Somalija

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Somalija
Soomaaliya
الصومال
Zastava Somalije Grb Somalije
Zastava Grb
Položaj Somalije
Glavni grad Mogadiš (Muqdisho)
Službeni jezik Somalijski jezik
Državno uređenje  
 -  Predsjednik Sharif Sheikh Ahmed
 -  Predsjednik Vlade Abdiweli Mohamed Ali
Nezavisnost Od Ujedinjenog Kraljevstva i Italije 1. jula 1960
Površina
 -  Ukupno 637.657 (41.)
 -  Vode (%) 1,6
Stanovništvo
 -  Ukupno 8.591.629 (87.)
 -  Gustoća stanovništva 13/km2 
Valuta somalijski šiling (100 centesima)
Vremenska zona +3
Internet domena .so
Pozivni broj 252

Somalija (Somalijski: Soomaaliya; arapski: الصومال As-Sumal) je država u istočnoj Africi u regiji poznatoj kao "Rog Afrike", na obali Indijskog okeana. Na sjeverozapadu graniči sa Džibutijem, na zapadu sa Etiopijom i Kenijom. Somalija je jedno od rijetkih područja svijeta bez organizovane vlasti.


Somalija[uredi | uredi izvor]

Od izbijanja samalijskog građanaskog rata u 1991, nije bilo centralne vladine kontrole nad većinom državne teritorije.[1].

Međunarodno priznata Tranziciona Federalna vlada kontroliše samo mali dio države. Somalija je označena kao "neuspješna država", i jedna od najsiromašnijih država na svijetu. Ujedno se smatra državom u kojoj je veoma rašireno nasilje.[2][3][4][5][6][7][8][9]

Historija[uredi | uredi izvor]

Područje današnje Somalije u kolonijalnom je razdoblju bilo podijeljeno između Velike Britanije koja je držala sjeverni dio, i Italije u čijem je posjedu bio ostatak. Britanski je Somaliland postao nezavisan 2. juna 1960., a 1. jula iste godine oba su dijela ujedinjena u nezavisnu Somaliju. Prvi predsjednik nezavisne Somalije bio je Aden Abdullah Osman Daar.

Prve godine nakon nezavisnosti obilježila je borba za ujedinjenje područja naseljenih somalijskom manjinom u susjednoj Keniji i Etiopiji s maticom što je dovelo do pogoršanja odnosa sa graničnim i zemljama Zapada te približavanja Sovjetskom Savezu. Nakon haotičnih izbora 1969. i političke krize koja je uslijedila vlast je vojnim udarom preuzeo general Mohammed Siad Barre. Uveo je izrazito represivnu vojnu diktaturu. On je proklamirao politiku "naučnog socijalizma" i osnažio veze sa Sovjetima i arapskim zemljama. Sovjetska podrška njegovom ekspanzionizmu opala je nakon dolaska na vlast socijalista Mengistua u Etiopiji tako da je ova država 1978. povratila sve izgubljene teritorije.

Uskoro se Somalija našla na udaru pobunjeničkih grupa s bazama u Etiopiji, a 1988., nakon potpisivanja dogovora prema kojem su se somalijski susjedi obvezali na prekid pomoći pobunjenicima, oni su se preselili u samu Somaliju i tamo započeli građanski rat koji, s manjim prekidima, traje do danas. Godine 1991. sjeverni je dio, bivši britanski Somaliland, proglasio nezavisnost uspijevajući, iako međunarodno nepriznat, očuvati relativnu stabilnost. Ostatak Somalije potonuo je u haos i borbe pojedinih dobro naoružanih klanova i vojnih vođa. Američke i europske mirovne snage su se nakon invazije 1993. godine i velikih gubitaka morale povući. Pokušaji osnivanja nove vlade ostali su bez uspjeha. Od svrgavanja Barrea 1991. godine, nije bilo mira u Somaliji.

Politička podjela[uredi | uredi izvor]

Somalija je podijeljena na 18 oblasti, koje se nazivaju gobollada, jednina gobol), koji su dalje podijeljeni na distrikte.

Jubbada Hoose Jubbada Dhexe Gedo Bay Somalia Bakool Shabeellaha Hoose Shabeellaha Dhexe Banaadir Hiiraan Galguduud Mudug Nugaal Bari Somalia Sool Sanaag Togdheer Woqooyi Galbeed AwdalKarta Somalije, koja pokazuje njenih  osamnaest administrativnih regija.
O ovoj slici

Regioni su:

1 Jubbada Hoose
2 Jubbada Dhexe
3 Gedo
4 Bay
5 Bakool
6 Shabeellaha Hoose

7 Banaadir
8 Shabeellaha Dhexe
9 Hiiraan
10 Galguduud
11 Mudug
12 Nugaal

13 Bari
14 Sool
15 Sanaag
16 Togdheer
17 Woqooyi Galbeed
18 Awdal




Geografija[uredi | uredi izvor]

Somalijska obala je, sa 2720 km, najduža na afričkom kontinentu. Sjeverni dio zemlje je brdovit, sa nadmorskim visinama od 1000 do 2000 m, a središnja i južna područja su ravna sa prosječnom visinom ispod 200 m. Rijeke Jubba i Shebelle izviru u Etiopiji i teku prema jugu u Indijski okean, ali ga Shebelle ne dostiže, osim u kišnom razdoblju.

Klima je obilježena visokim temperaturama tokom cijele godine, sezonskim monsunima i nepravilnom raspodjelom padavina s čestim razdobljima suša. Srednji dnevni temperaturni maksimum je od 30 do 40 °C, osim na uzvisinama i duž istočne obale. Srednji dnevni minimum kreće se između 15 i 30 °C.

Privreda[uredi | uredi izvor]

Zbog potpunog nedostatka državne kontrole Somalijska je privreda jedna od najliberalnijih na svijetu; ipak,

Somalija je jedna od najsiromašnijih svjetskih zemalja: socijalni, zdravstveni i obrazovni sistem gotovo da i ne postoje. Većina stanovnika bavi se nomadskim stočarstvom. Zanimljivo je da Somalija zbog odsutnosti državne regulative ima jedan od najpropulzivnijih telekomunikacijskih sektora u regiji. Od valuta, najviše se koristi američki dolar. Nema nacionalne banke pa neke firme i vlastodršci štampaju vlastiti novac.

Značajan izvor prihoda Somalijaca predstavljaju i donacije mnogobrojne dijaspore.

Centralna banka Somalije nagovještava da državni bruto društveni proizvod po stanovniku iznosi 333 $, što je niže od Kenije sa 350 $, ali bolje od: Tanzanije sa 280 $, Eritreje sa 190 $ i Etiopije sa 100 $.

Oko 43% ostanovništva živi sa manje od jednog dolara dnevno, sa otprilike 24% takvih stanovnika u gradskim područjima, i 54% onih koji žive na selu.

Glad 2011. u Somaliji[uredi | uredi izvor]

Glavna stranica: Glad na Rogu Afrike 2011

U 2011. godini i Somaliju je zahvatila dugotrajna suša, izazvavši prehrambenu krizu i glad.

Stanovništvo[uredi | uredi izvor]

Za afričku zemlju Somalija je neuobičajeno etnički homogena; čak 85% stanovništva čine etnički Somalijci koji su, međutim, podijeljeni u mnoge klanove, historijski sukobljene oko malih prirodnih rezervi. Gotovo svi stanovnici po vjeroispovijesti su muslimani. Osim službenog somalijskog, u upotrebi su i arapski, engleski i italijanski jezik.

Religija[uredi | uredi izvor]

Vecina Somalijaca su sunitski muslimani.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "Somalia". World Factbook. Central Intelligence Agency. 2009-05-14. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/so.html. Retrieved 2009-05-31.
  2. ^ Bronwyn E. Bruton. Somalia: A New Approach. Volume 52 of Council Special Report. Council on Foreign Relations, 2010
  3. ^ David Blair. "Somalia: Analysis of a failed state" The Telegraph. 18 November2008
  4. ^ "2010 Failed States Index." Foreign Policy.
  5. ^ Fareed Zakaria. "The failed-state conundrum" The Washington Post. July 19, 2010.
  6. ^ Jon Lee Anderson. "The Most Failed State." The New Yorker. December 14, 2009
  7. ^ Human Development Report 2010 – Data Tables. United Nations.
  8. ^ "Somali violence uproots 80,000 civilians in January alone, reports UN agency" UN News Centre. 2 February 2010
  9. ^ "Piracy is just one of the many hazards in Somalia, which tops this year's list of the world's most dangerous countries." Zack O'Malley Greenburg. "World's Most Dangerous Countries." Forbes. 03.04.09