Kazimir IV, kralj Poljske

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Kazimir IV
Casimir IV Jagiellon.PNG
Kralj Poljske
Vladavina 25. juni 1447 - 7. juni 1492
Prethodnik Vladislav III
Nasljednik Ivan I Albert
Veliki vojvoda Litvanije
Vladavina 29. juni 1440. - 7. juni 1492.
Prethodnik Sigismund Kestutian
Nasljednik Aleksandar, kralj Poljske
Krunidba 29. juni 1440.
Supružnik Elizabeta Austrijska
Djeca Vladislav II, kralj Ugarske
Jadviga Jagelonka
sveti Kazimir
Ivan I Albert, kralj Poljske
Aleksandar, kralj Poljske
Sofija Jagelonka
Žigmund I, kralj Poljske
Barbara Jagelonka
Dinastija Jagelonci
Otac Vladislav II, kralj Poljske
Majka Sofija Halšanska
Rođenje 30. novembar 1427.
Smrt 7. juni 1492.

Kazimir IV (poljski: Kazimierz IV Andrzej Jagiellończyk; litvanski: Kazimieras Jogailaitis; 30. novembar 1427. - 7. juni 1492.) je bio veliki knez Litvanije od 1440. godine i kralj Poljske od 1447. do svoje smrti 1492. godine. Za vrijeme njegove vladavine, Poljska je pobijedila Teutonski red u Trinaestogodišnjem ratu i vratila Pomeraniju, a Jagelon dinastija je postala jedna od vodećih kraljevskih porodica u Evropi. Bio je jak protivnik plemstva, i ojačao je Parlament i Senat.

Veliki trijumf njegove vladavine je bilo efikasno i konačno uništenje Teutonskog reda, što je dovelo Prusku pod poljsku vlast. Do 15. stoljeća, Poljska se teritorijalno približila zapadnoj Evropi i postala značajan politički faktor u međunarodnim odnosima. Došlo je do potražnje sirovina i repromaterijala koji su stimulisali trgovinu i donijeli rast prihoda, zanatstva i rudarstva.

Vladavina u Litvaniji[uredi | uredi izvor]

Godine 1440, po smrti litvanskog velikog kneza Žigmunda I Kazimir je, na poziv litvanskih plemića, otišao u Litvaniju i preuzeo vlast nad tom velikom kneževinom. U to vrijeme, Kazimirov brat Vladislav je vladao Poljskim kraljevstvom. Pošto je Kazimir bio maloljetan, istinsku vlast su držali plemići.

Kao litvanski veliki knez, Kazimir je litvanskom plemstvu osigurao jednakost s poljskim plemstvom, te je obećao da će čuvati granice Litvanije i da neće postavljati Poljake kao državnike u Litvaniji. Pristao je tražiti od plemstva saglasnost za sve svoje odluke vezane za Litvaniju.

Vladavina u Poljskoj[uredi | uredi izvor]

Kazimir je naslijedio svoga brata na poljskom prijestolju nakon tri godine dugoga interregnuma. Okrunjen je 25. juna 1447. godine u Katedrali svetog Stanislava i svetog Vjenceslava. Godine 1454. oženio je Elizabetu Austrijsku, kćerku ugarskog i češkog kralja Alberta i Elizabete Luksemburške.

Godine 1454. pruski plemići su zatražili od Kazimira pomoć u borbi protiv Teutonskog viteškog reda. Kazimir je pristao i pobijedio teutonce, te je osvojio dio pruske teritorije. Godine 1457. umro je Ladislav V, kralj Ugarske, jedini brat Kazimirove supruge, te su Kazimir i njegova supruga Elizabeta počeli poklanjati veliku pažnju preuzimanju ugarske i češke krune.

Smrt i nasljednici[uredi | uredi izvor]

Kazimir IV je umro 1492. godine. U Poljskoj ga je naslijedio sin Ivan I Albert, a u Litvaniji sin Aleksandar.