Švicarska

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije

Švicarska konfederacija
Confoederatio Helvetica
Schweizerische Eidgenossenschaft
Confédération suisse
Confederazione Svizzera
Confederaziun svizra
Švicarske zastava
Švicarske grb
Zastava Grb
Uzrečica:
Himna: "Švicarski psalm"
Švicarske u svijetu
Glavni grad Bern
Službeni jezik njemački, francuski, italijanski, retoromanski
Nezavisnost
 • Priznato		 1. august 1291. (ujedinjavanjem kantona Uri, Schwyz i Unterwalden
Površina
 • Ukupno
 • Procenat vode
41,285 km² (136.)
4.2
Stanovništvo
 • Ukupno
 • Gustoća
7,507,000 Procjena 2006 (94.)
182 /km²
Valuta Franak (CHF)
Vremenska zona CET (UTC+0)
- ljeti CEST (UTC+1)
Internet domena .ch
Pozivni broj +41

Švicarska ili Švajcarska (poznata još i kao Švicarska konfederacija) je država u srednjoj Evropi. Graniči na zapadu s Francuskom, na sjeveru s Njemačkom, na istoku s Austrijom i Lihtenštajnom i na jugu s Italijom. Glavni grad Švicarske je Bern, dok su veći gradovi: Zürich, Ženeva, Lausanne, Lugano, Basel i drugi.

Sadržaj

[uredi] Teritorijalna podjela

Info
Glavni članak: Kantoni u Švicarskoj

Švicarska se dijeli na dvadeset i šest saveznih kantona:

[uredi] Politika

Političko uređenje Švicarske bazira na jakom federalizmu. Svaki kanton ima svoj ustav i sve kompetencije koje nisu dodjeljene federalnoj vladi pripadaju kantonima (policija, porez, itd.). Osim toga su politička prava građana veoma dalekosežna. Tako građani npr. imaju pravo na referendum ili inicijativu ako im se odluka parlamenta ne dopada.

Građani biraju oba parlamenta (Nationalrat i Ständerat) a Nationalversammlung (zasjedanje oba parlamenta) biraju vladu (Bundesrat).

[uredi] Geografija

Švicarska se nalazi u srednjoj Evropi i prostire se između Ženevskog i Bodenskog jezera. Graniči sa Njemačkom, Austrijom, Italijom, Lihtenštajnom i Francuskom. Ukupna površina iznosi 41.285 km2, a zemlja ima oko 7.500.000 stanovnika. Glavni grad je Bern, a ostali veći gradovi su Cirih, Ženeva, Lozana i Basel.

Švicarska je alpska zemlja čija je prosječna nadmorska visina 500-800 m. Njeni najveći vrhovi prelaze i preko 4500m. Najviši vrhovi su Monta Rosa (4 635 m) i Matterhorn 4 478 m. Klima je umjereno-kontinentalna, dok je na planinama planinska te alpska. Tokom zime puše vjetar zvani fen (föhn), koji puše s Alpa u pravcu dolina.

[uredi] Privreda

Švicarska je razvijena industrijska i poljoprivredna zemlja. Najviše ljudi je zaposleno u uslužnim djelatnostima te u poljoprivredi. Razvijena je industrija čelika, metala, aluminija, mašinska, preciznih instrumenata, elektrotehnika, hemijska, farmaceutska, tekstilna, kože, prehrambena, keramička, betonskog materijala... Zemljište nije naročito pogodno za razvitak poljoprivreda mada ostaje važan faktor u Švicarskoj. Razvijeno je stočarstvo, a naročito se uzgajaju mliječne krave te svinje. Takođe je razvijen zimski turizam.

[uredi] Stanovništvo

Najslabije je naseljeno područje Alpa (25-50 stanovnika na km2). Glavnina stanovništva okupljena je na prostoru Švicarske visoravni; tu se nalaze najvažniji gradovi s glavnim granama industrije i najveći dio poljoprivredne površine. Glavni je grad Bern (141 300 stanovnika, šire područje grada Berna 282.400 stanovnika, prema podacima iz daleke 1980.), a najveći Zürich (374 200 stanovnika, šire područje grada Züricha, 707.300 stanovnika, 1975); ostali su istaknuti gradski centri Basel, Ženeva (Geneve), Lausanne i Luzern.

Švicarska ima četiri službena jezika: njemački (63,7%) u sjevernoj, istočnoj i srednjoj Švicarskoj; francuski (20,4%) u zapadnoj Švicarskoj; italijanski (6,5%) na jugu zemlje. Retroromanski je jezik kojim se služi malobrojna manjina (0,5%) u jugistočnom kantonu Graubünden i priznat je kao službeni jezik, ali savezni zakoni i službeni dokumenti ne moraju biti doneseni na ovom jeziku.[1]

U Švicarskoj boravi oko 21% stranih državljana u odnosu na ukupan broj stanovništva ove zemlje. Većinom su iz zemalja EU ili EFTA-e. Italijani predtavljaju najveću grupu stranih državljana u Švicarskoj, dok državljani zemalja zapadnog Balkana (Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Srbije, Slovenije, Crne Gore, Makedonije i Kosova) predstavljaju 21% udjela u broju stranih državljana u Švicarskoj konfederaciji.[2]

Od dvanaest švicarskih univerziteta najstarije je ono u Baselu (osnovano 1460.).

Zemlja ima oko 7.591.400 stanovnika (procjena iz 2007. godine).

[uredi] Kultura

[uredi] Vanjski linkovi

[uredi] Reference

  1. ↑ Swiss Federal Statistical Office. "Languages and religions - Data, indicators". 2007-10-09.
  2. ↑ Foreign resident population by nationality, 2006, Source: Foreign population structure and migration statistics (PETRA), Swiss Federal Statistical Office.
Države u Evropi
Položaj Evrope

Albanija • Andora • Armenija3) • Austrija • Azerbejdžan3) • Belgija • Bjelorusija • Bosna i Hercegovina • Bugarska • Crna Gora • Češka • Danska • Estonija • Finska • Francuska • Gruzija3) • Grčka • Holandija • Hrvatska • Irska • Island • Italija • Kazahstan3) • Kipar1) • Kosovo4) • Latvija • Lihtenštajn • Litvanija • Luksemburg • Mađarska • Makedonija • Malta • Moldavija • Monako • Norveška • Njemačka • Poljska • Portugal • Rumunija • Rusija3) • San Marino • Slovačka • Slovenija • Srbija • Španija • Švedska • Švicarska • Turska3) • Ujedinjeno Kraljevstvo • Ukrajina • Vatikan

Teritorije:

Akrotiri i Dhekelia • Ålandska ostrva • Gibraltar • Guernsey • Madeira ostrva2) • Ostrvo Man • Farska ostrva • Jersey • Jan Mayen • Svalbard

Nepriznate države i države pod upravom UN-a:

Pridnjestrovija • Sjeverni Kipar1)

1)U potpunosti u Aziji, ali kulturni i politički pripada Evropi.  2)U potpunosti u Africi, ali kulturni i politički pripada Evropi.  3)Najvećim dijelom u Aziji. 4)Nezavisnost proglašena jednostranim otcjepljenjem od Srbije 17.februara 2008.

 

Preuzeto sa: "http://bs.wikipedia.org/wiki/%C5%A0vicarska"
Drugi jezici