Kiselinsko-bazna neravnoteža

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search

Kiselinsko-bazna neravnoteža je poremećaj uobičajene ravnoteže kiselina i baza u ljudskom organizmu koji uzrokuje da pH vrijednost krvne plazme odskače izvan normalnog raspona (7,35 do 7,45). Kod fetusa, normalni raspon pH vrijednosti se razlikuje na osnovu čega se uzorkuju umbilikalni sudovi (kod umbilikalne (pupčane) vene normalna pH je 7,25 do 7,45, dok je kod umbilikalne arterije pH je od 7,18 do 7,38).[1] Neravnoteža može postojati u različitim aspektima i nivoa izraženosti, a neki mogu biti i opasni po život.

Klasifikacija[uredi | uredi izvor]

Davenportov dijagram grafički ilustrira kiselinsko-baznu neravnotežu.

Višak kiseline naziva se acidoza ili acidemija dok se višak baze naziva alkaloza ili alkalemija. Procesi koji uzrokuju neravnotežu klasificiraju se na osnovu uzroka poremećaja (respiratorni ili metabolički) i promjene (rasta ili pada) pH vrijednosti (acidoza ili alkaloza).

Proces pH CO2 Kompenzacija
Metabolička acidoza Gubitak Gubitak Respiratorna
Respiratorna acidoza Gubitak Povećanje Renalna
Metabolička alkaloza Povećanje Povećanje Respiratorna
Respiratorna alkaloza Povećanje Gubitak Renalna

Razni poremećaji[uredi | uredi izvor]

Prisustvo samo jednog od gore navedenih poremećaja naziva se jednostavna kiselinsko-bazna neravnoteža. U miješanim poremećajima dolazi do dva ili više poremećaja u isto vrijeme.[2] Miješani poremećaji imaju istovremeno osobine i acidoze i alkoze, koje djelimično kontraindiciraju jedna drugoj, a mogu se javiti i dva različita stanja koji na isti način utječu na pH vrijednost (istovremeno oba podižu ili snižavaju pH). Fraza "mješana acidoza", naprimjer, odnosi se na metaboličku acidozu koja se istovremeno javlja sa respiratornom acidozom. Moguća je bilo kombinacija, osim da se jave istovremeno respiratorna acidoza i respiratorna alkaloza, što bi značilo da osoba ne može disati prebrzo i istovremeno presporo.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Yeomans ER; Hauth, JC; Gilstrap, LC III; Strickland DM (1985). "Umbilical cord pH, PCO2, and bicarbonate following uncomplicated term vaginal deliveries (146 infants)". Am J Obstet Gynecol 151 (6): 798–800. PMID 3919587. doi:10.1016/0002-9378(85)90523-x. 
  2. ^ "Mixed Acid Base Disorders: Acid Base Tutorial, University of Connecticut Health Center". Arhivirano s originala, 26. 4. 2009. Pristupljeno 9. 5. 2009.