Mohammad Ali Jamalzadeh

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Mohammed Ali Jamalzdeh
Example alt text
iranski moderni pisac i prevodilac
Rođenje 13. januar 1892.
Isfhan, Iran
Smrt 7. novembar 1997.
Ženeva, Švicarska

Mohammad Ali Jamalzadeh (Perzijski: محمد علی جمالزاده‎ , 13 januar 1892. u Isfahan, Iran - 7. novembar 1997. u Ženevi, Švicarska) je jedan od najuticajnijih pisaca Irana u 20. stoljeću, obično prepoznatljiv po svom jedinstvenom humorističnom stilu. Uzimajuči u obzir njegov široki uticaj na perzijsko-evropski stil pisanja priča ponekad se naziva i otac moderne perzijske priče.

Biografija[uredi | uredi izvor]

Rođen je u Isfahanu u Iranu i datum njegovog rođenja nije tačno utvrđen. U obzir se uzimaju godine od 1892. do 1896, a najčešće je to 1895. Otac mu je bio progresivni državni činovnik koji je govorio protiv vlasti, što je inspirisalo mladog Muhammeda, ali njegovog oca odvela u zatvor gdje je i umro. Muhammed je u Iranu živio do svoje 13 godine, nakon čega ide u Lebanon gdje upisuje Antoura katoličku školu, a kasnije nastavlja svoje školovanje i u Francuskoj i Švicarskoj.

Početkom Prvog svjetskog rata pridružio se grupi nacionalista u Berlinu i 1915, na ime berlinske grupe, osnovao list Rastakhiz u Bagdadu. 1917. objavljuje knjigu Ganj-e Shaygan (Vrijedno blago) u kojoj opisuje iranske socijalne prilike i premošćuje raskol između književnosti i nauke. Iako nije imao skoro nikakav kontakt sa Iranom, naučio je perzijski i pisao je životima svojih iranskih savremenika u Dikensovom stilu punom slikovitih pridjeva.

Njegovo najznačajnije djelo je "Yeki Bud Yeki Nabud" (perzijski: یکی بود یکی نبود - Nekada davno), objavljeno 1921. u Berlinu. Prvi primjerci knjige su stigli u Iran godinu kasnije i knjiga je bila snažno odbijena, čak su i njeni primjerci spaljivani javno na gradskim trgovima. Šest pripovjedaka u ovoj knjizi govori o socijalno-političkoj situaciji u Iranu na početku 20. vijeka, tema koja do tada nije bila obrađivana i pomiješana sa zapadnjačkim otvorenim ismijavanjem islamskog fanatizma. Rekcije na knjigu učinile su da se Muhammed odrekne pisanja u sljedećih 20 godina i kada je ponovo počeo 1940-tih njegov stil se značajno izmjenio. Tautologija, korištenje mudrih opaski, mistična i filozofska nagađanja i otpor prema redu, su postale nove odrednice njegovog stila. Također se bavio i prevodima jer je poznavao francuski, arapski i njemački jezik pa je nekoliko djela preveo sa ovih jezika na perzijski.

Započeo je razne aktivnosti za povratak mladih i obrazovanih u svoju zemlju, međutim one su iz raznih razloga bile bezuspješne. Nakon Islamske revolucije 1979. vraća se u Iran. Tada nastaje promjena vidljiva i u njegovim djelima, počinje podržavati nove promjene nastale u revoluciji i hvali islamske vjerske službenike u intervijuima koje je tada davao.

Jamalzadeh umire 9. novembra 1997. u Ženevi.

Djela[uredi | uredi izvor]

  • Yeki Bud Yeki Nabud, Berlin, 1921.
  • Sahraye Mahshar, 1947.
  • Talkho Shirin, 1955.
  • Kuhna va Now, 1959.
  • Ghair az Khudo Hichkas Nabud, 1961.
  • Asmano Risman, 1965.
  • Qissahai Kutah Baraye Bachchehaye Rishdar, 1974.
  • Qissai Ma ba Akhar Rasid, 1979.
Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: