Messier 108

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Messier 108
Messier 108 Hubble WikiSky.jpg
Slika Svemirskog teleskopa Hubble
Podaci posmatranja
Epoha: J2000.0
Sazviježđe Veliki medvjed[1]
Rektascenzija 11sat. 11m 29,4s [2]
Deklinacija +55° 40' 22'' [2]
Crveni pomak 0,002332[2]
Radijalna brzina 698 ± 3[3]
Udaljenost 9,9 Mpc, 32,3 Msg
(baz. na crveni pomak) [2]
Tip spiralna galaksija (Sc) [2]
Prividne dimenzije Najveći prečnik: 8,60 u.m. (81 Ksg [b])
Najmanji prečnik: 2,40 u.m. (23 Ksg [b]) [3]
Prividna magnituda (V) 10,0 (vidljivo)
10,7 (B-Band) [2]
Površinska svjetlost (V) 13,1 mag/u.m.2 [2]
Apsolutna magnituda (V) -19.98 mag (vidljivo)
-19.28 mag (B-band) [a]
Uglovna pozicija 80° [2]
Ostale oznake
CGCG 268-1 • ZWG 267.48 • UGC 6225 • KARA 469 • M 108 • IRAS 11085+5556 • ZWG 268.1 • PGC 34030 • MCG 9-18-98 • CGCG 267-48[2][3]
Karta
Ursa Major constellation map-bs.svg
Locator Dot2.gif
Portal
Portal Astronomija

Messier 108 (također poznat kao M108, NGC 3556, IRAS 11085+5556, MCG 9-18-98, PGC 34030 i UGC 6225) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 46 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Veliki medvjed. Galaksiju je otkrio Pierre Francois Andre Mechain 16. februara 1781. godine,[2][4][5][6] nekoliko dana nakon M97 i mjesec dana prije M109. Oba objekta je promatrao i Charles Messier kada je određivao položaj M97 ali navodno nije našao priliku da odredi položaj tih objekata. Messier je M108 zapisao kao 98. objekt kataloga u probnoj verziji kataloga. Messier je kasnije navodno odredio tačan položaj tih objekata i rukom ih dodao u svoj primjerak kataloga. Objekt je konačno u Messierov katalog dodao Owen Gingerich 1953. godine. Ova galaksija je izolovani član Klastera Veliki medvjed.

Karakteristike[uredi | uredi izvor]

M108 nalazi se na udaljenosti od 46 miliona s.g. Njen prečnik je oko 115,000 s.g. i oko 15% je veća od naše galaksije. Ukupni sjaj M108 ravan je ukupnom sjaju našeg Mliječnog puta.

Galaksija nam je okrenuta ivicom pa je vidljiv disk prašine i gasa. Zanimljivo je da galaksija nema nikakvo središnje ispupčenje niti jezgru. Sve što je vidljivo je disk prošaran gasom i prašinom s par H II regija i mladih otvorenih skupova.

SN1969B je dosad jedina supernova zabilježena u toj galaksiji. Dostigla je maksimalni sjaj od + 13.9 magnituda 23. januara 1969. godine.

Masa supermasivne crne rupe, koja se nalazi u centru ove galaksije, je procijenjena na 24 miliona masa Sunca.

Amaterska posmatranja[uredi | uredi izvor]

U 200 mm teleskopu M108 je tamna galaksija, vidljiva samo skrenutim pogledom. Duga je oko 3' i široka oko 1'. U blizini jezgre nazire se slabašna zvijezda (koja pripada našoj galaksiji).

Najbliži NGC/IC objekti[uredi | uredi izvor]

Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.[c]

Ime Udaljenost od NGC 3556
(uglovnih minuta)[3][c]
Rektascenzija (J2000)[3] Deklinacija (astronomija) (J2000)[3] Tip[3]
NGC 3587 1,05 11sat. 14m 47,7s +55° 1' 10'' planetarna maglina (PN)
NGC 3594 1,19 11sat. 16m 13,9s +55° 42' 17'' prečkasta spiralna galaksija (SB0)
NGC 3517-1 1,7 11sat. 5m 36,9s +56° 31' 31'' spiralna galaksija (Sb)
NGC 3517-2 1,7 11sat. 5m 37,1s +56° 32' 4'' spiralna galaksija (Sb)
NGC 3530 1,71 11sat. 8m 40,3s +57° 13' 49'' spiralna galaksija (S)
NGC 3499 2,15 11sat. 3m 10,9s +56° 13' 20'' spiralna galaksija (S0-a)
NGC 3549 2,29 11sat. 10m 56,8s +53° 23' 17'' spiralna galaksija (Sc)
NGC 3619 2,87 11sat. 19m 21,5s +57° 45' 30'' spiralna galaksija (S0-a)
NGC 3613 2,93 11sat. 18m 35,9s +58° 0' 2'' eliptična galaksija (E6)
NGC 3625 3,09 11sat. 20m 31,2s +57° 46' 52'' prečkasta spiralna galaksija (SBb)

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Bilješke[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ (en) seds.org
  2. ^ a b c d e f g h i j (en)(de) Entdeckung und Katalogisierung von Nebeln und Sternhaufen. "Revidirani katalog W. Steinickea NGC i IC objekata". Pristupljeno 11. 4. 2013. 
  3. ^ a b c d e f g (en) Rezultati za NGC 3556. "NASA/IPAC Extragalactic Database". Pristupljeno 11. 4. 2013. 
  4. ^ Spisak posmatrača na Wolfgang Steinicke-om sajtu.
  5. ^ Young, C., Sid. Mess. II, 252 (1883-84).
  6. ^ Kepple, George Robert; Glen W. Sanner (1998). The Night Sky Observer's Guide. Vol. 2. Willmann-Bell. str. 399. ISBN 0-943396-60-3. 

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • (en) Steinicke, Wolfgang (2007), Jakiel, Richard, ur., Galaxies and How to Observe Them, Springer, ISBN 978-1852337520 
  • (en) R. J. Buta, H. G. Corwin, Jr., S. C. Odewahn (2007.). The de Vaucouleurs Atlas of Galaxies. Cambridge: Cambridge University. ISBN 978-0521820486. 
  • (en) Sinnott, R. W. (1988). NGC 2000.0: The Complete New General Catalogue and Index Catalogues of Nebulae and Star Clusters. Sky Publishing. ISBN 978-0-933346-51-2. 

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

NGC 3556[uredi | uredi izvor]

NGC katalog[uredi | uredi izvor]

Koordinate: Nebeska mapa 11h 11m 29.4s, +55° 40′ 22″