Španske autonomne zajednice

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije

Pedeset španskih provincija grupisano je u sedamnaest autonomnih zajednica (španski comunidades autónomas), te dva afrička autonomna grada (španski ciudades autonomas) - Ceuta i Melilla.

Autonomne zajednice imaju široku zakonodavnu i izvršnu autonomiju, vlastiti parlament i regionalu vladu. Raspodjela ovlasti je različita za svaku autonomnu zajednicu, ovisno o njihovim vlastitim statutima autonomije (špan. estatuto de autonomía). De facto postoji razlika između historijskih regija (nacija) (Baskija, Katalonija, Galicija i Andaluzija) i ostalih. Historijske regije, iako se u Ustavu Španije nigdje pojedinačno ne spominju, imaju uglavnom veći djelokrug; na primjer Baskija i Katalonija imaju vlastitu policiju, koja ima široke ovlasti - Ertzaintza u Baskiji i Mossos d'Esquadra u Kataloniji, dok druge zajednice imaju ograničene snage (kao npr. Policía Autonómica Andaluza) ili ih uopće nemaju.

Ustav Španije priznaje i garantuje pravo na autonomiju historijskim nacijama i regijama. To se prije svega odnosi na one regije koje su dobila određene povlastice, u neki slučajevima i prije nekoliko vijekova, od strane središnje vlasti. Ta prava se ostvaruju kroz njihove statute autonomije.

Prvotna namjera nije bila da svi dijelovi Španije postanu autonomne zajednice, nego da se samo tzv. historijskim nacijama prizna to pravo. Međutim, dok se pripremao ustav, izbili su demonstracije stanovnika Andaluzije, koji su željeli svoje pravo na autonomiju, te je 4. decembra 1977. godine na ulice Andaluzije izišlo gotovo milion i pol ljudi. To je dovelo do ubacivanja dva članka u konačni tekst Ustava 1978. godne: članak 143., koji daje mogućnost svim regijama da postanu autonomne zajednice (Ustav kaže da se provincije koje međusobno graniče i koje imaju zajedničke historijske, kulturne i privredne veze, mogu se konstituirati kao autonomna zajednica, radi vršenja svog prava na autonomiju), sa izvjesnim stepenom ograničenog prijenosa ovlasti; i članka 151. koji utvrđuje postupak za preuzimanje većih ovasti od države.

Čanak 151. španskog Ustava automatski uključuje historijske nacije, koje su uživale autonomiju za vrijeme Druge Španske Republike, a koju su na temelju Ustava iz 1931. godine imale Baskija, Kataonija i Galicija, sve dok Španski građanski rat nije srušio taj eksperimet. Ipak, ovaj članak također nudi mogućnost drugim regijama da postignu isti stepen autonomije, ako tako bude odlučeno na referendumu.

Statut autonomije za Andaluziju izradio je Blass Infante, te ga je parlament izglasao u junu 1936. godine i trebao je biti odobren na referendumu u septembru 1936. godine. Međutim, početak građanskog rata u julu, ubistvo Infantea od strane Francovih pobunjenika iste godine, označio je kraj autonomaškog projekta za Andaluziju.

Zbog toga, Andaluzija nije nikad bila priznata kao historijska nacija u Ustavu iz 1978. godine. To je bio uzrok velikoj srdžbi koja je dovela do velike kampanje u Andaluziji, a koja je rezultirala uspješnim referendumom 28. februara 1980. godine. Međutim, Andaluzija je morala pričekati još dvije godine, nakon brojnih političkih previranja i neispunjenih obećanja, da se pridruži Baskiji, Kataloniji i Galiciji, u dobivanju većeg stepena autonomije .

Od tada,i ostale autonomne zajednice žele postići viši stepen autonomije, kao i prethodne (ali prema postupku previđenim člankom 143. Ustava, tzv. autonomija na sporoj traci).

[uredi] Autonomne zajednice i provincije

Spisak autonomnih zajednica, njihovih glavnih gradova, te provincija na koje se dijele, i njihovih glavnih gradova:

Autonomna zajednica	Glavni grad	Provincija	Glavni grad
Andaluzija šp. Andalucía	Sevilla	Almería	Almería
		Cádiz	Cádiz
		Córdoba	Córdoba
		Granada	Granada
		Huelva	Huelva
		Jaén	Jaén
		Málaga	Málaga
		Sevilla	Sevilla
Aragonija šp. Aragón	Zaragoza	Huesca	Huesca
		Teruel	Teruel
		Zaragoza	Zaragoza
Kneževina Asturija španj. Principado de Asturias as. Asturies	Oviedo as. Uviéu	Asturias as. Asturies	Oviedo as. Uviéu
Baleari šp. Islas Baleares kat. Illes Balears	Palma de Mallorca	Islas Baleares kat. Illes Balears	Palma de Mallorca
Baskija ili Euskadi šp. País Vasco ili Euskadi eu. Euskadi	Vitoria eu. Gasteiz	Álava eu. Araba	Vitoria eu. Gasteiz
		Guipúzcoa eu. Gipuzkoa	San Sebastián eu. Donostia
		Vizcaya eu. Bizkaia	Bilbao eu. Bilbao / Bilbo
Kanari šp. Islas Canarias	Santa Cruz de Tenerife i Las Palmas de Gran Canaria	Santa Cruz de Tenerife	Santa Cruz de Tenerife
		Las Palmas	Las Palmas de Gran Canaria
Kantabrija šp. Cantabria	Santander	Cantabria	Santander
Katalonija šp. Cataluña kat. Catalunya	Barcelona	Barcelona	Barcelona
		Gerona kat. Girona	Gerona kat. Girona
		Lérida kat. Lleida	Lérida kat. Lleida
		Tarragona	Tarragona
Kastilja-La Mancha šp. Castilla-La Mancha	Toledo	Albacete	Albacete
		Ciudad Real	Ciudad Real
		Cuenca	Cuenca
		Guadalajara	Guadalajara
		Toledo	Toledo
Kastilja i León šp. Castilla y León	Valladolid	Ávila	Ávila
		Burgos	Burgos
		León	León
		Palencia	Palencia
		Salamanca	Salamanca
		Segovia	Segovia
		Soria	Soria
		Valladolid	Valladolid
		Zamora	Zamora
Ekstremadura šp. Extremadura	Mérida	Badajoz	Badajoz
		Cáceres	Cáceres
Galicija šp. Galica gal. Galiza ili Galicia	Santiago de Compostela	La Coruña gal. A Coruña	La Coruña gal. A Coruña
		Lugo	Lugo
		Orense gal. Ourense	Orense gal. Ourense
		Pontevedra	Pontevedra
La Rioja	Logroño	La Rioja	Logroño
Zajednica Madrida šp. Comunidad de Madrid	Madrid	Madrid	Madrid
Regija Murcia šp. Región de Murcia	Murcia	Murcia	Murcia
Navarra eu. Nafarroa	Pamplona eu. Iruña	Navarra eu. Nafarroa	Pamplona eu. Iruña
Valencijska Zajednica šp. Comunidad Valenciana vl. Comunitat Valenciana	Valencia	Alicante vl. Alacant	Alicante vl. Alacant
		Castellón vl. Castelló	Castellón de la Plana vl. Castelló de la Plana
		Valencia vl. València	Valencia vl. València

[uredi] Autonomni gradovi

Dva su autonomna grada u Africi:

Zastava	Autonomni grad
	Ceuta
	Melilla

[uredi] Područja suverenosti

Pet je područja suverenosti (špan. plazas de soberanía) u blizini Maroka, pod diraktnom španskom upravom. Termin područje suverenosti se historijski dodjeljivao (19. i 20. vijek) španskim posjedima u sjevernoj Africi, a koji nisu spadali pod španski protektorat u Maroku.

Područja suverenosti dijele se na velika i mala. Velika su:

• Ceuta i Melilla koji imaju status autonomnog grada, status između općine i autonomne zajednice (npr. nemogu donositi autonomne zakone)

Mala područja suverenosti su:

• Islas Chafarinas
• Peñón de Alhucema
• Peñón de Vélez de la Gomera

Treba spomenuti da kao dio Španije, područja suverenosti su također i dio Evropske unije.