Tibet

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
<div" cellpadding="0"> Tibet u historijskom smislu (sa označenim teritorijama koja su predmet spora)
Light green.PNG Solid yellow.svg  Tibetanska autonomna regija u sastavu Kine
Red.svg Solid orange.svg Solid yellow.svg  "Veliki Tibet"; Tibet proklamovan od strane tibetanskih grupa u izbjeglištvu
Solid lightblue.png Solid orange.svg Light green.PNG Solid yellow.svg  Tibetanska oblast označena od strane Kine
Light green.PNG  Oblast pod kineskom kontrolom a koja je od strane Indije proklamovana kao njena teritorija (kao dio Aksai China)
Solid lightblue.png  Oblast pod indijskom kontrolom a za koje Kina polaže pravo kao dio Tibeta
Solid blue.svg  Ostale historijske oblasti unutar tibetanske kulturne sfere

Tibet je geografska regija na Tibetanskom platou, u centralnom dijelu Azije, sjeveroistočno od Himalaja. Predstavlja tradicionalnu postojbinu kako Tibetanaca tako i drugih etničkih grupa kao što su Monpe, Qiang i Lhoba, a također je naseljen i brojnom zajednicom Han Kineza i pripadnika Hui naroda. Tibet predstavlja najvisočiju regiju na Zemlji, sa prosječnom nadmorskom visinom od 4900 m.

Historija[uredi | uredi izvor]

Mapa Tibetanskog carstva na vrhuncu njegove snage (period 780. - 790.)

Tibet se prvi put spominje za vrijeme vladara Songtsän Gampa (604. – 650.), koji je ujedinio dijelove teritorija u dolini rijeke Yarlung u Tibetansko carstvo. Tokom vladavine nekoliko narednih vladara, budizam postaje državna religija Tibeta. U tom periodu, Tibetansko carstvo jača i širi svoj uticaj na susjedne dijelove centralne Azije. Svoj vrhunac carstvo dostiže u periodu između 780tih i 790tih kada kontroliše teritoriju koja je obuhvatala dijelove današnjeg Afganistana, Bangladeša, Butana, Mjanmara, Kine, Indije, Nepala, Pakistana, Kazakstana, Kirgistana i Tadžikistana.

Tibet se održao kao centralnoazijsko carstvo sve do polovine 9. vijeka kada je građanski rat doveo do njegovog raspada. Nakon tog perioda, politička kontrola nad Tibetom je podijeljena između gospodara rata i plemena bez centralizovanog autoriteta.

Tokom uspona Mongolskog carstva, za vrijeme dinastije Yuan, Tibet je potpao pod uticaj ovog carstva. Između ostalog, izbor Dalaj lame trebao je potvrdu od mongolskog cara sa sjedištem u Pekingu.

Reference[uredi | uredi izvor]