Njemačka demokratska republika

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Istočna Njemačka)
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Preferences-system.svg Ovom članku je potrebna jezička standardizacija, preuređivanje ili reorganizacija.
Pogledajte kako poboljšati članak, kliknite na link uredi i doradite članak vodeći računa o standardima Wikipedije.
Bih-usa.svg Ovaj članak nije preveden ili je djelimično preveden.
Ako smatrate da ste sposobni da ga prevedete, kliknite na link uredi i prevedite ga vodeći računa o enciklopedijskom stilu pisanja i pravopisu bosanskog jezika.
Deutsche Demokratische Republik
Njemačka demokratska republika
Zastava bivše Njemačke Demokratske Republike Coat of arms of East Germany.svg
(Opis) (Opis)
DDR u svijetu.
Službeni jezik njemački
Glavni grad Istočni Berlin
službeno; "Berlin, Hauptstadt der DDR", (Berlin, glavni grad NDR)
Površina 108.333 km2
Stanovništvo
 - Ukupno (1989.)
 - Gustina naseljenosti

17.000.000
154/km2
Konstituisana 7. oktobra 1949.
Valuta Marka (Istočnonjemačka marka) =
100 pfeninnga
Vremenska zona UTC+1
Himna Auferstanden aus Ruinen
Pozivni telefonski broj +37 (bivši)
ISO 3166-1 DD (bivši)
ISO 3166-3 DDDE
Internet domen .dd (bivši)

Istočna Njemačka, zvanično Njemačka demokratska republika (NjDR), (njemački; Deutsche Demokratische Republik (DDR)) je bila država, koja je trajala od 1949. do 1990. godine na području bivše Sovjetske okupacione zone. NjDR je proglašena u sovjetskom dijelu Berlina 7. oktobra 1949. Puni suverenitet je dobila 1945, ali sovjetske trupe su stupile na njenu teritoriju poslije dogovora u Potsdamu, kao odgovor američkom prisustvu u Zapadnoj Njemačkoj tokom hladnog rata. Istočna Njemačka je bila članica Varšavskog pakta. Poslije izbora, ujedinila se sa Saveznom Republikom Njemačkom 1990. godine.

Historija[uredi | uredi izvor]

Na kraju Drugog svjetskog rata, na Potsdamskoj konferenciji 1945, pobjedničke države: Francuska, Velika Britanija, Sjedinjene Države i Sovjetski Savez odlučile su da podijele Njemačku u četiri okupacione zone. Svaka država bi kontrolirala određeni dio Njemačke dok se njen suverinitet ne reorganizira.

Teritorija Istočne Njemačke je prvobitno bila naseljena slovenskim narodom Vendima, a germanski narodi su je osvojili u srednjem vijeku. Novoosvojena teritorija je organizovana u obliku njemačkih feudalnih država na slovenskim zemljama. Kretanja raznih naroda po njenoj teritoriji su značajno uticala na etnički sastav Istočne Njemačke. Veći dio Istočne Njemačke je bio u sastavu kraljevine Pruske.

U imperijalističkoj Njemačkoj i Weimarskoj republici, teritorije koje su pripadale Istočnoj Njemačkoj su se nalazile u centralnom dijelu države. Te teritorije se se nazivale "Mitteldeutschland" (Srednja Njemačka), dok su "istoku" pripadale provincije kao što su istočna Pomeranija, istočni Brandenburg, Silesija i Istočna i Zapadna Pruska. Tokom Drugog svjetskog rata, saveznici su na konferenciji na Jalti odlučili da poslijeratna granica Poljske bude pomjerena zapadnije prema rijeci Odri, dok bi se sovjetska granica također pomijerila zapadnije prema poljskim teritorijama.

Diskusije na Jalti i u Potsdamu su znatno uticale na buduće okupacione granice i administraciju poslijeratne Njemačke, koja je potpala pod četiri sile pobjednice (Sjedinjene Države, Velika Britanija, Francuska i SSSR). Države Meklnburg, Brandenburg, Saksonija, Saksonija-Anhalt, Tiringija i berlinski istočni sektor su potpali pod njemački sovjetski sektor. Ostatak teritorije Njemačke je podjeljen na tri dijela kojima su upravljale Sjedinjene Države, Velika Britanija i Francuska. Teritorija pod njihovom upravom je konstituisana kao Savezna Republika Njemačka (SRNj ili Zapadna Njemačka).

Istočna Njemačka je prihvatila socijalizam kao državno uređenje i postala je dio Varšavskog pakta, dok je Zapadna Njemačka postala liberalna parlamentarna republika i članica NATO-a.

Prvi predsjednik NjDR je bio Walter Ulbricht. Ustav Istočne Njemačke je definisao državu kao "Republiku radnika i seljaka". Do 1949 Njemačka demokratska republika bila je federacija.

17. juna 1953, prateći male plate i izgradnju grandioznog bulevara (Staljin aleja) u Istočnom Berlinu, veliki broj građana na ulicama je stvorio demonstracije. Kasnije, tog dana Sovjetske trupe i tenkovi iznenada je počeo sa hladnokrvnim ubijanjem demonstranata – bilo je najmanje 125 mrtvih.

Ubrzo poslije podjele Njemačke, Berlin, bivši glavni grad Njemačke je podijeljen u četiri sektora. Istočni dio je potpao pod kontrolu Sovjetskog Saveza, do je zapadni raspodijeljen preostalim trima zapadnim silama pobjednicama.

Historija Njemačke
Njemačka zastava

Konflikt oko statusa Zapadnog Berlina je stvorio Berlinski vazdušni lift. Brz napredak Zapadne Njemačke i ekonomska stagnacija Istočne, naveli su veliki broj Nijemaca iz istočnog dela Njemačke da pređu na zapad.

Takmičenje sa za Zapadom je nastavljeno i na sportskom planu. Njemačka demokratska republika je prvi put nastupila na Olimpijskim igrama u Mexico Cityju 1968. kada se raspao zajednički tim istoka i zapada. Samostalno je 1968. godine osvojila 25 medalja: 9 zlatnih, 9 srebrnih i 7 bronzanih - peta po plasmanu država. Učestvovala je još na Olimpijskim igrama u Minhenu 1972. osvojivši 20 zlatnih, 23 srebrnih i 23 bronzanih odličja - ukupno 66 medalja, kao treća država po broju medalja odmah iza SAD koje su osvojile 91. U Montrealu 1976. osvojeno je 40 zlatnih, 25 srebrnih i 25 bronzanih odličja - ukupno 90 medalja, odmah iza prvoplasiranog SSSR-a i prvi put ispred trećeplasiranih SAD-a. U Moskvi 1980. osvojeno 47 zlatnih, 37 srebrnih i 42 bronzana odličja ukupno - 126 odličija, drugi iza SSSR-a. 1984 bojkot olimpijskih igara u Los Angelesu. U Seulu se poslednji put pojavljuje osvojivši 37 zlatnih, 35 srebrnih i 30 bronzanih odličja - ukupno 102, druga po plasmanu iza SSSR-a a ispred SAD-a drugi put. Za sve vreme svog kratkog obitavanja na Olimpijskim borilištima NjDR je ostavila iza sebe 403 medalje. Plivači (ženski tim naročito), atletičari, odbojkaši, rukometaši, gimnastičari, stonoteniseri, veslači i drugi mnogobrojni sportisti ostavili su neizbrisivi trag u historiji sporta. Specijalno interesovanje su izazivali fudbalski mečevi između Zapadne i Istočne Njemačke. Prvi je odigran na Svjetskom prevnstvu 1974. Zapadna Njemačka je bila domaćin i favorit na prvenstvu, ali je Istočna pobijedila sa 1-0.

Do pedesetih godina, izbjeglice su prelazila Sovjetsku zonu Njemačke da bi započele nov život na Zapadu. Unutarnjemačka granica je bila zatvorena, ali do pedesetih godina, granica u Berlinu je bila lako premostiva. U noći, 13. augusta 1961, istočnonjemačke trupe su došle na granicu sa Zapadnim Berlinom i počele da grade Berlinski zid. Protok ljudi je potom restriktivno kontrolisan u oba pravca.

1971. godine, Erich Honecker je zmenio Ulbrichta. Istočna Njemačka je generalno bila ekonomski najprosperitatnija država Varšavskog pakta. Do sedamdesetih godina pozicija Zapadne Nemačke se ogledala u Halštajnskoj doktrini koja je uključivala ignorisanje Istočne Njemačke. Ranih sedamdesetih "istočna politika", čiji je pokretač Willy Brandt podrazumjevala je zajedničku saradnju Istočne i Zapadne Njemačke.

Augusta 1989, Mađarska je uklonila svoju restriktivnu granicu i nekoliko hiljada ljudi je iz Istočne Njemačke prešlo "zelenu" granicu Mađarske, i potom preko Austrije došlo do Zapadne Njemačke.

9. novembra 1989. srušen je Berlinski zid. Rezultat je su bile dirljive emotivne scene na ulicama, kada je stotine hiljada Nijemaca prešlo u Zapadni Berlin (i Zapadnu Njemačku) po prvi put. Bilo je nekoliko pokušaja za konstituisanje nekomunističke Istočne Njemačke, ali pozivi na ujedinjene Njemačke su ih spriječili. Poslije pregovora (pregovori "2+4" – dvije Njemačke i sile pobjednice) stvoreni su uslovi za ujedinjenje Njemačke. Konačno, 3. oktobra 1990, istočnonjemačka populacija je bila prva iz istočnog bloka koja je pristupila Evropskoj uniji kao dio Savezne Republike Njemačke. Teritorije Istočne Njemačke su priznate kao sastavni dio Savezne Republike Njemačke, a Ustav iz 1950. je ukinut.

Do današnjeg dana, postoji mnogo toga što podsjeća na različitosti "istočnog" i "zapadnog" dijela Njemačke (npr. žvotni stilovi, bogatstvo, politička uvjerenja itd). Ekonomija istočnog dijela Njemačke se bori za oporavak, a veliki deo sredstava se i dalje kanališe sa zapada.

Politika[uredi | uredi izvor]

Važniji političari u NjDR[uredi | uredi izvor]

Lideri - vidjeti također Lideri Istočne Njemačke

Ostali:

Ekonomija[uredi | uredi izvor]

Demografija[uredi | uredi izvor]

Kultura[uredi | uredi izvor]

Geografija[uredi | uredi izvor]

  • Najviša nadmorska visina: Fichtelberg (1.214 m)

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: