Maroko

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Kraljevina Maroko
المملكة المغربية
(Al-Mamlakâ l-Maġribīyâ)
Zastava Maroka Grb Maroka
Zastava Grb
Uzrečica"الله، الوطن، الملك"
"Allāh, al Waṭan, al Malik"
(bs: Allah - domovina - kralj
HimnaHymne Chérifien
Položaj Maroka
Glavni grad Rabat
34°02′S 06°50′Z / 34.033, -6.833
Najveći grad Casablanca
Službeni jezik arapski, berberski
Državno uređenje Ustavna monarhija
 -  Kralj Muhamed VI
 -  Predsjednik Vlade Abbas El Fassi
Nezavisnost
 -  Priznato Od Francuske 2. marta 1956
Od Španije 7. april, 1956 
Površina
 -  Ukupno 446 550 (56.)
 -  Vode (%) ~0
Stanovništvo
 -  Ukupno (2009) 32 200 000 (36.)
 -  Gustoća stanovništva 71,6/km2/km2 
BDP (PKM) 2010
 -  Ukupno $193,15 miljardi 
 -  Per capita $5 866,26 
HDI (2010) 0,567 (medium) (114.)
Valuta dirham (100 santima)
Vremenska zona UTC
Topografija
 -  Najviša tačka Jbel Toubkal
4 165 m. i. m.
Internet domena .ma
Pozivni broj 212

Maroko (المغرب), Kraljevina Maroko (na arapskom, المملكة المغربية, al-mamlakâ l-maġribīyâ) je kraljevina u sjeverozapadnoj Africi. Izlazi na Atlantski okean i Sredozemno more, a od Evrope je odvojena Gibraltarskim moreuzom. Graniči na istoku s Alžirom i na sjeveru sa španskim enklavama Plaza de soberanía. Južna granica Maroka, zbog sukoba u Zapadnoj Sahari, do održavanja referenduma o pripadnosti Demokratske Arapske Republike Sahare nije međunarodno potvrđena.

Historija[uredi | uredi izvor]

Glavna stranica: Historija Maroka

Antičko doba[uredi | uredi izvor]

Berberski narodi su već između 8000. i 2000. godine p. n. e. naseljavali Sjevernu Afriku. Od 1100. godine p. n. e. nastaju prva fenička trgovačka naselja, koja od sedmog stoljeća p. n. e. bivaju preuzeta od Kartage, koja je oformila svoja sjedišta na teritoriji današnjeg Maroka. U četvrtom stoljeću u unutrašnjosti zemlje stvara se Kraljevstvo Mauritanija, nastalo spajanjem više berberskih plemena. [1]

Nakon pada Kartage 146. godine p. n. e. u trećem punskom ratu, konačnu vlast na obali, kao i u unutrašnjosti nad Mauritanijom, preuzima Rimsko carstvo, a 33. godine p. n. e., ovo područje pada pod rimski protektorat. 42. godine postaju rimske provincije kao Mauretania Tingitana sa glavnim gradom Tingisom (danas Tanger) i Mauretania Caesariensis sa glavnim gradom Caesarea (danas Cherchell u Alžiru). Kao zaštitu od berberskih plemena iz Sahare, rimski vladari grade zid Limes na jugu provincije.

Srednji vijek[uredi | uredi izvor]

Aït Benhaddou1 (js).jpg

429. godine prodiru Vandali u Sjevernu Afriku i ostaju do 477. godine u Tangeru i Ceuti. Pod carem Justinijanom I trupe Istočnog rimskog carstva dolaze do Gibraltarskog moreuza. Oko 700. godine Arapi prodiru prema zapadu i islamiziraju berbersko stanovništvo, koje i dalje ostaje autonomno. Iz tog vremena potiče ime regije Magrib od arapske riječi za zapad ili zalazak sunca, što je današnje zvanično ime Maroka (Al-Maghrib). 711. godine islamizirani berber Tariq ibn Ziyad, sa svojim konjanicima, osvaja dijelove Gotskog carstva područja današnje Španije. Po njemu mjesto prelaza moreuza nosi ime Gibraltar (ar.:Jabal Tariq). Arapi nisu mogli slomiti otpor stanovništva u Sjevernoj Africi, pa se protiv kalifove vlasti dižu oko 750. godine česti ustanci. 789. osniva Mulay Idris kao Idris I. iz dinastije Idrisa osniva arapsko-islamsku dinastiju Maroka sa glavnim gradom Fesom koja je bila do 10. stoljeća centar islama u Sjevernoj Africi. Dinastija Idrisa vlada do 902. godine, kada vlast preuzima dinastija Omajada. Od 1062. do 1147. godine vladaju Almoravidi, pripadnici jedne berberske sekte, premještajući glavni grad u Marrakech. Slijedeća dinastija su Almohadi od 1147. do 1269., kojima je Maroko centar njihovog carstva, koje se proteže od Sicilije na istoku, preko Atlasa sve do Španije. Od 1269 do 1465. godine vladaju Merinidi. Za njihove vlasti Fes biva centrom nauke i umjetnosti. Nakon dinastije Merinida, vlast osvaja dinastija Beni Ouatas, sve do 1548., kada na vlast dolaze Saadieri do 1669. [1]

Novi vijek[uredi | uredi izvor]

Mauzolej Muhamed V u Rabatu

Početkom 16. stoljeća Portugalci i Španci počinju graditi uporišta na marokanskoj obali (Rekonkvista). Španci su zauzeli Sidi Ifnu i Melillu, a oko 1520. godine Portugal konrolira sve važnije luke u Maroku. Za vrijeme vladavine dinastije Saadira, razvijaju se trgovinske veze sa evropskim državama, a Francuska otvara svoje konzulate u većim lučkim gradovima. Pod dinastijom Alida oslobađa se većina lučkih gradova od španske i portugalske vlasti, osim Ceute, Melille i Sidi Ifne, koji ostaju španski. 1777. godine, Maroko je prva država koja je priznala Sjedinjene Američke Države. Od 1783. godine kada je potpisan Moroccan-American Treaty of Friendship od strane američkih predsjednika Johna Adamsa i Thomasa Jeffersona datiraju najduži neprekinuti prijateljski odnosi SAD-a sa nekom drugom državom. Nakon osvajanja Alžira 1830. godine, Francuska pokušava proširiti svoje uticaje u Maroku. 1843-44. dolazi do rata, u kom su marokanske trupe poražene. [1] Preko Alžira 1904. godine, Francuska širi svoj privredni i politički uticaj u Maroku. Kroz planirani protektorat Francuske, Njemačka smatra svoje kolonijalne interese ugroženima, što je uzrok Prve marokanske krize. 1905. godine car Wilhelm II posjetio je demonstrativno marokanskog sultana u Tangeru. Mogući rat je spriječen na mirovnoj Konferenciji u Algecirasu 1906. godine.

Imperijalni motivi Francuske i Njemačkog carstva su centralni problem Druge marokanske krize 1911. godine. Kao prijetnju Njemačka šalje topovnjaču Panther u Agadir. Konflikt je riješen sa Dogovorom Maroko-Kongo, kojim je priznat francuski protektorat nad Marokom. 1912. Francuska i Španija dijele Maroko u dvije interesne sfere. Pod špansku upravu dolaze sjeverni dijelovi i područja Ifni i Tarfaya. Formalno sultan zadržava vlast. Tanger je 1923. dobio međunarodni status. Od 1930 godine, pod sultanom Muhamedom V raste otpor protiv kolonijalnih vlasti i formira se arapski nacionalni nezavisni pokret. Partija za nezavisnost (Al-hizb al-istiqlal) osniva se 1944. godine.

1953. godine, zbog svoje nacionalističke politike, sultan je protjeran na Madagaskar i francuska uprava postavlja njegovog strica Muhameda VI. za sultana. Ustanci naroda i međunarodni protesti prisiljavaju Francuze 1955. godine na odricanje kolonijalne vlasti. Muhamed V se vraća u zemlju. 1956. Francuska i Španija priznaju nezavisnost zemlje pod Muhamedom V. Od 1957. godine Maroko je kraljevina. Nakon kraljeve smrti 1961. godine, na prijestolje dolazi njegov sin Hasan II 1975. godine, nakon otkrića zaliha fosfata u Zapadnoj Sahari, on započinje napad sa 350.000 vojnika na španski dio Sahare, tzv. Zelenim maršom, te najprije pripaja jedan dio, a onda cijelu oblast. Ovaj akt međunarodna zajednica proglašava aneksijom. Do 1991. godine dolazi do oružanih sukoba sa POLISARIO-m, oslobodilačkom armijom Zapadne Sahare. Nakon protesta naroda protiv autoriterne vlasti, početkom devedestih godina, državne vlasti započinju demokratizaciju zemlje.

Geografija[uredi | uredi izvor]

Glavna stranica: Geografija Maroka
N9 Haute Atlas Taddert.JPG

Obala Maroka se proteže duž Atlantskog okeana, zatim preko Gibraltara prelazi na Sredozemno more. Maroko graniči sa Španijom na sjeveru (vodena granica duž moreuza i kopnena granica s tri male španske enklave, Ceuta, Melilla i Peñón de Vélez de la Gomera), Alžirom na istoku, i Zapadnom Saharom na jugu.

Reljef je uglavnom planinski. Dominira planina Atlas, s najvišim vrhom Tubkal, visine 4170 m. Nizije se nalaze u priobalju. Atlas gorje je smješteno uglavnom u centralnom i južnom dijelu zemlje. Rif gorje je smješteno sjeverno. Oba planinska laanca su naseljena uglavnom Berberima. Sa 446.519 km2 Maroko je 57. zemlja po površini u svijetu (odmah poslije Uzbekistana).

Klima je pustinjska na jugu, u području pustinje Sahara, a sredozemna na sjeveru i umjerena na planinama. Količina padavina varira od 200 mm-1 do 5050mm-1. Rijeke: Sus, Tensfit, Sebu. Glavni grad Maroka je Rabat, dok je najveći grad u zemlji ujedno i najveća luka, Casablanca

Klima[uredi | uredi izvor]

Klima Maroka pokazuje na sjeverozapadu uticaje mediteranske i saharsko-kontinentalne na jugu i jugoistoku. Visovi Atlasa, koji imaju vlastitu klimu, utiču na klmatsku sliku. Sjeverozapadni dio zemlje ima suha i topla ljeta sa srednjom augustovskom temperaturom od 23 °C ( 26 °C Casablanca und 29 °C (Tanger). Zime su blage (januar 12 °C) i kišne, gdje se količina padavina idući prema jugu smanjuje. U unutrašnjosti opada blagi uticaj mora, tako da u centralnim dijelovima vlada kontinentalna klima, sa ljetnim temperaturama od 29 °C do 45 °C, a zimi se spuštaju do 0 °C. Padavine su ispod 250mm. Zapadni planinski obronci prime i više od 1.000mm godišnje, a iznad 1.000m nadmorske visine u zimskim mjesecima pada i snijeg. Južno od Atlasa, na rubovima Sahare vlada suha i topla klima. Padavine su neravnomjerne i rijetko dostignu 200mm godišnje, pa se zemljoradnja zadržava u području oaza. Tokom ljetnjih mjeseci puše široko, topli vjetar pun pustinjskog pjeska iz Sahare.

Flora i fauna[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Politika[uredi | uredi izvor]

Glavna stranica: Politički sistem Maroka
Abbas al-Fassi

Po Ustavu iz 1992. godine, koji je 1996. godine izmjenjen, Maroko je konstitutivna monarhija, na čelu sa kraljem Muhamedom VI, koji pripada dinastiji Alida. Kralj je ujedno i duhovni vođa marokanskog naroda, kao i vrhovni zapovjednik oružanih snaga. Kralj proglašava predsjednika vlade, kog predlaže najjača politička partija u parlamentu, kao i pojedine ministre i članove vlade. Kralj ima pravo raspuštanja parlamenta i pravo proglašavanja vanrednog stanja. U usporedbi sa monarhijama evropskog tipa, kralj ima veće ovlasti, mada u praksi te ovlasti izvršava predsjednik vlade. Predsjednik vlade od septembra 2007. godine je Abbas al-Fassi, potomak bogate porodice iz grada Fes, te predsjednik partije Istiqlal. Vlada je izabrana u koaliciji partija Istiqlal, UNFP, PPS, RNI, i MP

Skupština i senat[uredi | uredi izvor]

Po Ustavnoj reformi iz 1996. godine Maroko ima skupštinski sistem koji se sastoji od dva doma: Nacionalne skupštine i Senata. Skupština se sastoji od 325 predstavnika koji se svakih pet godina direktno biraju, a od toga je 30 mjesta predviđeno za žene. Nepovjerenje predsjedniku vlade je moguće izglasati sa dvotrećinskom većinom. Pravo glasa imaju svi državljani Maroka stariji od 20 godina. Senat se sastoji od 270 predstavnika, koji se biraju indirektno svakih devet godina. Zakon predloženi od skupštine, moraju se potvrditi odlukom kralja, koji može zakone predložiti na usvajanje izjašnjavanjem naroda, referendumom ili nekim drugim oblikom izjašnjavanja. Zadnji skupštinski izbori 7. septembra 2007. godine, pokazali su se kao relativno slobodni, ali zbog niskog učešća od samo 37% od upisanih glasača, te ukupno 19 % nevažećih glasova smatraju se prilično neuspjelim. Najjača partija postala je Istiqlal, PJD, MP, RNI i UNFP. Islamski orijentirana partija PJD, je duga najjača partija u skupštini i najjača opoziciona partija u državi.

Pravni sistem[uredi | uredi izvor]

Ustav Maroka garantuje nezavisnu judikaturu. Pravo se zasniva na osnovama francuskog prava. U porodičnom i naslijednom pravu vrijedi šerijatsko pravo, koja se u izmjenjenom modusu primjenjuje za pripadnike ostalih vjera. Za pripadnike židovske vjere vrijedi talmudsko pravo. Najviša sudska vlast je Vrhovni sud u Rabatu. Sudije ovog suda postavlja kralj.

Vanjska politika[uredi | uredi izvor]

Bih-usa.svg Ovaj članak nije preveden ili je djelimično preveden.
Ako smatrate da ste sposobni da ga prevedete, kliknite na link uredi i prevedite ga vodeći računa o enciklopedijskom stilu pisanja i pravopisu bosanskog jezika.

Maroko je član Ujedinjenih naroda, Arapske lige i Svjetske trgovačke organizacija i Afričke unije, Maroko je svoje članstvo u ovoj organizaciji povukao. Maroko je također član slijedećih međunarodnih organizacija: ABEDA, ACCT (pridruženi član), AfDB, AFESD, AL, AMF, AMU, EBRD, ECA, FAO, G-77, IAEA, IBRD, ICAO, ICCt, ICFTU, ICRM, IDA, IDB, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, Intelsat, Interpol, IOC, IOM, ISO, ITU, NAM, OAS (posmatrač), OIC, OPCW, OSCE (partner), UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UPU, WCO, WHO, WIPO, WMO, WToO, WTrO

Ljudska prava[uredi | uredi izvor]

Po mišljenju Amnesty International su prava na slobodu mišljenja, okupljanja i ujedinjavanja vezano s državnom sigurnošću, jako ograničena. Vlada reagira netolerantno na mišljenje i informacije, koje se procjenjuju kao napad na monarhiju. Tako branioci ljudskih prava, novinari ili drugi bivaju zakonom gonjeni, ako kritiziraju korupciju ili državne vlasti.[2] Marokanskim kaznenim zakonom homoseksualci bivaju kažnjavani kaznom zatvora od 6 mjeseci do 3 godine. Zakon se rijetko primjenjuje, ali su racije i hapšenja česti. [3]


Vojska[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Administrativna podjela Maroka[uredi | uredi izvor]

Političkom reformom 1997. godine, marokanska administracija je decentralizirana, te je teritorija Maroka podijeljena u 16 administrativnih regija. Svaka administrativna regija se sastoji od određenog broja provincija (ukupno 45) i okruga (26), dok su na najnižem nivou vlasti općine kojih u Maroku ima 1547.

Regije[uredi | uredi izvor]

Na čelu svake administrativne regije se nalazi wali, guverner kog imenuje kralj, te regionalno vijeće. Maroko je podijeljen u slijedeće administrativne regije:

Broj Regija Glavni grad  
1 Chaouia-Ouardigha Settat
Regije Maroka
2 Doukkala-Abda Safi
3 Fès-Boulemane Fes
4 Gharb-Chrarda-Béni Hssen Kénitra
5 Grand Casablanca Casablanca
6 Guelmim-Es Semara Guelmim
7 Laâyoune-Boujdour-Sakia El Hamra Laâyoune
8 Marrakech-Tensift-El Haouz Marrakech
9 Meknès-Tafilalet Meknès
10 Oriental Oujda
11 Oued Ed-Dahab-Lagouira Dakhla
12 Rabat-Salé-Zemmour-Zaer Rabat
13 Souss-Massa-Draâ Agadir
14 Tadla-Azilal Béni Mellal
15 Tangier-Tétouan Tangier
16 Taza-Al Hoceima-Taounate Al Hoceima

Gradovi[uredi | uredi izvor]


Ekonomija[uredi | uredi izvor]

Glavna stranica: Ekonomija Maroka

Ekonomija Maroka je relativno liberalna ekonomija, zasnovana na principima ponude i potražnje. Od 1993. godine u zemlji se počela provoditi privatizacija određenih sektora privrede koji su, do tada, bili pod kontrolom vlade [4]. Maroko je najveći svjetski izvoznik (i treći po proizvodnji) fosfora. Kolebanje cijena fosfata na svjetskom tržištu jako utiče i na samu ekonomiju ove afričke države.

Sektor usluga stvara nešto preko polovine bruto domaćeg proizvoda (GDP); dok industrija (pretežno rudarstvo, građevinarstvo i proizvodnja) stvara dodatnih 25% GDP-a. Sektori koji imaju najbrži rast su turizam, telekomunikacije, informatičke tehnologije i proizvodnja tekstila. Bitan doprinos ekonomiji Maroka daje i poljoprivreda, koja dosta zavisi od vremenskih prilika u zemlji, naročito padavina. Maroko ima drugi najveći GDP u kategoriji arapskih zemalja koje nisu izvoznice nafte.

Najveći pojedinačni doprinos marokanskoj ekonomiji daju poljoprivreda, turizam, fosfati, kao i ribolov. S druge strane problem za zemlju predstavljaju visoke cijene uvoznih dobara, naročito cijene nafte, kao i nestabilnost kišnih padavina, koje dovode ili do suša ili do poplava što pogađa poljoprivredu.

Glavni trgovinski partner, ujedno i najveći investitor, Maroka je Francuska.

Službena valuta Maroka je marokanski dirham. Dirham izdaje Al-Magrib banka, centralna banka Maroka. Ova valuta se također koristi i u Zapadnoj Sahari.

Prirodna bogatstva i energija[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Poljoprivreda[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Industrija[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Ribarstvo[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Uslužne djelatnosti[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Vanjska trgovina[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Državni budžet[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Demografija[uredi | uredi izvor]

Morocco ethno 1973 all.svg

Velika većina Marokanaca (oko 80%) je berberskog porijekla, iako danas broj stanovnika koji govori berberski jezik čini manjinu koja se procjenjuje na 30-40%. Arapska beduinska plemena su počela naseljavati marokansku ravnicu od sredine 10. vijeka, a naveći priliv arapskog stanovništva je nastupio u 17. vijeku nakon protjerivanja Arapa iz Španije i etničkog čišćenja iberijskog poluostrva. Iako malobrojniji, Arapi su s vremenom uspjeli nametnuti svoj jezik i većinskom berberskom stanovništvu. Tako samo oko 20% stanovnika Maroka ima arapsko porijeklo, ali se danas arapskim jezikom kao maternjim služi njih između 60 i 70%. Na sjeveru Maroka (i u staroj prijestolnici Fes) žive većinom Arapi i arabizirani Berberi (34% Arapi, 25% arabizirani Berberi), dok je na jugu (kao i u staroj prestonici Marrakechu) uticaj Berbera mnogo značajniji. Osim starosjedioca, u Maroku živi i oko 60,000 stranaca, najviše Francuza, Španaca, Tunižana i Alžiraca.

Teritorijalna raspodjela stanovništva u Maroku je veoma neravnomjerna. Oko dvije trećine ukupnog broja stanovnika živi na sjeverozapadu i zapadu zemlje, na prostoru koji obuhvata samo jednu desetinu teritorije. Samo nešto više od jedne polovine stanovnika (57,4% po popisu 2003. godine) živi u gradovima. 32,9% stanovnika je mlađe od 15 godina, dok je udio starijih od 65 godina samo 4,4%. Prirodni prirast stanovništva je 2003. godine iznosio 1,6%.

Kultura[uredi | uredi izvor]

Glavna stranica: Kultura Maroka

Zbog bogate kulturno-historijske tradicije, osam mjesta u Maroku proglašeno je svjetskom baštinom. Neke od najpoznatijih su Medine u gradovima Marrakechu i Fesu

Praznici u Maroku[uredi | uredi izvor]

Nacionalni praznik je 18. novembar, Dan nezavisnosti (Eid Al Istiqulal).

Infrastruktura Maroka[uredi | uredi izvor]

Ceste[uredi | uredi izvor]

Infrastruktura na sjeverozapadu Maroka je prilično dobra, za razliku od istočnog dijela u predjelima Atlasa, gdje ceste nisu asfaltirane. Mreža cesta je oko 62.000 km, a polovina od tog je asfaltirana. Preko 500 km su od toga autoputevi. Na područjima većih gradova dolazi do većih gužvi na cestama.

Željeznica[uredi | uredi izvor]

Interior Marrakech Railway Station.jpg

Željeznički promet je pod upravom državne kompanije Organisation National des Chemins de Fer (ONCF). Dužina mreže je oko 1907. km[5]. Željeznica povezuje gradove Oujda na granici s Alžirom te preko Fesa i Casablance ide prema Marrakechu. Preko 1.000 km je elektrificirano, a planirane dvije linije francuskog TGV voza će povezivati Tanger i Agadir, te Casablancu i Oujdu, trebale bi biti završene 2030. godine[6] U željezničkom prometu je transport fosfata prema lukama na Atlantskom okeanu veoma važan i iznosi oko 27 miliona tona .[7]

Zračni promet[uredi | uredi izvor]

Najveći međunarodni aerodrom je aerodrom u Casablanci. Osim njega postoje aerodromi u Tangeru, Rabatu, Tétouanu, Al Hoceïma, Fès, Oujda, Marrakech, Ouarzazate, Aerodrom Essaouira i Nador. Turistički najvažniji aerodrom je Agadir. Maroko ima šest avionskih kompanija od kojih je najveća Royal Air Maroc

Brodski promet[uredi | uredi izvor]

U Tangeru je 2006-07. godine započet veliki lučki projekat Tanger-Med u Sredozemlju, sa kontejnerskim terminalom.

Obrazovanje u Maroku[uredi | uredi izvor]

Za djecu od 7 do 13 godina postoji školska obaveza. Usprkos tome, samo 55% djece pohađa školu. Školskoj obavezi se ne odgovara redovito u unutrašnjosti zemlje, među polunomadskim plemenima. Nivo obrazovanja se zato bitno razlikuje u gradu i na selu. 37% muškaraca i 62% žena su nepismeni (podaci iz 2002. godine). Školski sistem je trostepen: na petogodišnju osnovnu školu, nadovezuje se sekundarno obrazovanje - četverogodišnja, a zatim trogodišnja srednja škola. Iako su škole drugog stepena obrazovanja uglavnom u gradovima, stalno se povećava broj đaka. Slijedi visokoškolsko obrazovanje. Primjetan je i rast broja studenata na jedanaest univerziteta u zemlji. Veći univerzitetski centri su: Rabat, Casablanca, Oujda, Marrakech, Ifrane i Fes, u kom je i najstariji islamski univerzitet Al-Qarawiyin, osnovan 859. godine. [1]

Vidi također: Spisak marokanskih univerziteta

Filatelija Maroka[uredi | uredi izvor]

Flora i fauna na seriji poštanskih maraka iz 1997. godine
Marka Njemačke pošte sa žigom Maroko, korištena u vrijeme od 1899-1919. godine
Glavna stranica: Filatelija u Maroku

Prva poštanska marka Maroka izašla je 1. augusta 1914. godine. Korištene su izdanja francuske pošte u Maroku od 1911-17. godine, s utisnutim dvorednim žigom na francuskom jeziku:

PROTECTORAT
FRANCAIS

Marke su s nominalnom vrijednošću od 1 centa do 5 peseta. U seriji je ukupno 17 maraka. Nominalna vrijednost je već 1911. godine, sa francuskih franaka promijenjena u španske pezete, a naknadni žig utisnut je 1914. godine na arapskom, u plavoj ili crvenoj boji. Neke od markica iz te serije su djelomično bez žiga na arapskom, dok je na nekima PROTECTORAT FRANCAIS utisnuto jednoredno. Do ovog izdanja na području Maroka su korištene poštanske marke privatnih izdanja, kao i ekspoziture britanskih, francuskih i njemačkih pošta, koje filatelistički, mada na njima stoji oznaka Maroka, pripadaju tim zemljama.

Slijedeća izdanja su u francuskim francima, a 1. septembra 1917. godine izlazi serija od 17 maraka, u nominalnim vrijednostima od 1 centa do 10 franaka. Motivi su gradovi Rabat, Fes, Šelah, Meknes, Marakeš i Volubilis. Marke su s oznakom MAROC i oznakom u arapskom pismu. Sve do 1956. godine, vrijednost je u francuskim francima, a podjelom na južnu zonu, pod francuskim uticajem, i sjevernu zonu, pod španskim uticajem, gdje izlazi u isto vrijeme 29 izdanja s nominalnim vrijednostima u španskim pezetama.

Od februara 1958. godine pa do 4. januara 1962. godine, poštanske marke su s vrijednostima u francuskim francima. Proglašavanjem nezavisnosti i uvođenjem dirhama, marke Maroka izlaze s nominalnim vrijednostima u marokanskom dirhamu. [8]

Sport u Maroku[uredi | uredi izvor]

Glavna stranica: Sport u Maroku

Sportovi u Maroku bili su tradicionalno vezani za takmičenja u jahanju konja i varijetete tih takmičenja. Evropski sportovi, poput nogometa, polo-a, plivanja i tenisa, došli su do Maroka krajem 19. stoljeća. Nogomet je najpopularniji sport u državi.

Na Olimpijskim igrama 1984. godine dva marokanska takmičara osvojila su zlatne medalje u atletici, od kojih je jedna, Nawal El Moutawakel, pobijedila u finalnoj utrci na 400 metara s preponama, čime je postala prva žena iz jedne arapske ili islamske zemlje, koja je osvojila zlatnu olimpijsku medalju. Saïd Aouita bio je drugi osvajač zlatne medalje, i to na 5.000 m. Ipak, najbolji i najpoznatiji marokanski atletičar jeste Hicham El Guerrouj. On je za svoju zemlju osvojio dvije zlatne medalje na Ljetnim olimpijskim igrama 2004. godine, te je, pored ostalih uspjeha, i nosioc svjetskog rekorda na jednu milju (1.609 m).

Također, kikboks je veoma popularan sport u Maroku. Jedan od uspjeha marokanskog sporta je osvajanje kontinentalnog prvenstva u košarci 1965.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Izvori i reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b c d Harenberg Länderlexikon, Harenberg Länderlexikon Verlag, 1998. ISBN 3-611-00681-5 (de)
  2. ^ AMNESTY REPORT 2010 MAROKKO UND WESTSAHARA
  3. ^ AMNESTY REPORT 2010 MAROKKO UND WESTSAHARA
  4. ^ Leonard, Thomas M.. Encyclopedia of the Developing World (na engleski), Taylor & Francis ISBN 0-4159-7663-4.
  5. ^ web stranica marokanske željeznice ONCF Siehe, "Major Line trains".
  6. ^ "L'ONCF à l'heure du TGV" (fr)
  7. ^ webstranica marokanske željeznice ONCF (fr)
  8. ^ MICHEL Afrika Katalog 1993 (M-Z), Übersee Band 3: Schwanberg Verlag GmbH - München, Njemačka ISBN 3-87858-740-6


Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: