Pirit (mineral)
| Pirit | |
|---|---|
 Pirit | |
| Općenito | |
| Kategorija | Mineral |
| Hemijska formula | FeS2 |
| Identifikacija | |
| Boja | mesingano žuta |
| Kristalni sistem | kubični |
| Kalavost | slaba |
| Lomljivost | Nepravilan/neravan, ponekad školjkast |
| Tvrdoća | 6 - 6,5 |
| Sjaj | metalni |
| Indeks prelamanja | 1,73 - 1,83 |
| Ogreb | sivo-crn |
| Relativna gustoća | 4.95 - 5.10 |
Pirit je sulfidni mineral, čija je formula FeS2. Zbog metalnog sjaja i mesingano žute boje se naziva lažno zlato ili zlato za budale, zbog sličnosti sa zlatom.[1] Naziv mu je izveden iz grčke riječi πυρίτης (puritēs) – vatreni, zbog varnice koju daje prilikom ukresavanja na čeliku ili kremenu. U kamenom dobu se koristio za paljenje vatre. Budući da je bio okarakteriziran kao “vatreni kamen”, često su mu se pripisivala magična svojstva u legendama i mitovima. Nekada se u njegovu kristalnu rešetku umetnu i ioni arsena pa time dobijamo arsenopirit, a kada se umetnu ioni bakra halkopirit. Formula arsenopirita je FeAsS a halkopirita CuFeS.
Nalazišta pirita se nalaze u: Kanadi, Španiji, Meksiku, Peruu, Francuskoj, Tanzaniji, Italiji i Kosovu.[1][2]
Osobine
[uredi | uredi izvor]Kristalizira u kubičnom kristalnom sistemu. Dolazi najčešće u kristalima oblika kocke i oktaedra. Pirit dolazi sa ostalim sulfidnim i oksidnim mineralima, u kvarcnim žilama, sedimentnim i metamorfnim stijenama i u ležištima uglja. Pirit se upotrebljava za proizvodnju sumpor dioksida, za upotrebu u industriji papira, proizvodnji sumporne kiseline, itd.[1]
Reference
[uredi | uredi izvor]- 1 2 3 Miculinić, Neven. "Pirit - Mineral expo - Naučite sve o ovom mineralu". Pristupljeno 28. 11. 2025.
- ↑ "Dragulj pirit: značenja, ljekovita svojstva, upotreba i još mnogo toga!". www.gemrockauctions.com. Pristupljeno 28. 11. 2025.
Vanjski linkovi
[uredi | uredi izvor]