Juan Carlos, kralj Španije

	Ivan Karlo
Kralj Španije
Vladavina	22. novembar 1975 - danas
Prethodnik	de facto Francisco Franco; de iure Alfons XIII
Prijestolonasljednik	Felipe, princ od Asturije
Supružnik	Sofija od Grčke
Djeca	Elena, vojvotkinja od Luga; Cristina, vojvotkinja od Palme de Mallorce; Felipe, princ od Asturije
Dinastija	Burbon
Otac	Juan, grof od Barcelone
Majka	María de las Mercedes de Borbón-Dos Sicilias
Rođenje	5. januar 1938; Rim

Juan Carlos I (fonol. Huan Karlos; punim imenom Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias; rođen 5. januara 1938. godine) je trenutni kralj Kraljevine Španije. Njegovo ime se vrlo rijetko mijenja u svoj ekvivalent u bosanskom jeziku, odnosno u Ivan Karlo.

Odrastanje[uredi]

Rođen je u Rimu, gdje je njegov dedo, Alfons XIII, protjeran nakon proglašenja Druge španske republike. Roditelji su mu bili Juan, nasljednik zbačenog kralja, i njegova supruga, María de las Mercedes de Borbón-Dos Sicilias.

Juan Carlosovo odrastanje uveliko je obilježeno režimom diktatora Francisca Franca. Franco je Juan Carlosovog oca, liberala Juana, gledao sa nepovjerenjem i nije mu želio ostaviti vlast. Umjesto nasljednika po primogenituri, za svog nasljednika odabrao je Juana Carlosa, za kojeg se nadao da će nastaviti njegov režim vlasti. Po odobrenju korteza, godine 1969. dodijelio mu je titulu princa od Španije (za razliku od tradicionalne titule princa od Asturije). Tokom tog perioda Juan Carlos je javno podržavao Franca i njegov režim, što je ljutilo liberale i demokrate. Kasnije se počeo sastajati i sa njegovom opozicijom, ali Franco je bio uvjeren da će princ ostati vjeran njegovom načinu vođenja države.

Vladavina[uredi]

Juan Carlos je obavljao dužnosti čela države za vrijeme Francove nesposobnosti, a 30. novembra Franco mu daje sve ovlasti. Franco je umro 22. oktobra 1975. godine, ostavljajući Juana Carlosa kao diktatora. Tri godine kasnije odražni su prvi postfrankovski izbori u Španiji, na kojima je izglasano ponovno uspostavljanje ustavne monarhije sa Juanom Carlosom na prijestolju. On i njegova supruga, Sofija od Grčke, ustoličeni su tokom Mise Svetog Duha, nakon što se Juan Carlosov otac formalno odrekao svog prava na tron i učinio svoga sina de iure kraljem. Na opće razočaranje monarhista i falaginsta, prva odluka novog kralja bila je demokratizacija Španije i postavljanje Adolfa Suáreza na poziciju premijera.

Iako su izglasali restauraciju ustavne monarhije, mnogi još uvijek nisu vjerovali u njenu postojanost i budućnost. Juan Carlos je bio meta neuspjelog atentata u julu 2000. godine. Prema anketi provedenoj u novembru 2005. godine, 77.5% Španaca smatra kralja "dobrim ili vrlo dobrim".

Kao kralj Juan Carlos više ne igra ulogu apsolutnog vladara, iako i dalje aktivno učestvuje u politici Španije. Na samitu održanom u novembru 2007. godine u Čileu, za vrijeme uzavrele rasprave na kojoj je venecuelanski predsjednik Hugo Chávez prekinuo govor španskog premijera i opisao ga kao "manje humanog od zmija", kralj se ustao i povikao: "¿Por qué no te callas?" (bs. "Zašto ne ušutiš?!"). Nakon ovoga incidenta kralj je napustio salu, a njegov citat je odjeknuo svijetom.

Juan Carlos i njegova supruga, kraljica Sofija, porijeklom grčka princeza, imaju dvije kćerke - infantu Elenu i infantu Cristinu, te sina, princa Felipea. Felipe je Juan Carlosov prijestolonasljednik.