Prešov

Prešov
Grad
Centar Prešova
Zastava Grb
Država	Slovačka
Pokrajina	Prešov
Rijeka	Torysa
Nadmorska visina	250 m
Koordinate	49°00′06″N 21°14′22″E
Površina	71,09 km2
Stanovništvo	81 223 (31. 12. 2025.)
Gustoća	1.142,46 /km2
Osnovan	1247.
Vremenska zona	CET (UTC+1)
- ljeto	CEST (UTC+2)

Prešov (mađ. Eperjes, njem. Eperies, Preschau, ukr.: Пряшів) je grad u istočnoj Slovačkoj. Sjedište je Prešovske regije i Okruga Šariš kao i historijske regije Szepes unutar nekadašnje Kraljevine Ugarske. Sa 81 223 stanovnika (31. 12. 2025.) treći je po veličini grad u Slovačkoj. U gradu se nalazi mnogo turističkih atrakcija kao što su dvorci, bazeni i stari grad.

Historija

Okolina grada Prešova bila je naseljena još u paleolitskou periodu. Najstariji otkriveni alati i kosti mamuta stare su oko 28.000 godina. Područje je kontinuirano naseljeno još u 8. vijeku. Nakon najezde Mađara 1241. godine, kralj Bela IV je pozvao njemačke koloniste da popune prostor i osnuju naselja. Prešov postaje naselje naseljeno stranovništvom njemačkog govornog područja a vezano za karpatske Njemce. Grad se prvi put spominje 1247. godine. 1412. godine Prešov postaje dio Pentapolitane, lige od pet slobodnih gradova. Nakon raspada starog mađarskog kraljevstva nakon Osmanlijskog carstva invazije 1526. godine, Prešov postaje pogranični grad. U tom periodu nekoliko puta mijenja vlasnika i nalazi se naizmjenično pod kontrolom Habsburgovaca i Mađara. Tokom 16. vijeka grad doživljava ekonomski rast zahvaljujući trgovini s Poljskom.

Engleski autor John Paget posjećuje Prešov i opisuje ga u svojoj knjizi Mađarska i Transilvanija iz 1839. godine. 1870. izgrađena je prva željeznička pruga koja je povezala Prešov sa Košicama. Krajem 19. vijeka grad je elektrifikovan a uvedene su telefonske i telegrafske linije. Požar iz 1887. je u velikoj mjeri poharao grad.

U ovom gradu je nakon završetka 1. svjetskog rata, 16. juna 1919. godine proglašena Slovačka Sovjetska Republika, država koja je bila kratkog vijeka.

Nakon Ugovora iz Trianona Prešov se nalazi u sastavu Čehoslovačke.

Tokom 2. svjetskog rata grad se nalazi pod mađarskom okupacijom usljed čega dolazi do prebacivanja pojedinih institucija iz Košica u Prešov zbog čega grad dobiva na značaju. Grad 19. januara 1945. oslobađa sovjetska Crvena armija. Nakon 1948. godine, tokom komunističke ere, Prešov se razvija u industrijski centar što dovodi do porasta stanovništva sa 28.000 (1950) na 89.000 stanovnika koliko je grad imao 1990.

Stanovništvo

Statistika stanovništva (10 godina)

Godina:	1995.	2005.	2015.	2025.
Broj ljudi:	92 687	91 621	89 959	81 223
Razlika:		−1,15 %	−1,81 %	−9,71 %

Statistika stanovništva

Godina:	2024.	2025.
Broj ljudi:	81 702	81 223
Razlika:		−0,58 %

Broj stanovnika je 81 223 (2025.).

Etnička pripadnost

Popis 2021. (udjeli iznad 1 %)

Narodnost	brojnost	udjel
Slovaci	75 844	89,41 %
Neutvrđeno	6329	7,46 %
Rusini	2652	3,12 %
Romi	918	1,08 %
Ukupno	84 824

Pri popisu stanovništva 2021. godine stanovništvo se moglo izjasniti pripadnicima jedne ili dviju narodnosti. Od 84 824 stanovnika bilo ih je tako 75 844 slovačke, 6329 neutvrđene, 2652 rusinske, 918 romske, 756 češke, 685 ukrajinske, 395 inih, 260 poljske, 248 mađarske, 165 ruske, 119 njemačke, 65 talijanske, 50 vijetnamske, 47 židovske, 47 bugarske, 39 francuske, 34 engleske, 32 albanske, 28 moravske, 27 kineske, 25 irske, 25 hrvatske, 22 kanadske, 19 grčke, 15 austrijske, 10 turske, 10 srpske, 9 rumunjske, 4 šleske i 1 iranske narodnosti.

Napomena o broju stanovnikaRazlika između broja stanovnika gore i u popisu stanovništva (tu i niže) je u tome što se gore broj stanovnika uglavnom sastoji od stalnih stanovnika itd.; a popis bi trebao naznačiti mjesto gdje ljudi zapravo uglavnom žive.
Na primjer, student je građanin sela jer tamo ima stalno prebivalište (tamo je živio kao dijete i ima roditelje), ali većinu vremena studira na sveučilištu u gradu.

Religija

Popis 2021. (udjeli iznad 1 %)

Vjeroispovijest	brojnost	udjel
Rimokatolička Crkva	46 449	54,76 %
Bez vjerske pripadnosti	16 613	19,59 %
Neutvrđeno	7449	8,78 %
Grkokatolička Crkva	7346	8,66 %
Evangelistička Crkva	3608	4,25 %
Pravoslavna Crkva	1305	1,54 %
Ukupno	84 824

Pri popisu stanovništva 2021. godine 84 824 stanovnika izjavilo je sljedeće vjerske pripadnosti: 46 449 Rimokatolička Crkva, 16 613 bez vjerske pripadnosti, 7449 neutvrđeno, 7346 Grkokatolička Crkva, 3608 Evangelistička Crkva, 1305 Pravoslavna Crkva, 268 ad hoc pokreti, 249 razno, 234 Bratska crkva, 217 Kršćanski zborovi u Slovačkoj, 206 Jehovini svjedoci, 197 Apostolska Crkva, 162 ostale i neprecizno određene kršćanske crkve, 123 Kalvinistička, 78 poganstvo i prirodni duhovnost, 77 Budizam, 65 Adventisti sedmog dana, 51 Islam, 40 Židovi, 28 Evangelistička metodistička Crkva, 25 Baptistička Crkva, 12 Hinduizam, 9 Starokatolička Crkva, 9 Crkva Isusa Krista svetaca posljednjih dana, 2 Čehoslovačka husitska crkva i 2 Bahá'í.