Transpozicija (muzika)

Riječ transpozicija (fra. i eng. transposition) potječe iz latinskog jezika i znači premještanje.

U muzici, transpozicija znači prenošenje određenog notnog teksta u drugu tonsku visinu, višu ili nižu od napisane, odnosno iz napisanog tonaliteta u odgovarajući. Notni tekst može se transponirati pismeno, ali je u praksi potrebno da izvođač može transponirati i direktno svirajući određenu dionicu u novom tonalitetu.

Ova uvježbanost transponiranja (kао i čitanje s lista) naročito je potrebna orkestarskim muzičarima, npr., klarinetistima, jer oni obično sviraju na klarinetu in B♭ (Clarinetto in Si♭), a dionica neke kompozicije može biti pisana za klarinet in C (Clarinetto in Do) ili in A (Clarinetto in A).

Primjer transpozicije iz Kocha Gornja melodija^ⓘ Donja melodija^ⓘ . U ovoj hromatskoj transpoziciji, melodija u prvom redu je u D-duru, dok je melodija u drugom redu identična, osim što je velika terca niža, u B-duru ♭ .

Pomicanje melodije, harmonijske progresije ili cijelog muzičkog djela u drugi tonalitet, uz zadržavanje iste tonske strukture, tj. istog slijeda cijelih tonova i polutonova i preostalih melodičnih intervala.

— Musikalisches Lexicon, 879 (1865), Heinrich Christoph Koch (trans. Schuijer)

Odlomak trubačkog dijela Simfonije br. 9 Antonína Dvořáka, u kojem je potrebna transpozicija „s lista“.