Pentan
 |
Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori). Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon. |
| Pentan | |
 |
|
| Općenito | |
|---|---|
| Hemijski spoj | Pentan |
| Druga imena | amil-hidrid, n-pentan |
| Molekularna formula | C5H12 |
| CAS registarski broj | 109-66-0 |
| Kratki opis | bezbojna tekućina |
| Svojstva | |
| Molarna masa | 72,15 g/mol |
| Agregatno stanje | tekuće |
| Gustoća | 0,626 g/cm3 |
| Tačka topljenja | -129,8 °C |
| Tačka ključanja | 36,1 °C |
| Rastvorljivost | 0,01 g/100 ml vode |
| Rizičnost | |
| NFPA 704 |
 4
1
0
|
Pentan (Amil hidrid, n-pentan) je zasićeni ugljikovodik koji spada u grupu alkana. To je bezbojna, lahko zapaljiva tekućina, lakša od vode.
Sadržaj |
Osobine[uredi]
Vrlo lahko isparava na sobnoj temperaturi. Nije polaran, teško se otapa u vodi, te je zapaljiv. U njemu se otapaju samo nepolarni spojevi i spojevi koji su bogati alkil-grupama.
Upotreba[uredi]
Iako je slabo upotrebljiv u šire svrhe, često se koristi kao otapalo, a nešte rjeđe kao pogonsko gorivo i izvor vodika. Pentan je najniži tekući alkan. Ispod njega, u homolognom nizu, nalazi se butan, koji je plin.
Izomeri[uredi]
Pentan je jedan od tri strukturna izomera. Ostala dva su:
Povezani cikloalkan je ciklopentan, iako ima sasvim drugačiju molekularnu formulu, također se može smatrati kao izomer pentana.
Reakcije[uredi]
Pentan gori dajući ugljen dioksid i vodu:
-
- C5H12 + 8 O2 → 5 CO2 + 6 H2O
U nedostatku kisika, formira se ugljen monoksid.
Kao i mnogi drugi ugljikovodici, pentan također može stupati u reakcije halogenizacije:
-
- C5H12 + Cl2 → C5H11Cl + HCl
Ovakve reakcije su neselektivne, dajući smjesu 1-, 2- i 3-hloropentana, kao i neke više derivate hlorida.
