Karlo V, kralj Francuske

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Karlo V
Charles V France.jpg
Kralj Francuske
Vladavina 8. april 1364 - 16. septembar 1380
Prethodnik Ivan II
Nasljednik Karlo VI
Krunidba 19. maj 1364.
Supružnik Ivana Burbonska
Djeca Karlo VI, kralj Francuske
Ludovik I, vojvoda Orleana
Dinastija Valois
Otac Ivan II, kralj Francuske
Majka Bona Luksemburška
Rođenje 31. januar 1338.
Smrt 19. septembar 1380.

Karlo V (31. januar 1338 - 19. septembar 1380) je bio francuski kralj od 1364. do 1380. godine.

Još prije stupanja na prijestolje u svojoj osamnaestoj godini Karlo V je preuzeo vlast u zemlji kao regent u ime od Engleza zarobljenog oca Ivana II 1356. godine. Njegovi pokušaji skupljanja otkupnine za oca su osim strašnog ekonomskog pritiska na stanovništvo završili neuspjehom. Novac nije uspio sakupiti niti sam Ivan II po dolasku iz zarobljeništva. Poslije očeve smrti 8. aprila 1364. godine Karlo V je napokon postao slobodan da upravlja državom po svojoj želji. U prvom razdoblju vladavine mir s Englezima sklopljen u vrijeme dogovora o otkupu Ivana II još uvijek je držao. U kratkom ratu pretenzije kralja Navarre na francusku krunu su blokirane, ali to više manje mirno razdoblje nije potrajalo.

Početkom sedamdesetih godina 14-og vijeka rat s Engleskom se nastavio s velikim uspjesima i još većim kritikama na način njegovog vođenja. Dok su mu otac i djed zagovarili velike odlučujuće bitke koje su na kraju gubili Karlo V se borio neviteškim načinom. U trenutku pojavljivanja Engleske vojske Francuska bi se raspršila izbjegavajući borbu. Taj način koji se pokazao efektnim u većini tadašnje zapadne Evrope je osuđen kao ne plemenitaški, kukavički. Još jedan razlog za takvu osudu se nalazio i u odbijanju ovog kralja da ikada otiđe na vojni pohod. On je na kraju bio uspješan pošto se vojska kraljevstva podijelila na nekoliko manjih gotovo gerilskih odreda koji su vršili blokade gradova u rukama Engleske do trenutka njihove predaje. S druge strane velika vojska neprijatelja nikako nije mogla stići na vrijeme da spasi sve opsjednute gradove.

Takvo njegovo navodno kukavištvo udruženo s odbijanjem odlaska u križarski rat i dizanjem poreza za vojsku koja nikoga ne štiti (Francuska vojska je po svaku cijenu izbjegavala sukob s Engleskom) je dovelo do pobuna. Najvažnija od njih se desila u Parizu, ali stalne prijetnje vanjskog neprijatelja su rezultirale njihovim smirivanjima.

Pored ostalog kao veliki ljubitelj umjetnosti Karlo V je osnovao prvu kraljevsku biblioteku.

Umro je 19. septembra 1380. godine i bio naslijeđen od maloljetnog sina Karla VI.