Širaz
| Širaz (شیراز) | |
| Grad | |
 | |
| Država |  Iran |
|---|---|
| Položaj | 240 |
| - Nadmorska visina | 1.500 m |
| - Koordinate | 29°36′36″N 52°32′33″E / 29.61000°N 52.54250°E |
| Stanovništvo | 141,634 (2016) |
| Vremenska zona | UTC+03:30 |
| - ljeto | UTC+04:30 |
  | |
| Veb-sajt: | |
Širaz (perzijski: شیراز, trans. Širāz) grad je u jugozapadnom Iranu i glavni grad pokrajine Fars. Jedan je od najznačajnijih historijskih i kulturnih centara zemlje, poznat po vrtovima, pjesnicima, svetištima i spomenicima iranske arhitekture.[1][2]
Širaz se nalazi u južnom dijelu planinskog sistema Zagros, na poljoprivrednoj niziji u središnjem dijelu pokrajine Fars, na približno 1.486 metara nadmorske visine.[2] Grad je od islamskog osvajanja glavni grad Farsa, naslijedivši u toj ulozi Istahr iz sasanidskog perioda i Perzepolis iz ahemenidskog doba.[1]
Najstariji poznati spomen Širaza potječe s elamitskih glinenih pločica iz 2. milenija p. n. e., na kojima se pojavljuje oblik imena koji se obično čita kao Tiraziš ili Širaziš.[1] U ranom islamskom periodu grad se razvio kao novo administrativno i vojno središte Farsa. Tokom narednih stoljeća postao je važan centar trgovine, učenosti i književnosti, a posebno je procvao u srednjem vijeku.[1]
Širaz je naročito poznat kao grad perzijskih pjesnika Sadija i Hafeza, čiji se mauzoleji nalaze u gradu i predstavljaju važna mjesta kulturnog pamćenja Irana.[2] U gradu se nalazi i svetište Šah Čerag, jedno od najvažnijih hodočasničkih mjesta u Iranu.[3] Širaz je poznat i po historijskim vrtovima, među kojima se posebno ističe Vrt Eram, jedan od lokaliteta serijske UNESCO-ve svjetske baštine "Perzijski vrt".[4]
Kroz historiju je grad više puta stradao u ratovima i zemljotresima, ali je zadržao važnu ulogu u političkom i kulturnom životu južnog Irana. U doba Zendske dinastije bio je prijestolnica države Karima Khana, iz čijeg vremena potječu neke od najpoznatijih gradskih građevina, uključujući Citadelu Karim Khana.[1]
Savremeni Širaz ostao je značajan regionalni centar obrazovanja, kulture i trgovine. UNESCO-ova mreža gradova koji uče navodi da je Širaz poznat kao "grad pjesnika, književnosti i cvijeća" i da je među najmnogoljudnijim gradovima Irana.[5]
Galerija
[uredi | uredi izvor]
Reference
[uredi | uredi izvor]- 1 2 3 4 5 "SHIRAZ i. HISTORY TO 1940". Encyclopaedia Iranica. Pristupljeno 29. 3. 2026.
- 1 2 3 "Shiraz". Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 29. 3. 2026.
- ↑ "Shah Cheragh Shrine". Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 29. 3. 2026.
- ↑ "The Persian Garden". UNESCO World Heritage Centre. Pristupljeno 29. 3. 2026.
- ↑ "Shiraz, Iran (Islamic Republic of)". UNESCO Institute for Lifelong Learning. Pristupljeno 29. 3. 2026.
