Euro

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Euro
Euro banknotes 2002.png
Novčanice eura
ISO 4217 Kod EUR
Korisnik Zemlje članice EMU
Inflacija
  - izvor
1.8 %
Evropska centralna banka
oktobar 2006.
Najmanja jedinica cent
Kovanice 1, 2, 5, 10, 20, 50 centa, €1, €2
Novčanice €5, €10, €20, €50, €100, €200, €500
Nacionalna banka Evropska centralna banka
- web stranica www.ecb.int

Euro (; ISO 4217 kod EUR) je valuta Austrije, Belgije, Estonije Finske, Francuske, Grčke, Holandije, Irske, Italije, Kipra, Luksemburga, Malte, Njemačke, Portugala, Slovačke, Slovenije i Španije. Šesnaest od dvadeset i sedam država koje čine Evropsku Uniju (i četvero izvan EU, kao što su Crna Gora i Kosovo), koje čine ekonomsku i novčanu uniju (EMU). Također malo je poznato da se euro koristi i u francuskim prekomorskim teritorijama, pa se može reći da je euro nova zamjenska valuta dolara, koja sve više dobija na značaju.

Osim gore navedenih država euro se kuje i u Vatikanu, San Marinu i Monaku, ali novčiće tih zemalja je gotovo nemoguće naći u opticaju jer se prodaju samo u specijaliziranim trgovinama.

Ishod je najznačajnijeg novčane reforme u Evropi od doba Rimskog carstva. Iako se uvođenje Eura može smatrati jednostavno kao način za usavršavanje Zajedničkog Evropskog Tržišta, podržavajući slobodnu trgovinu između članova Eurozone, Euro je također značajan dio Evropskog projekta za političku integraciju.

Nad Eurom upravlja Evropski sistem centralnih banaka (ESCB), koji se sastoji od Evropske centralne banke (ECB) i Eurozonskih centralnih banaka koje upravljaju u državama. ECB (Smještena u Frankfurt am Mainu, Njemačka) ima isključivu moć da uspostavi novčanu policu; ostali članovi ESCB-a učestvuju u štampanju, kovanju, i raspodjeli novčanica i kovanica, i djelovanju Eurozonskom sistemu isplate.

Na desetu godišnjicu uvođenja eura koji je kao sredstvo gotovinskog plaćanja ušao u opticaj 1. januara 2002, prema podacima njemačke centralne banke, nezamijenjeno je bilo još 13 milijardi njemačkih maraka. Zaključno sa 1. januarom 2012. u opticaju se nalazi 880 milijardi eura. Deseti rođendan eura obilježen je jubilarnim kovanim novčićem od dva eura sa istim motivima za sve zemlje - razlikuje se samo ime zemlje na poleđini. [1]

Kovanice[uredi | uredi izvor]

Euro kovanice su sa lica iste za sve države, dok su naličija različita od države do države.Sve države u EU nemaju sve kovanice. Tako npr. Finska nema novčiće od 1 i 2 centa. Zapravo se novčići Finske ne upotrebljavaju u prometu, ali se kuju i prodaju za numizmatičko tržište. Novčić od 2 € se u nekim zemljama s vremena na vrijeme kuje sa promijenjenom pozadinom. Tako je npr. Austrija 2005 godine obilježila 50 godina Državnog ugovora iz 1955 godine sa specijalnim izdanjem, koje polako nestaje iz opticaja u postaje numizmatički vrijedan novčić. Također Španija, Njemačka, Slovenija i Grčka izdaju 2 € sa promijenjenom pozadinom. Kovanice postoje u slijedećim apoenima:

Novčanice[uredi | uredi izvor]

Postoji sedam Euro novčanica, sve su različite veličine i boje.

  • 5 eura
  • 10 eura, na njoj je predstavljen stil romanike
  • 20 eura, na njoj je predstavljen stil gotike
  • 50 eura, na njoj je predstavljen stil baroka
  • 100 eura, na njoj je predstavljen stil rokokoa
  • 200 eura, na njoj je predstavljen moderni stil gradnje
  • 500 eura, na njoj je predstavljena savremena evropska arhitektura

Dizajn[uredi | uredi izvor]

Na prednjoj strani novčanica nalaze se kapije koje predstavljaju otvorenost i gostoprimstvo zemalja članica EU, dok se na poleđini nalaze mostovi koji simboliziraju zajedništvo i međusobnu saradnju zemalja. Jedina razlika na banknotama je početno slovo u serijskom broju po kome se može poznato iz koje zemlje dolazi euro novčanica. Neka su slova već rezervisana za zemlje koje će u narednih nekoliko godina uvesti euro kao valutu. No, npr. Slovenija ne štampa euro, nego je novčanice, zbog visokih troškova štampanja, unajmila od stranih banaka. Interesantna je potreba i zahtjev u nekim evropskim državama za uvođenje novčanice od 1 € (paralela sa 1$), ali također i problematika sitnog novca, koji nisu omiljeni u nekim državama.

Karta evropskih država u kojima je zvanična valuta euro      Zemlje Evropske unije sa eurom     Zemlje Evropske unije sa fiksnim tečajem prema euru     Zemlje Evropske unije sa drugom valutom     Zemlje koje nisu članice Evropske unije sa eurom

Porijeklo novčanica[uredi | uredi izvor]

početno slovo država
Z Belgija
W Danska (rezervirano)
X Njemačka
Y Grčka
V Španija
U Francuska
T Irska
S Italija
R Luksemburg
P Holandija
N Austrija
M Portugal
H Slovenija
L Finska
K Švedska (rezervirano)
J Velika Britanija (rezervirano)

Reference[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: