Punk muzika

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Preferences-system.svg Ovom članku potrebna je jezička standardizacija, preuređivanje ili reorganizacija.
Pogledajte kako poboljšati članak, kliknite na link uredi i doradite članak vodeći računa o standardima Wikipedije.

Punk[uredi | uredi izvor]

Riječ Punk predstavlja:

  • Muzički pokret, subkulturu, koja je sredinom '70-ih godina 20. vijeka nastala u Engleskoj i uskoro doživjela svoj internacionalni proboj, posebno u Americi
  • Podvrstu Rock muzike
  • Osobu koja se izjašnjava kao pripadnik omladinskog subkulturnog muzičkog pokreta; Punk. Plural: Punks, u Bosanskom jeziku: Panker, Plural: Pankeri

Porijeklo riječi[uredi | uredi izvor]

Riječ Punk /pʌŋk/, izvorno iz engleskog jezika, starija je nego što se općenito misli. Pojavljuje se već u nekim djelima Shakespeare-a i označava prostitutku. Punk uglavnom i danas označava nešto bezvrijedno, nisko, u odnosu na osobe: "Početnik, neiskusna osoba, mangup, sitni kriminalac" itd.

Danas, i u kontekstu muzike, se pod riječju Punk podrazumijeva osoba koja se ne prilagođava važećim društvenim normama.

U sferi muzike, naziv punk-rock je uveden od strane Lenny Kaye-a, gitariste grupe Patti Smith group.

Historija[uredi | uredi izvor]

Korijeni punka leže u kasnim '60-im godinama 20. st. Predvodnici ovog vremena bile su grupe The Stooges, MC5, The Sonics i The Velvet Underground. Punk se u svom izvornom obliku suprotstavljao idealizmu i Hipi-pokretu oslanjajući se često na anarhizam.

Velika Britanija[uredi | uredi izvor]

Osnova britanskog punka bila je u krajnjoj liniji apolitičgo zgražanje prema svim oblicima institucionaliziranih organizacija. Temelji imanentnog punk stajališta bili su manjkavost obrazovnog sistema, socijalna i kulturološka neimaština, engleski klasni sistem, teška ostvarivost pronalaženja zaposlenja i sl.

U takvom okruženju omladinski punk pokret u Londonu, kao epicentru punk dešavanja, suprotstavljao se političkom establišmentu, industrijializaciji kulture (pogotovo muzičkoj industriji) i građanstvu.

Bilo je to vrijeme kada su se veliki rock bendovi sjedinjavali sa nadolazećom disko-kulturom, vrijeme svjetski raširene nezaposlenosti i vrijeme nadolazećih kriznih situacija. Ronald Reagan, Margaret Thatcher i Helmut Kohl su bili na političkom stajalistu odbacivanja i prevazilaženja socijal-demokratske dekade '70-ih godina. Konzervativne vrijednosti su bile u naletu, vladala je konformistička uljuljkanost u ideju da če se rad i trud ponovo isplatiti. Ovom zvaničnom optimizmu punkeri su nametali svojevrsni radikalni pesimizam, koji je ujedno ukazivao na ciljeve radničkog pokreta ili "nove ljevice". Grupe ovog razdoblja su The Clash, The Sex Pistols, The Slits, X-Ray Spex, The Adverts itd.

SAD[uredi | uredi izvor]

U Sjedinjenim Američkim Državama punk pokret se više profilirao kroz muziku nego kroz politiku, nastupajući protiv dekadencije grupa koje su nekada važile kao progresivne, kao što su Pink Floyd, Genesis ili Led Zeppelin. Ko su bili prvi bendove teško je sa sigurnošću utvrditi, ali kao inicijatori punk pokreta u SAD-u navode se Iggy Pop & The Stooges, The New York Dolls, MC5, Ramones i Patti Smith.

Slijedeće generacije, 1980-e, 1990-e[uredi | uredi izvor]

Tek druga, treća i četvrta generacija punk grupa dodatno je politizirala pokret, krenuvsi od kritike grupe The Sex Pistols upucene kraljici i njenom režimu (God Save The Queen i Anarchy in the UK 1976.) i nastavljajući sa formiranjem podvrsta punk muzike kao što su Anarcho Punk, Oi! Punk, Ska Punk, Fun Punk i sl. Pocetkom '80-ih godina na scenu stupa pokret koji je treba odrzati punk ideologiju na životu, poznat pod nazivom Hardcore. najvazniji muzički sastavi ovog pravca, koji će kasnije biti okarakteriziran kao old-school hardcore su Agnostic Front, Sick of it all, Dead Kennedys, Black Flag i Minor Threat.

Tokom '80-ih godina punk je postao dominantan subkulturni pokret u svijetu. Starije punkere iznenadilo je obistinjenje predskazanja The Sex Pistolsa o "Velikoj rock'n'roll prevari" (The Great Rock'n'Roll Swindle). U tom smislu ove njihove izjave oni smatraju poželjnim komercijalizaciju a time ujedno i proširenje anti-komercijalnih, anti-građanskih vrijednosti koje su punkeri propagirali.

Punk je izvršio uticaj na "Mainstream" kulturu, određenim grupama (npr. The Exploited) se predbacivalo da iskorištavaju punkerski izgled i tradiciju da bi ostvarili komercijalni uspjeh.

Mnogi smatraju da su svi punkeri poslije prvog vala samo modna fotokopija prvobitnih punkera. Određene nove struje formirale su Hardcore-pokret, dok su se druge okrenule alternativnim muzičkim izrazima, kao npr. Atari Teenage Riot koji je uspješno eksperimentirao sa elektronskom muzikom. Poseban inspiracijski smisao usađen je i u valu nečega što se zove noise muzika , koja je daleko ekstremnije otišla u čitavoj takozvanoj "punk ideologiji" i miješanju muzičkih žanrova.

U isto vrijeme tokom '80-ih i '90-ih godina svijet je zapljusnuo novi val američkih punk grupa, kao što su Bad Religion, Nofx, Green Day i Offspring. Pogotov zadnja dva navedena benda imali su komercijalnog uspjeha i na MTV-u a starijim punkerima njihov muzički izraz bio je nedovoljno žestok.

Dok su na počecima formiranja punk scene tadašnji učesnici bili mladići i djevojke u pubertetu, danas su to odrasli, srednjovječni ljudi, od kojih su neki zagazili i u šestu dekadu života. Charlie Harper, frontmen grupe UK Subs 2004. godine je proslavio svoj šezdeseti rođendan.

Danas se punk kopira uglavnom od strane adolescenata starosne dobi izmđeu 12 i 18 godina, koji nemaju pozadinsko znanje o pokretu (tzv. fashion punk). Ova činjenica sam odoprinosi tome da se ova subkultura još više zagađuje što stvara averziju prema dotičnima od strane starijih punkera.

Podžanrovi punk muzike[uredi | uredi izvor]

Podžanrovi punk muzike su:

  • Punk rock
  • Pop punk
  • Hardcore punk
  • Ska punk
  • Christian punk
  • Post punk

Uticaj punk-a na nastanak novih žanrova[uredi | uredi izvor]

Iako je punk uvijek bio uvijek zastupljen u muzičkom svijetu, on je također uticao na nastanak novih žanrova. To se posebno odnosi na speed i trash metal, koji je mješavina heavy metala i punk-a. Kasnijim eksperimentisanjema sa speed i trash metalom nastali su još agresivniji žanrovi kao što su black metal i death metal. Slijedeći žanr koji je nastao pod direktnim uticajem punk-a je grunge, koji je kombinovao energiju i žestinu punk-a i sirovog rock-a.

Izgled[uredi | uredi izvor]

Iako se punk postavlja protiv normi i za individualitet, ipak se tokom godina formirao određeni kod oblačenja, kod kojeg dominira agresivna, buntovnički kolorizirana vanjština, iako se i ljudi koji ne izgledaju kao što je gore navedeno definiraju kao punkeri, jer je punk u prvom planu ideja, misao i stav. U smislu koda oblačenja se kod oba spola kombiniraju slijedeći elementi:

Frizura[uredi | uredi izvor]

Frizura punk pokretu (ne samo u muzici) je predstavljala bitan modni segment, posebno na samom početku nastajanja pokreta. Međutim, ne postoje tačne odrednice po kojima bi se definisalo šta je spada u punk frizuru, a šta ne. Vrlo česte frizure su: duga kosa, obrijana glava, irokeze ili druge atipične i tipične vrste frizura. Bojenje kose je također opcionalno. Važno je napomenuti da frizura, kao ni ostali modni detalji, ne mogu tačno definisati osobu kao punkera, jer se punk prije svega odnosi na muziku, pa tek onda na modu.

Nakit[uredi | uredi izvor]

Piercing je jako raširen u punk pokretu, već osamdesetih godina punkeri su probadali dijelove svog tijela sa sigurnosnim iglama, popularnim zihericama. Tetovaže su čest slučaj. Ekstremna prenaglašena pojava piercinga i tetovaža se susreće kod pokreta fetiš punka.

Odjeća[uredi | uredi izvor]

Punkeri nose čizme, koje uglavnom podsjećaju na vojničke(s metalnom kapicom), Dr. Martens ili neke druge marke, a preferiraju se i Converse All-Star patike, popularne "starke".

Ostale karakteristike odjevanja:

  • Uske hlače(u ženskih tajice), npr. farmerice, često različitih boja. Česta pojava su i uske karirane hlače sa mnoštvom rajfešlusa i metalnih ukrasa.
  • Traperice,uglavnom poderane ili s raznim natpisima i prišivcima
  • U današnje vrijeme nose i tregere...Potpuno crne ili s UK zastavom i slicno
  • Majice su uglavnom s natpisima grupa(sex pistols,ramones,the clash...) i marke Fred Perry s kragnom...
  • remeni sa metalnim ukrasima i lanci
  • Kožne jakne (često ukrašene bedževima, nazivama grupa, slikama, metalnim dijelovima i sl.), također i jednobojne vojne jakne ("vijetnamke") i pilotske jakne ("spitfajerke","spitke")

Odjeća je često poderana, iscrtana, ukrašena bedževima, prišivcima ili drugačije obilježena