Leopold I, car Svetog rimskog carstva

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Leopold I
Car Svetog Rimskog Carstva; kralj Njemačke, Češke, Ugarske, Hrvatske i Slavonije; nadvojvoda Austrije; vojvoda Tešina
Benjamin von Block 001.jpg
Vladavina 16555. maj 1705
Prethodnik Ferdinand III
Nasljednik Josip I
Supružnik Margareta Terezija Austrijska
Klaudija Felicita Austrijska
Eleonora Magdalena Nojburška
Djeca Marija Antonija, izbornica Bavarije
Josip I, car Svetog Rimskog Carstva
Marija Elizabeta, guvernerica Holandije
Marija Ana, kraljica Portugala
Karlo VI, car Svetog Rimskog Carstva
Marija Magdalena
dalje
Dinastija Habsburg
Otac Ferdinand III, car Svetog Rimskog Carstva
Majka Marija Ana Austrijska
Rođenje 9. juni 1640
Beč
Smrt 5. maj 1705
Beč

Leopold I (njemački: Joseph Ignaz Joseph Balthasar Felician; 9. juni 16405. maj 1705) je bio car Svetog Rimskog Carstva, kralj Njemačke, Ugarske, Hrvatske, Češke, te vladar ostalih habsburških posjeda.

Leopold je bio mlađi sin Ferdinanda III, cara Svetog Rimskog Carstva, i njegove prve supruge (ujedno i prve rodice), Marije Ane Austrijske. Budući da su njegovi roditelji, kao i djedovi i nane, bili u bliskom srodstvu, Leopold je nizak i bolešljiv, a imao je posebno izraženu habsburšku usnu.

Dolazak na vlast[uredi | uredi izvor]

Bio je predodređen za karijeru u Crkvi i dobro obrazovan. Međutim, iznenada je postao očev prijestolonasljednik 1654. godine, po smrti starijeg brata, koji je vladao kao ugarski kralj Ferdinand IV, od boginja.

Godine 1655. izabran je za ugarskog kralja, sljedeće godine za češkog kralja, a 1657. je postao i hrvatski kralj. U julu 1658. godine, skoro godinu dana poslije očeve smrti, konačno je izabran za cara Svetog Rimskog Carstva u Frankfurtu, uprkos nastojanjima kardinala Julesa Mazarina da ukloni Habsburgovce s prijestolja Svetog Rimskog Carstva.

Ratovi[uredi | uredi izvor]

Leopold I 1667. godine.

Iako je proveo veći dio svoje vladavine ratujući, Leopold nije volio ratove i nikada nije lično učestvovao u bici. Prvi rat je vodio sa Švedskom, kasnije i s Osmanskim Carstvom, a gotovo tokom cijele vladavine je bio u sukobu sa Francuskom. U Ugarskoj, vlastitom kraljevstvu, bio je prisiljen suzbijati pobune plemića. Posebno mnogo problema je imao u Ugarskoj, gdje su njegova nastojanja da suzbije protestantizam izazivala pobune velikih razmjera.

Od velike je važnosti i Leopoldovo sudjelovanje u Ratu za špansko naslijeđe, koji je uslijedio po smrti njegovog rođaka Karla II, španskog kralja iz dinastije Habsburg, 1700. godine. Godine 1703. svoje pretenzije na špansko prijestolje prepustio je mlađem sinu Karlu.

Leopold je bio religiozan rimokatolik. U svojim zemljama je protjerivao protestante i Jevreje; jedan distrikt Beča (Leopoldstadt) dobio je ime po njemu u znak zahvalnosti Austrijanaca za protjerivanje Jevreja iz tog dijela grada. Na njega su utjecali Isusovci, a bio je i veliki zagovornik protivreformacije.

Ostavštvina[uredi | uredi izvor]

Leopold je umro 5. maja 1705. Za života je uspio osigurati svojoj dinastiji zakonsko pravo na nasljeđivanje ugarske i hrvatske krune, odnosno automatske nasljeđivanje tih kruna od strane svojih muških potomaka u muškoj liniji. Sa svojim sinovima je potpisao i sporazum kojim je dogovorena da će, u slučaju izumiranja dinastije Habsburg u muškoj liniji, vlast nad habsburškim nasljednim posjedima naslijediti kćeri njegovog najstarijeg sina Josipa, a nakon njih i njihovog potomstva kćeri mlađeg sina Karla, a nakon njih i njihovog potomstva njegove vlastite kćeri.

Leopold je komponovao muziku i bio sponzor muzičara. Obogaćivao je muziku dvora zapošljavajući glasovite muzičare kao što su Antonio Bertali, Giovanni Bononcini, Johann Kaspar Kerll, Ferdinand Tobias Richter, Alessandro Poglietti, i Johann Fux. Među Leopoldovim preživjelim djelima su ona napisana u čast njegove prve supruge, carice Margarete Terezije, te djela stvorena za sahranu njegove druge supruge, carice Klaudije Felicije.

Brakovi i potomci[uredi | uredi izvor]

Leopoldova prva supruga, Margareta Terezija Kastiljska, bila je centralna figure slike Las Meninas, slikara Diega Velázqueza. Ima potomstva preko kćeri Marije Antonije.

Car Leopold I se ženio tri puta.

Njegova prva supruga bila je kastiljsko-aragonska infanta i austrijska nadvojvotkinja Margareta Terezija, kćerka njegove sestre Marijane i njegovog daidže, kastiljsko-aragonskog kralja Filipa IV. S njom je imao četvero djece:

  • Ferdinand (1667-1668)
  • Marija Antonija (1669-1692), izbornica Bavarije
  • Ivan Leopold (1670)
  • Marija Ana (1672)

Carica Margareta Terezija je umrla u 21. godini života. Njegova druga supruga bila je njegova rodica, nadvojvotkinja Klaudija Felicita Austro-Tirolska. Oženio ju je 15. oktobra 1673. godine. Rodila mu je dvije kćerke:

  • Ana Marija Sofija (1674)
  • Marija Josipa (1675-1676)

Carica Klaudija Felicija je umrla u 22. godini života. Iste godine je oženio Eleonoru Magdalenu Nojburšku, s kojom nije bio u tako bliskom srodstvu kao s prvim dvjema suprugama. S njom je imao desetero djece:

Preci[uredi | uredi izvor]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. Ferdinand I, car Svetog Rimskog Carstva
 
 
 
 
 
 
 
8. Karlo II, nadvojvoda Austrije
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
17. Ana Jagelović
 
 
 
 
 
 
 
4. Ferdinand II, car Svetog Rimskog Carstva
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
18. Albert V, vojvoda Bavarije
 
 
 
 
 
 
 
9. Marija Ana Bavarska (1551–1608)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
19. Ana Austrijska (bavarska vojvotkinja)
 
 
 
 
 
 
 
2. Ferdinand III, car Svetog Rimskog Carstva
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
20. Albert V, vojvoda Bavarije (= 18)
 
 
 
 
 
 
 
10. Vilim V, vojvoda Bavarije
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
21. Ana Austrijska (bavarska vojvotkinja) (= 19)
 
 
 
 
 
 
 
5. Marija Ana Bavarska (1574–1616)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
22. Franjo I, vojvoda Lotaringije
 
 
 
 
 
 
 
11. Renata Lotarinška
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
23. Kristina Danska
 
 
 
 
 
 
 
1. Leopold I, car Svetog Rimskog Carstva
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
24. Karlo V, car Svetog Rimskog Carstva
 
 
 
 
 
 
 
12. Filip II, kralj Kastilje
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
25. Izabela Portugalska
 
 
 
 
 
 
 
6. Filip III, kralj Kastilje
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
26. Maksimilijan II, car Svetog Rimskog Carstva
 
 
 
 
 
 
 
13. Ana Austrijska (španska kraljica)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
27. Marija Austrijska
 
 
 
 
 
 
 
3. Marija Ana Kastiljska
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
28. Ferdinand I, car Svetog Rimskog Carstva (= 16)
 
 
 
 
 
 
 
14. Karlo II, nadvojvoda Austrije (= 8)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
29. Ana Jagelović (= 17)
 
 
 
 
 
 
 
7. Margareta Austrijska
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
30. Albert V, vojvoda Bavarije (= 18)
 
 
 
 
 
 
 
15. Marija Ana Bavarska (1551–1608) (= 9)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
31. Ana Austrijska (bavarska vojvotkinja) (= 19)