Švicarska
.svg&filetimestamp=20100223202536)
.svg&filetimestamp=20100307031431)
Švicarska ili Švajcarska (poznata još i kao Švicarska konfederacija) je država u srednjoj Evropi. Graniči na zapadu s Francuskom, na sjeveru s Njemačkom, na istoku s Austrijom i Lihtenštajnom i na jugu s Italijom. Glavni grad Švicarske je Bern, dok su veći gradovi: Zürich, Ženeva, Lausanne, Lugano, Basel i drugi.
Sadržaj |
[uredi] Teritorijalna podjela
Švicarska se dijeli na dvadeset saveznih kantona i šest polukantona:
[uredi] Politika
Političko uređenje Švicarske bazira na jakom konfederalizmu. Svaki kanton ima svoj ustav i sve kompetencije koje nisu dodjeljene federalnoj vladi pripadaju kantonima (policija, porez, itd.). Osim toga su politička prava građana veoma dalekosežna. Tako građani npr. imaju pravo na referendum ili inicijativu ako im se neka od odluka općinskog,kantonalnog,ili saveznog parlamenta ne dopada.
Građani na direktnim izborima najprije biraju zastupnike oba doma saveznog parlamenta, (Nationalrat i Ständerat) a novoizabrani članovi na zasjedanju oba doma parlamenta (Nationalversammlung) zatim biraju i sedmoročlanu saveznu vladu (Bundesrat).
[uredi] Geografija
Švicarska se nalazi u srednjoj Evropi i prostire se između Ženevskog i Bodenskog jezera. Graniči sa Njemačkom, Austrijom, Italijom, Lihtenštajnom i Francuskom. Ukupna površina iznosi 41.285 km2, a zemlja ima preko 7.500.000 stanovnika. Glavni grad je Bern, a ostali veći gradovi su Cirih, Ženeva, Lozana i Basel.
Švicarska je pretežno alpska zemlja čija je prosječna nadmorska visina 500-800 m. Njeni najveći vrhovi prelaze i preko 4500 m. Najviši vrhovi su Monta Rosa (4635 m.) i Matterhorn 4478 m. Klima je umjereno-kontinentalna, dok je na planinama planinska te alpska. Tokom zime puše vjetar zvani fen (Föhn), koji puše s Alpa u pravcu dolina.
[uredi] Privreda
Švicarska je razvijena industrijska i poljoprivredna zemlja. Najviše ljudi je zaposleno u uslužnim djelatnostima te u poljoprivredi. Razvijena je industrija čelika, metala, aluminija, mašinska, preciznih instrumenata, elektrotehnika, hemijska, farmaceutska, tekstilna, kože, prehrambena, keramička, betonskog materijala... Zemljište nije naročito pogodno za razvitak poljoprivreda mada ostaje važan faktor u Švicarskoj. Razvijeno je stočarstvo, a naročito se uzgajaju mliječne krave te svinje. Takođe je razvijen zimski turizam.
[uredi] Stanovništvo
Najslabije je naseljeno područje Alpa (25-50 stanovnika na km2). Glavnina stanovništva okupljena je na prostoru Švicarske visoravni; tu se nalaze najvažniji gradovi s glavnim granama industrije i najveći dio poljoprivredne površine. Glavni je grad Bern (141 300 stanovnika, šire područje grada Berna 282.400 stanovnika, prema podacima iz daleke 1980.), a najveći Zürich (374 200 stanovnika, šire područje grada Züricha, 707.300 stanovnika, 1975); ostali su istaknuti gradski centri Basel, Ženeva (Geneve), Lausanne i Luzern.
Švicarska ima četiri službena jezika: njemački (63,7%) kojim se govori u sjevernoj, istočnoj i srednjoj Švicarskoj (Deutschschweiz); francuski (20,4%) u zapadnoj Švicarskoj (Romandie); italijanski (6,5%) na jugu zemlje (Tessin). Retroromanski je jezik kojim se služi malobrojna manjina (0,5%) u jugistočnom kantonu Graubünden i priznat je kao službeni jezik, ali se savezni zakoni i službeni dokumenti ne moraju donositi na ovom jeziku. [3]
U Švicarskoj boravi preko 21% stranih državljana u odnosu na ukupan broj stanovništva ove zemlje. Većinom su iz zemalja EU ili EFTA-e. Italijani predtavljaju najveću grupu stranih državljana u Švicarskoj, dok državljani zemalja zapadnog Balkana (Albanije, Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Srbije, Slovenije, Crne Gore, Makedonije i Kosova) predstavljaju preko 21% udjela u broju stranih državljana u Švicarskoj konfederaciji. [4]
Od dvanaest švicarskih univerziteta najstariji je onaj u Baselu (osnovan 1460. godine).
Zemlja ima blizu 8.000.000 stanovnika (procjena iz 2009. godine).
[uredi] Kultura
[uredi] Vanjski linkovi
- Federalna vlast
- Švicarski parlament
- Federal Ustavni sud Švicarske
- Statistička agencija
- Culturelinks.ch
- Prezentacija Švicarske konfederacije
- Historijski rječnik Švicarske
- Vijesti iz Švicarske
[uredi] Reference
- ↑ 1,0 1,1 Switzerland.
- ↑ Human Development Report 2010.[mrtav link]
- ↑ Swiss Federal Statistical Office. "Languages and religions - Data, indicators". 2007-10-09.
- ↑ Foreign resident population by nationality, 2006, Source: Foreign population structure and migration statistics (PETRA), Swiss Federal Statistical Office.
|
|||||||||||||||||
