919.
(Preusmjereno sa 919)
| Godine:
◄◄ | ◄ | 915. | 916. | 917. | 918. | 919. | 920. | 921. | 922. | 923. | ► | ►► |
| Decenije:
◄ | 880-e | 890-e | 900-e | 910-e | 920-e | 930-e | 940-e | ► |
| Vijekovi: |
| Gregorijanski kalendar | 919 CMXIX |
| Ab Urbe condita | 1672 |
| Asirski kalendar | 5669 |
| Bengalski kalendar | 326 |
| Berberski kalendar | 1869 |
| Budistički kalendar | 1463 |
| Burmanski kalendar | 281 |
| Bizantijski kalendar | 6427–6428 |
| Kineski kalendar | 戊寅年 (Zemljani Tigar) 3615 ili 3555 — do — 己卯年 (Zemljani Zec) 3616 ili 3556 |
| Koptski kalendar | 635–636 |
| Diskordijanski kalendar | 2085 |
| Etiopijski kalendar | 911–912 |
| Hebrejski kalendar | 4679–4680 |
| Hindski kalendari | |
| - Vikram Samvat | 975–976 |
| - Šaka Samvat | 841–842 |
| - Kali Juga | 4020–4021 |
| Holocenski kalendar | 10919 |
| Iranski kalendar | 297–298 |
| Islamski kalendar | 306–307 |
| Julijanski kalendar | 919 CMXIX |
| Korejski kalendar | 3252 |
| Minguo kalendar | 993 prije Tajvana 民前993年 |
| Seleukidska era | 1230/1231 AG |
| Tajlandski solarni kalendar | 1461–1462 |
Godina 919. (CMXIX) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 919. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Događaji
[uredi | uredi izvor]Bizantijsko Carstvo
[uredi | uredi izvor]- 25. mart – Roman Lekapen, admiral (droungarios) bizantijske mornarice, na poziv Konstantina VII Porfirogeneta, stiže sa svojom flotom u luku Bukoleon kako bi spriječio preuzimanje vlasti od strane generala Lea Foke, saveznika Zoe Karbonopsine, Konstantinove majke. Lekapen zauzima palatu Bukoleon u Konstantinopolu. Imenovan je za megas hetaireiarches (šefa carske garde). Lekapen učvršćuje svoju poziciju i postaje regent cara Konstantina VII. Udaje svoju devetogodišnju kćer Helenu Lekapenu za Konstantina i preuzima novu titulu bazileopatora (jednu od najviših funkcija u Bizantijskom Carstvu).
- Vjenčanje Konstantina VII i Helene, kćerke Romana I Lekapena.[1]
- Leo Foka bezuspješno pokušava da pobudi istočne teme protiv bizantijskog cara Konstantina VII, ali ga trupe napuštaju, zarobljavaju i oslijepe
- Ljeto: Bugarski napad na Dardanele.[2]
Islamsko Carstvo
[uredi | uredi izvor]- 5. april – Fatimidski halifat Ifrikija (današnji Tunis) pokreće drugu fatimidsku invaziju na Egipat (919–921) u pokušaju da preuzme Egipat od njegovih abasidskih vladara. Ekspedicija ne uspijeva i Fatimidi su prisiljeni na povlačenje.[3]
- 9. juli: Fatimidska vojska stiže u Aleksandriju i iznenadi abasidskog guvernera Egipta; Dukas, osigurava mostobran u Gizi kako bi branio Fustat; umire 1. augusta, a Tekin ga nasljeđuje 6. januara 920. godine.[4]
Evropa
[uredi | uredi izvor]- 24. maj – Plemići Frankonije i Saksonije biraju Henrika "Ptičara" na Carskoj skupštini u Fritzlaru za vladara Istočnofranačkog Kraljevstva. On priznaje matična vojvodstva (ujedinjujući ih u Njemačku konfederaciju) i sve njihove suverene privilegije. Dva od četiri najuticajnija vojvodstva, Bavarska i Švapska, ne prihvataju njegovu vlast. Henrik utvrđuje Magdeburg protiv Mađara.
- Ljeto – Arnulf, vojvoda Bavarske ("Zli"), izabran je za antikralja od strane istočnofranačkih plemića koji su se suprotstavljali Henriku I. * Burchard II, vojvoda Švapske, pokorava se Henrikovoj vlasti – što mu omogućava da zadrži administrativnu kontrolu nad svojim vojvodstvom. Nakon skoro 15 godina odsustva, Mađari ponovo pljačkaju Bavarsku i sjevernu Italiju, pljačkajući dolinu Po.
- Ugarski napad na Lorraine.[5]
- Raymond Pons preuzima titulu markiza od Gothie.[6]
- Vikinzi napadaju i pljačkaju Bretanju. Ragenold,[9] norveški vođa, zauzima Nantes i preuzima kontrolu nad estuarijem Loire do 937.[7] Bretonsko plemstvo i sveštenstvo odlaze u izgnanstvo u Franačku i Englesku. Grof od Pohera i njegov sin Alain sklonili su se kod anglosaksonskog princa Æthelstana.[8]
Britanija
[uredi | uredi izvor]- 14. septembar – Bitka kod Islandbridgea: Visoki kralj Niall Glúndub ubijen je dok je predvodio irsku koaliciju protiv Vikinga iz Uí Ímaira sa sjedištem u Dablinu, predvođenih kraljem Sitric Cáechom.
- Lady Ælfwynn od Mersije dovedena je na dvor svog daiđe (ili amiđe), kralja Edwarda Starijeg, i lišena je vlasti u Merciji. Edward formalno anektira kraljevstvo, okončavajući nezavisnu mersijsku vlast.
- Ragnall ua Ímair, vikinški poglavica iz Irske, preuzima kontrolu nad nordijskim Kraljevstvom York (također poznatim kao Jórvik) i grofovijom Northumbria kojom su vladali Engleska. Ustoličuje se kao kralj u Yorku.[9]
Afrika
[uredi | uredi izvor]- Nakon njegove smrti, Mara Takla Hajmanota nasljeđuje njegov najstariji sin Tatadim kao vladar (negus) dinastije Zagve u Etiopiji.[10]
Kina
[uredi | uredi izvor]- Bitka kod Langšan Džianga: Mornarica Vujue (500 zmajskih brodova) pod princom Qian Juanguanom, koji priprema invaziju za napad na kraljevstvo Vu, porazila je pomorske snage generala Peng Janzhanga na rijeci Jangce. Zahvaljujući upotrebi brodova sa bacačima plamena (koristeći barut za paljenje benzina, poput grčke vatre), Qian Yuanguan uspijeva uništiti 400 neprijateljskih brodova i zarobljava 7.000 zarobljenika.
Mezoamerika
[uredi | uredi izvor]- Preci Puebloanaca, koji su živjeli u području "Četiri ugla", započeli su izgradnju u Pueblo Bonitu, u današnjem kanjonu Chaco u Novom Meksiku (približan datum).
919. u temama
[uredi | uredi izvor]Religija
[uredi | uredi izvor]- Bugarska pravoslavna crkva je na crkvenom saboru proglašena autokefalnom i uzdignuta na rang patrijarhata.
- 29. januar – Ši Zong, car dinastije Liao (umro 951.)
- García I, kralj Pamplone (umro 970.)
- Li Čeng, kineski slikar (umro 967.)
- Meng Čang, car Kasne dinastije Šu (umro 965.)
- Xu Džingqian, službenik i regent dinastije Vu (umro 937.)
- Theinhko, kralj Paganske dinastije (umro 956.)
- 28. januar – Zhou Devei, kineski general
- 11. august – Dhuka al-Rumi, abasidski guverner Egipta [11]
- 28. august – He Gui, kineski general (r. 858.)
- 14. septembar – Niall Glúndub, kralj Irske
- 18. decembar – Lady Vu, žena Qian Liua (r. 858.)
- Džustan III, vladar dinastije Džustanida (Iran)
- Khusrau Firuz, vladar dinastije Džustanida
- Mara Takla Hajmanot, vladarka Etiopije
- Solomon III, biskup Konstance
Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ Eduard von Muralt Essai de chronographie byzantine pour servir à l'examen des annales du Bas-Empire et particulièrement des chronographes slavons de 395 à 1057. Eggers, 1855
- ↑ Louis Bréhier, Vie et mort de Byzance, Paris, Albin Michel, 1946, 596 p.
- ↑ Gilbert Meynier (2010). L'Algérie cœur du maghreb classique. De l'ouverture islamo-arabe au repli (658-1518). Paris: La Découverte; pp. 38.
- ↑ Heinz Halm The empire of the Mahdi, Partie 1, Volume 26, BRILL, 1996 (ISBN 978-90-04-10056-5)
- ↑ C. Gaillardin Histoire du Moyen Âge, Volume 1, Chamerot, 1843
- ↑ Florian Mazel, Féodalités (888-1180), Humensis (ISBN 9782701189093.
- ↑ René Merlet, La Chronique de Nantes (570 Environ-1049), BiblioBazaar, 2008 (ISBN 978-0-559-23360-9 et 0559233604).
- ↑ Philippe Tourault, Histoire de la Bretagne, Place des éditeurs, 2019 (ISBN 9782262079581).
- ↑ John Haywood (1995). Historical Atlas of the Vikings, p. 68. ISBN 978-0-140-51328-8.
- ↑ Taddesse Tamrat, Church and State in Ethiopia, (Oxford: Clarendon Press, 1972), p. 56.
- ↑ Halm, Heinz (1991). Das Reich des Mahdi: Der Aufstieg der Fatimiden [The Empire of the Mahdi: The Rise of the Fatimids] (in German). Munich: C. H. Beck. p. 189. ISBN 3-406-35497-1.
