Mehanizam iz Antikitere

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Antikitera mehanizam)
Idi na: navigacija, traži
Antikitera mehanizam (glavni fragment).

Vjeruje se da je Mehanizam sa Antikitere antički mehanički kalkulator (također se opisuje kao prvi „mehanički računar[1][2]) koji je služio za računanje astronomskih pozicija. Otkrio ga je 1901. godine lovac na morske spužve u olupini potopljenog trgovačkog broda kod grčkog ostrva Antikitera, između Kitere i Krete. Datiran je u 82. p. n. e. Analize teksta pronađenog uz mehanizam sugerišu da je aparat korišten 15-20 godina prije toga.[3] Tehnološki artefakti slične složenosti nisu se pojavljivali narednih hiljadu godina.[4]

Dimenzije mehanizma su 33 cm (visina), 17 cm (širina) i 9 cm (debljina). Napravljen je od bronze i smješten u okvir od drveta. Na njemu je ispisan tekst od oko 3.000 slova, koji je dešifriran u posljednjih par godina. Tekst je neka vrsta uputstva za upotrebu, sa odjeljcima o astronomiji, geografiji i mehanici. Ostaci mehanizma sa Antikitere se čuvaju u Nacionalnom arheološkom muzeju u Atini.

Britanski naučnik i historičar Derek de Solla Price objavio je 1952. godine rad u kojem je objasnio astronomsku namjenu ovog mehanizma. On je zaključio da mehanizam iz Antikitere predstavlja simulator kretanja planeta oko Sunca i da se može nazvati prvim analognim računarom.

Aparat ima 30 sačuvanih zupčanika (pretpostavlja se da ih je ukupno bilo 37). Zubi zupčanika imaju oblik jednakostraničnog trougla. Datum bi se u mašinu unio mehanički, a aparat bi dao podatke o položaju Sunca, Mjeseca, i druge astronomske podatke. Nije još izvjesno da li se mehanizam zasnivao na geocentričnom ili heliocentričnom principu. Imao je 3 glavna kružna indikatora, jedan naprijed, i dva pozada. Prednji indikator je bio podijeljen na sektore mjeseci godine egipatskog kalendara. Unutar njega, postojala je podjela sa grčkim simbolima zodijaka. Julijanski kalendar je uveden u upotrebu 50-100 godina poslije nastanka ovog aparata. Sprijeda su postojale bar tri kazaljke, jedna za datum, a druge dvije kao indikacija položaja Sunca i Mjeseca. Mehanizam je dizajniran tako da uzima u obzir promjenljivu ugaonu brzinu Mjeseca i prikazuje njegove faze na sfernom modelu.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ The Antikythera Mechanism Research Project, Dobavljeno 01.07.2007
  2. ^ Članak u Washington postu
  3. ^ Jo Marchant: In search of lost time, Nature, 29. novembar 2006.
  4. ^ Planetary gears, Nature 444 (7119).