Pentan

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Pentan
Pentane-3D-space-filling.png
Općenito
Hemijski spoj Pentan
Druga imena amil-hidrid, n-pentan
Molekularna formula C5H12
CAS registarski broj 109-66-0
Kratki opis bezbojna tekućina
Svojstva
Molarna masa 72,15 g/mol
Agregatno stanje tekuće
Gustoća 0,626 g/cm3
Tačka topljenja -129,8 °C
Tačka ključanja 36,1 °C
Rastvorljivost 0,01 g/100 ml vode
Rizičnost
NFPA 704
NFPA 704.svg
4
1
0
 

Pentan (Amil hidrid, n-pentan) je zasićeni ugljikovodik koji spada u grupu alkana. To je bezbojna, lahko zapaljiva tekućina, lakša od vode.

Osobine[uredi | uredi izvor]

Vrlo lahko isparava na sobnoj temperaturi. Nije polaran, teško se otapa u vodi, te je zapaljiv. U njemu se otapaju samo nepolarni spojevi i spojevi koji su bogati alkil-grupama.

Upotreba[uredi | uredi izvor]

Iako je slabo upotrebljiv u šire svrhe, često se koristi kao otapalo, a nešte rjeđe kao pogonsko gorivo i izvor vodika. Pentan je najniži tekući alkan. Ispod njega, u homolognom nizu, nalazi se butan, koji je plin.

Izomeri[uredi | uredi izvor]

Pentan je jedan od tri strukturna izomera. Ostala dva su:

Povezani cikloalkan je ciklopentan, iako ima sasvim drugačiju molekularnu formulu, također se može smatrati kao izomer pentana.

Reakcije[uredi | uredi izvor]

Pentan gori dajući ugljen dioksid i vodu:

C5H12 + 8 O2 → 5 CO2 + 6 H2O

U nedostatku kisika, formira se ugljen monoksid.

Kao i mnogi drugi ugljikovodici, pentan također može stupati u reakcije halogenizacije:

C5H12 + Cl2 → C5H11Cl + HCl

Ovakve reakcije su neselektivne, dajući smjesu 1-, 2- i 3-hloropentana, kao i neke više derivate hlorida.

Reference[uredi | uredi izvor]