciji 687, a proizvodnja i skladištenje ove supstance je zabranjeno 1993. po Konvenciji Hemijskog oružja.

Hemijska svojstva[uredi | uredi izvor]

Hemijska struktura sarina

Po strukturi i biološkom dejstvu sarin je sličan insekticidima poput Melathiona i lijekovima poput mestinona, neostigmine i antiliriuma.

Sarin je na sobnoj temperaturi bezbojna i bezmirisna tečnost. Isparava relativno brzo (oko 36 puta brže od tabuna drugog nervnog agenta). I njegova para je također bezbojna i bezmirisna. Moguće ga je učiniti trajnijim dodatkom određenih ulja ili prerađevina petroleja

Uskladišteni sarin ne može trajati dugo, tek nekoliko sedmica do nekoliko mjeseci.

Moguće ga je deaktivirati jakim alkalima, kao što je to slučaj sa ostalim nervnim supstancama. Najčešće se koristi 18 postotni vodeni rastvor natrijum hidroksida.

Biološke indikacije[uredi | uredi izvor]

Sarin napada nervni sistem živih bića.

Kada se simuliše funkcionalni motorni neuron ili parasimpatetički neuron on otpušta neuroprenosnik acetilholin koji prenosi impuls do mozga. Nakon toga enzim acetilholinesteraza razlaže acetilholin da bi se mišić opustio.

Sarin remeti rad nervnog sistema tako umjesto enzima holinesteraze, gradi kovalentnu vezu na mjestima na kojim bi obično acetilholin prolazio kroz hidrolizu. Zbog ovoga se nervni inpulsi kontinuirano prenose.

Početni simptomi nakon izlaganja sarinu su nos koji curi, stiskanje u grudima. Ubrzo nakon toga osoba ima poteškoće sa disanjem, gubi kontrolu nad tjelesnim funkcijama pa povraća i mokri.

Udisanje sarina ili dodir sa njim preko kože je iznimno opasan. Čak i koncentracija pare odmah prodire u kožu. Ljudi koji se izlože sarinu a ne dobiju odgovarajući tretman mogu imati posljedice za čitav život.

Čak i u malim količinama sarin može biti smrtonosan. Smrt može uslijediti i minutu nakon direktnog udisanja 0,01 miligrama po kilogramu tjelesne težine ako se u kratkom vremenskom roku ne dadne protuotrov, obično atropin i pralidoksim.

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: