Mehanički talasi

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Commons logo
Fizika portal
Odjeljak isključivo posvećen fizici

Pri širenju talasa čestice sredstva ostaju na svojim mjestima i osciluju oko ravnotežnog položaja, širi se samo stanje oscilovanja odnosno prenosi se energija izvora talasa.

Tipovi mehaničkih talasa[uredi | uredi izvor]

Transverzalni - čestice sredstva osciluju okomito na smjer širenja talasa (npr. talas na užetu)

Longitudinalni - čestice osciluju u smjeru širenja talasa (npr. zvučni talasi)

Talasi nastaju u izvoru talasa, a oscilovanje se određenom brzinom proširi kroz sredstvo. U elastičnim su tvarima susjedne čestice međusobno povezane elastičnim silama te pomak jedne čestice iz ravnotežnog stanja uzrokuje i pomak susjednih čestica. Poremećaj ravnotežnog stanja se zbog inercije ne prenosi trenutno nego nekom konačnom brzinom. Pritom kroz sredstvo ne putuju čestice nego sam poremećaj; zato je važno razlikovati brzinu oscilovanja čestica oko ravnotežnog položaja od brzine širenja talasa.

Brzina talasa zavisi o osobinama (elastičnosti i gustoći) sredstva kroz koje val prolazi.

Kada talas prelazi iz jednog sredstva u drugo ili se prostire kroz nehomogeno sredstvo, brzina i talasna dužina mu se mijenjaju, a frekvencija ostaje ista.

Važni pojmovi[uredi | uredi izvor]

Talasna dužina - udaljenost najbližih tačaka koje osciluju istom fazom

Fazna brzina - brzina kojom se valotalasi šire kroz sredstvo (jer se njome širi određena faza talasa)

Grupna brzina - brzina širenja energije

Talasna fronta - geometrijsko mjesto tačaka do kojih dopire oscilovanje u određenom trenutku (*sve tačke talasne fronte imaju istu fazu oscilovanje)

Valne zrake - pravci po kojima se titraji šire od čestice do čestice

U prirodi su najčešći prostorni (trodimenzionalni) talasi:

Kuglasti - valne fronte su koncentrične kugline plohe, a zrake radijalni pravci.

Ravni talas - nastaje iz beskonačno dalekog tačkastog izvora; talasne fronte su ravnine, a zrake paralelni pravci