Jugoslavenski dinar

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Jugoslavenski dinar
Југословенски динар
Jugoslovanski dinar
Југословенски динар
YU20dinar.jpg
Novčanica od 20 dinara iz 1974. godine
Jugoslavia 2 dinari.JPG
Novčići od 2 dinara iz 1976. godine
ISO 4217 Kod YUD, YUN, YUR, YUO, YUG, YUM
Korisnik Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg Država Srba, Hrvata i Slovenaca
Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca
Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg Kraljevina Jugoslavija
Flag of SFR Yugoslavia.svg Demokratska federativna Jugoslavija
Flag of SFR Yugoslavia.svg Federativna narodna republika Jugoslavija
Jugoslavija
Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg Savezna republika Jugoslavija
Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg Srbija i Crna Gora
Najmanja jedinica para
Oznaka Din
Nacionalna banka Narodna banka
Jugoslavije

Jugoslavenski dinar (YUD) je bila zvanična valuta od 1918. do 2003. godine u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca, Kraljevini Jugoslaviji, Socijalističkoj federativnoj republici Jugoslaviji i Saveznoj republici Jugoslaviji. Podijeljen je bio na 100 para.

Historija[uredi | uredi izvor]

Do 1918. godine, dinar je bio valuta Kraljevine Srbije. Završetkom Prvog svjetskog rata i ujedinjenjem južnoslavenskih država u Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca, dinar postaje platežno sredstvo u svim dijelovima Kraljevine. Jedno se vrijeme na područjima današnje Slovenije, Hrvatske i Bosne i Hercegovine koristi austrijska kruna, koja se kasnije mijenja u omjeru 1 dinar = 4 krune. U isto se vrijeme u Srbiji i Crnoj Gori koristi srpski dinar. 1926. godine plavu novčanicu od 10 dinara, zamjenjuje nova u crvenoj boji, sa likom žene na naličju.

Nakon raspada SFR Jugoslavije:

Novčanice[uredi | uredi izvor]

1920.[uredi | uredi izvor]

Prve papirne jugoslovenske dinare izdaje Narodna banka Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca 1920. godine. Apoen od deset dinara je jedina jugoslovenska novčanica izradjena u SAD. Njena izrada je naručena u štampariji American Bank Note Company, jer su kapaciteti štamparije Banque de France, koja je bila tradicionalni partner Kraljevine Srbije i kasnije Kraljevine SHS, bili zauzeti nakon Prvog svjetskog rata. Ipak, saradnja je kasnije nastavljena pa su apoeni od 100 i 1.000 dinara izrađeni u Francuskoj, da bi od 1930. godine uz podršku Banque de France bio izgrađen i sa radom otpočeo Zavod za izradu novčanica u Topčideru - Beograd (ZIN) u kome se proizvode novčanice i kovanice. Prva novčanica proizvedena u ZIN-u je apoen od 10 dinara izdanja 1929. godine.[1]

Serija 1920–26.
Izgled Nominalna
vrijednost
Veličina Boja Opis Datum izdavanja
Lice Naličje Lice Naličje
10-Dinara-1920.jpg 10-Dinara-1920-reverse.jpg 10 dinara plava goli muškarac i točak krš 1. novembar 1920.
10-Dinara-1926.jpg 10-Dinara-1926-reverse.jpg 10 dinara crvena lik žene Grb Kraljevine Jugoslavije, silueta crkve 26. maj 1926.
100-Dinara-1920.jpg 100-Dinara-1920-reverse.jpg 100 dinara žuta lik žene brodovi i seljaci 30. novembar 1920.
1000-Dinara-1920.jpg 1000-Dinara-1920-reverse.jpg 1000 dinara ljubičasta Sveti Juraj ubija aždaju orač i gradovi u pozadini

Promjenom imena države u Jugoslavija 1929. godine, izdate su nove novčanice od 10 i 100 dinara, a 1931. su ih slijedile novčanice od 1000 dinara i od 500 dinara 1935. godine.

1929.[uredi | uredi izvor]

Serija 1929–39.
Izgled Nominalna
vrijednost
Veličina Boja Opis Datum izdavanja
Lice Naličje Lice Naličje
10-dinara-1939.jpg 10-dinara-1939-reverse.jpg 10 dinara plavo-zelena Kralj Petar
Stari most u Mostaru
žena 1939.
20-Dinara-1936.jpg 20-Dinara-1936-reverse.jpg 20 dinara smeđa Kralj Petar žena 1936.
50-Dinara-1931.jpg 50-Dinara-1931-reverse.jpg 50 dinara smeđa Kralj Aleksandar statua konjanika 1931.
YugoslaviaP27b-100Dinara-1929 f.jpg YugoslaviaP27b-100Dinara-1929 f-reverse.jpg 100 dinara ljubičasta žena s mačem brodovi 1929.
100-Dinara-1934.jpg 100-Dinara-1934-reverse.jpg lik žene i vojnika dvije radnice 1934.
500-Dinara-1935.jpg 500-Dinara-1935-reverse.jpg 500 dinara plava Kralj Petar žene koje rade 1935.
1000-dinara-1931.jpg 1000-dinara-1931-reverse.jpg 1000 dinara žuta Kraljica Marija od Jugoslavije dvije žene, jedna sa srpom i pšenicom,
druga sa mačem i štitom
1931.
1000-Dinara-1935.jpg 1000-Dinara-1935-reverse.jpg tri konjanika i žena
učitelj i učenik
ribar i kovač 1935.
10000-Dinara-1936.jpg 10000-Dinara-1936-reverse.jpg 10.000 dinara smeđa Kralj Peter dva zemljoradnika 1936.

1944.[uredi | uredi izvor]

Raspadom Kraljevine Jugoslavije 1941. godine, u Srbiji i dalje vrijedi dinar, nazvan srpski dinar. U Hrvatskoj, Bosni i Hercegovini, kao i drugim dijelovima Nezavisne države Hrvatske, vrijedi kuna kao platežno sredstvo, dok u drugim okupiranim dijelovima vrijede bugarski lev, italijanska lira i njemačka reichsmark. Dinar se ponovo uvodi 1944. godine, te se mijenja u odnosu 1 dinar = 20 srpskih dinara = 40 kuna. U dijelovima okupiranim od strane Italije dinar se mijenja u odnosu 1 dinar = 3 lire.

U Demokratskoj federativnoj Jugoslaviji 1944. godine izašla je jedna serija novčanica u apoenima od 1, 5, 10, 20, 50, 100, 500 i 1000 dinara.

Serija 1944.
Izgled Nominalna
vrijednost
Veličina Boja Opis Datum izdavanja Kataloški broj[2] Napomena
Lice Naličje Lice Naličje
1-dinar-1944.jpg 1-dinar-1944-reverse.jpg 1 dinar svijetlosmeđa Lik jugoslavenskog partizana Milivoja Rodića[2] Grb Demokratske federativne Jugoslavije
Nominalna vrijednost novčanice
1944. P-48
P-48a, P-48b, P-48c, P-48d
Novčanice su tiskane u četiri serije:
a - tanki papir, bez sigurnosne niti
b - deblji papir, bez sigurnosne niti
c - sigurnosna nit vertikalno
d - sigurnosna nit horizontalno
5-Dinara-1944.jpg 5-dinar-1944-reverse.jpg 5 dinara plava P-49
P-49a, P-49b
10-DINARA-1944.jpg 10-DINARA-1944-reverse.jpg 10 dinara ljubičasta P-50
P-50a, P-50b, P-50c
20-dinara-1944.jpg 20-dinara-1944-reverse.jpg 20 dinara crvena P-51
P-51a, P-51b, P-51c, P-51d
50-dinara-1944.jpg 50-dinara-1944-reverse.jpg 50 dinara plava P-52
P-52a, P-52b
100-dinara-1944.jpg 100-dinara-1944-reverse.jpg 100 dinara zelena P-53
P-53a, P-53b
500-dinara-1944.jpg 500-dinara-1944-reverse.jpg 500 dinara smeđa P-54
P-54a, P-54b
1000-dinara-1944.jpg 1000-dinara-1944-reverse.jpg 1.000 dinara zelena P-55
P-55a, P-55b

1946.[uredi | uredi izvor]

Narodna banka Demokratske federativne Jugoslavije izdala je novu seriju novčanica 1946. godine u apoenima od 50, 100, 500 i 1000 dinara, a novčanicu od 5000 dinara izdala je 1950 godine.

1946–1950 Series
Izgled Nominalna
vrijednost
Veličina Boja Opis Datum izdavanja
Lice Naličje Lice Naličje
50-Dinara-1946.jpg 50-Dinara-1946-reverse.jpg 50 dinara žuta rudar drvosječa 1946.
100-Dinara-1946 Front.jpg 100-Dinara-1946-reverse.jpg 100 dinara smeđa kovač i kosac ribar
500-Dinara-1946.jpg 500-Dinara-1946-reverse.jpg 500 dinara smeđa jugoslavenski partizan orač
1000din-1946.jpg 1000din-1946-reverse.jpg 1.000 dinara smeđa lik žene sa srpom vodopad i lik žene sa mačem
5000-Dinara-1950.jpg 5000-Dinara-1950-reverse.jpg 5.000 dinara plava brod u luci radnici u željezari 1950.

1955.[uredi | uredi izvor]

Narodna banka Federativne narodne republike Jugoslavije pripremila je i pustila u opticaj novu seriju novčanica, u apoenima od 100, 500, 1000 i 5.000 dinara, sa datumom 1. maj 1955. Novčanice u apoenima od 100, 500, 1000 i 5000 dinara su sa imenom Federativna narodna republika Jugoslavija.[3]

Serija 1955-63.
Izgled Nominalna
vrijednost
Veličina Boja Opis Datum izdavanja
Lice Naličje Lice Naličje
Jugoslavia-100-dinara-1963.jpg Jugoslavia-100-dinara-1963-reverse.jpg 100 dinara crvena lik žene Dubrovnik 1955.
Yug074 f.JPG Yug074 f-reverse.JPG 500 dinara zelena žena sa srpom žetva
1000din-1963.jpg 1000din-1963-reverse.jpg 1.000 dinara smeđa Arif Heralić tvornica
5000-Dinara-1955.jpg 5000-Dinara-1955-reverse.jpg 5.000 dinara plava reljef Ivana Meštrovića sa zgrade savezne skupštine Jugoslavije Zgrada Skupštine FNRJ
(danas Dom Narodne skupštine Republike Srbije)

Krivotvorine[uredi | uredi izvor]

Ilustracije inflatornih apoena od 10.000 i 50.000 dinara su napravljene u fotoshopu i radi se o fantazijskim izdanjima bez ikakve vrijednosti.[3]

Krivotvorine
Izgled Nominalna
vrijednost
Veličina Boja Opis Datum izdavanja
Lice Naličje Lice Naličje
10000-Dinara-1963.jpg 10000-Dinara-1963-reverse.jpg 10.000 dinara crvena Spomenik u New Yorku, pred ulazom u Zgradu Ujedinjenih naroda, djelo Antuna Augustinčića golub mira
50000-Dinara-1963.jpg 50000-Dinara-1963-reverse.jpg 50.000 dinara zelena Skulptura Nikole Tesle, autora Frane Kršinića na Nijagarinim vodopadima hidroelektrana

1966.[uredi | uredi izvor]

Denominacijom dinara u odnosu 1:100 1. januara 1966. godine, Narodna banka Jugoslavije pušta u opticaj apoene dinara u vrijednosti od 5, 10, 50 i 100 dinara, ali sa datumom izdavanja 1. august 1965. Serija novčanica od 5 i 50 dinara iz 1965. godine na naličju ima tekst Наpодна банка Југославије ćirilicom, kao i ostale tekstove (гувернер, вицегувернер, датум, Београд), dok je naziv dinara otiskan u četiri varijante (dinara, динара, динари, dinarjev). Na poleđini novčanica ime države otiskano je latinicom i ćirilicom, dok su nazivi republika ispisani u ćirilićnom pismu. Novčanica od 10 dinara sve tekstove na licu ima u latiničnom pismu, kao i imena republika na naličju.

Nova serija iz 1968. godine na licu i naličju novčanice koristi sve službene jezike i pisma u SFRJ. Koristi se promijenjeni dizajn novčanica prethodne serije, dok se novčanice od 500 dinara izdaju 1970. godine, a od 20 i 1000 dinara 1974. godine. Tom promjenom, denominirani dinar se često naziva Novi dinar, dok se u govornom jeziku zadržale novčane vrijednosti tzv. Starog dinara, te se npr. u govoru za novčani iznos od 10 dinara, često govorilo hiljadu dinara. ISO 4217 kod dinara iz ovog perioda bio je YUD.

Serija 1965-81.
Izgled Nominalna
vrijednost
Veličina Boja Opis Datum izdavanja1 Numerisanje2
Lice Naličje Lice Naličje
5-Dinara-1965f.jpg 5-Dinara-1965b.jpg 5 dinara 123 x 59 mm zelena Žena sa srpom Traktor 1. august 1965. (AA 000000)
YUD 5 1968 obverse.jpg YUD 5 1968 reverse.jpg Nominalna
vrijednost
1. maj 1968. (AA 000000)
10-Dinara-1965.jpg -10Dinara-1965-donatedmjd b.jpg 10 dinara 131 x 62 mm smeđa Arif Heralić Tvornica 1. august 1965. (AA 000000)
YUD 10 1981 obverse.jpg YUD 10 1981 reverse.jpg Nominalna
vrijednost
1. maj 1968.
12. august 1978.
4. novembar 1981.
(AA 000000)
(AA 0000000)
YUD 20 1974 obverse.jpg YUD 20 1974 reverse.jpg 20 dinara 139 x 65 mm ljubičasta Brod u luci Nominalna
vrijednost
1974.
4. novembar 1981.
(AA 0000000)
50-Dinara-1965f.jpg 50-Dinara-1965b.jpg 50 dinara 140 x 66 mm plava Reljef Ivana Meštrovića
sa zgrade savezne skupštine Jugoslavije
Zgrada Skupštine FNRJ
(danas Dom Narodne skupštine Republike Srbije)
1. august 1965. (AA 000000)
YUD 50 1968 obverse.jpg YUD 50 1968 reverse.jpg Nominalna
vrijednost
1. maj 1968.
12. august 1978.
4. novembar 1981.
(AA 000000)
(AA 0000000)
YUD 100 1986 obverse.jpg YUD 100 1986 reverse.jpg 100 dinara 148 x 70 mm crvena Spomenik u New Yorku, pred
ulazom u Zgradu Ujedinjenih naroda,
djelo Antuna Augustinčića
1965.
12. august 1978.
16. maj 1986.
(AA 0000000)
YUD 500 1981 obverse.jpg YUD 500 1981 reverse.jpg 500 dinara 156 x 74 mm zelena Skulptura Nikole Tesle,
autora Frane Kršinića
na Nijagarinim vodopadima
1970.
12. august 1978.
4. novembar 1981.
(AA 0000000)
YUD 1000 1981 obverse.jpg YUD 1000 1981 reverse.jpg 1.000 dinara 164 x 78 mm plava Žena sa voćem 1974.
4. novembar 1981.
(AA 0000000)

1Serije novčanica sa različitim datumima izdavanja razlikuju se po potpisima guvernera i zamjenika guvernera.

2Novčanice izdate 1. maja 1968. bile su numerisane sa kombinacijom dva slova i šest brojeva (AA 000000) i kombinacijom dva slova i sedam brojeva (AA 0000000). Kasnija izdanja su bila sa (AA 0000000).

1985.[uredi | uredi izvor]

Godine 1985. izlazi, nova serija novčanica, koja je započeta uvođenjem novčanice od 5000 dinara sa likom bivšeg predsjednika Jugoslavije Josipa Broza Tita. Već 1987. godine, zbog visoke inflacije uvode se 1987. novčanice od 20.000 dinara, a nakon čega novčanice od 50.000 dinara 1988. i 100.000, 500.000, 1 miliona i 2 miliona dinara, 1989. godine. Novčanice od 500.000 i 2 miliona dinara razlikuju se od ostale serije jer nemaju likove ljudi, nego crteže spomenika na Kozari, Tjentištu i Šumaricama.

Serija 1985–89.
Izgled Nominalna
vrijednost
Veličina Boja Opis Datum izdavanja
Lice Naličje Lice Naličje
Dinar 5000 s.jpg Dinar 5000 s-reverse.jpg 5.000 dinara plava Josip Broz Tito Jajce 1985.
20000-Dinara-1987.jpg 20000-Dinara-1987-reverse.jpg 20.000 dinara smeđa Alija Sirotanović rudarska oprema 1987.
50000-Dinara-1988.jpg 50000-Dinara-1988-reverse.jpg 50.000 dinara zelena lik djevojke Dubrovnik 1988.
Dinar 100 000a.JPG Dinar 100 000a-reverse.JPG 100.000 dinara crvena lik djevojčice slova i brojevi 1989.
500000-Dinara-1989.JPG 500000-Dinara-reverse-1989.JPG 500.000 dinara ljubičasta Spomenik na Mrakovici, djelo Dušana Džamonje Spomenik palim borcima u Dolini heroja na Tjentištu, autora Miodraga Živkovića
1Million-Dinara-1989.jpg 1Million-Dinara-reverse-1989.jpg 1.000.000 dinara žuta lik djevojčice sa maramom klas pšenice
2Million-Dinara-1989.jpg 2Million-Dinara-reverse-1989.jpg 2.000.000 dinara zelena i smeđa Spomenik na Mrakovici, djelo Dušana Džamonje Spomenik Prekinut let u Spomen-parku Kragujevački oktobar u Šumaricama, autora Miodraga Živkovića

1990.[uredi | uredi izvor]

ISO 4217 kod dinara iz ovog perioda bio je YUN. 1. januara 1990. godine izvršena je druga denominacija jugoslavenskog dinara po omjeru:

10.000 starih dinara (YUD) = 1 novi dinar (YUN).

Novčanice su zadržale dizajn i slične su seriji od 1985. godine, sa razlikom, da su denomnacijom dinara, nominalne vrijednosti postale manje za četiri nule. Prvo su izdate novčanice od 10, 50, 100, 200, 500 i 1000 dinara, a 1991. godine izdata je novčanica od 5000 dinara. U ovom periodu, četiri od šest republika SFRJ, uvode novčane bonove, a kasnije i novac, te je serija novčanica iz 1990. godine zadnja na kojoj se nalazi grb SFRJ i naziv SFR Jugoslavija. Serija novčanica puštenih u opticaj 1990. godine, sa istom nominalnom vrijednošću, ali sa promijenjenim bojama iz 1991. godine je otiskana sa imenom Jugoslavija, i to, bez troslovne skraćenice SFR ispred naziva države, na poleđini, jer se radi o novčanicama izdatim za vanredne potrebe zemlje (u slučaju izbijanja rata).

Serija 1990–91 .
Izgled Nominalna
vrijednost
Veličina Boja Opis Datum izdavanja
Lice Naličje Lice Naličje
10-dinara-1990.jpg 10-dinara-1990-reverse.jpg 10 dinara crvena djevojčica slova i brojevi 1990.
50-Dinara-1990.jpg 50-Dinara-1990-reverse.jpg 50 dinara ljubičasta Spomenik na Mrakovici, djelo Dušana Džamonje Spomenik palim borcima u Dolini heroja na Tjentištu, autora Miodraga Živkovića 1990.
50dinara 01.06.1990.jpg 50dinara 01.06.1990-reverse.jpg purpurna dječak cvijeće
100-Dinara-1990f.jpg 100-Dinara-1990f-reverse.jpg 100 dinara žuta djevojka klas pšenice 1990.
100-dinara-1991.jpg 100-dinara-1991-reverse.jpg tamno žuta 1991.
200-dianara-1990.jpg 200-dianara-1990-reverse.jpg 200 dinara zelena i smeđa Spomenik na Mrakovici, djelo Dušana Džamonje Spomenik Prekinut let u Spomen-parku Kragujevački oktobar u Šumaricama, autora Miodraga Živkovića 1990.
500-Dinara-1990f.jpg 500-Dinara-1990f-reverse.jpg 500 dinara plava mladić planine
500-dinara-1991.jpg 500-dinara-1991-reverse.jpg narandžasta 1991.
1000-dinara-1990.jpg 1000-dinara-1990-reverse.jpg 1.000 dinara naranđasta Nikola Tesla Teslin transformator 1990.
1000-dinara-1991.jpg 1000-dinara-1991-reverse.jpg plava 1991.
5000-dinara-1991.jpg 5000-dinara-1991-reverse.jpg 5.000 dinara ljubičasta Ivo Andrić Most Mehmed-paše Sokolovića

1992.[uredi | uredi izvor]

ISO 4217 kod dinara iz ovog perioda bio je YUR. 1. jula 1992. godine izvršena je treća denominacija jugoslavenskog dinara po omjeru:

10 starih dinara (YUN) = 1 novi dinar (YUR).

Novčanice su zadržale stari dizajn, sa razlikom, da se na naličju novčanica ne nalazi grb SFRJ, nego grb Narodne banke SR Jugoslavije, a na poleđini je ime države napisano latinicom i ćirilicom Jugoslavija. Za razliku od prethodnih serija, na novčanicama se ne nalaze, nazivi na jezicima drugih zemalja bivše SFRJ, već nazivi na srpskom jeziku koji su napisani ćirilicom i latinicom. U 1992. godini izdate su novčanice od 100, 500, 1000, 5000, 10000 i 50000 dinara. Zbog hiperinflacije, prourokovane ekonomskom krizom 1993. godine izlaze novčanice u apoenima od 100000, 500000, 1 miliona, 5 miliona, 10 miliona, 50 miliona, 100 miliona, 500 miliona, 1 milijarde i 10 milijardi dinara.

Serija 1992–93.
Izgled Nominalna
vrijednost
Veličina Boja Opis Datum izdavanja
Lice Naličje Lice Naličje
100-dinara-1992.jpg 100-dinara-1992-reverse.jpg 100 dinara plava djevojka klas pšenice 1992.
500-Dinara-1992.jpg 500-Dinara-1992-reverse.jpg 500 dinara ljubičasta mladić planine
1000-din-1992.jpg 1000-din-1992-reverse.jpg 1.000 dinara crvena Nikola Tesla Teslin transformator
5000-din-1992.jpg 5000-din-1992-reverse.jpg 5.000 dinara zelena Ivo Andrić Most Mehmed-paše Sokolovića
10-000-dinara-1992.jpg 10-000-dinara-1992-reverse.jpg 10.000 dinara smeđa djevojčica slova i brojevi
YugoslaviaP117-50000Dinara-1992 f.JPG YugoslaviaP117-50000Dinara-1992 f-reverse.JPG 50.000 dinara zelena dječak cvijeće
100-000-dinara-1993.jpg 100-000-dinara-1993-reverse.jpg 100.000 dinara žuta djevojka suncokreti 1993.
YUD 500000 1993 obverse.jpg YUD 500000 1993 reverse.jpg 500.000 dinara ljubičasta mladić planine
1000000-Dinara-1993.jpg 1000000-Dinara-1993-reverse.jpg 1.000.000 dinara ljubičasta dječak cvijeće
5000000-Dinara-1993.JPG 5000000-Dinara-1993-reverse.JPG 5.000.000 dinara plava i tamno crvena Nikola Tesla Teslin transformator i Hidroelektrana Đerdap
10000000-dinara-1993.jpg 10000000-dinara-1993-reverse.jpg 10.000.000 dinara zelena Ivo Andrić Zgrada Narodne biblioteke Srbije
50000000-Dinara-1993.jpg 50000000-Dinara-1993-reverse.jpg 50.000.000 dinara crvena djevojčica Zgrada Univerziteta u Beogradu tzv. Kapetan-Mišino zdanje
100-000-000-dinara-1993.jpg 100-000-000-dinara-1993-reverse.jpg 100.000.000 dinara plava mladić Zgrada SANU
500million-Dinara-1993.jpg 500million-Dinara-1993-reverse.jpg 500.000.000 dinara ljubičasta djevojka Poljoprivredni fakultet Univerziteta u Beogradu
1billion-dinara-1993.JPG 1billion-dinara-1993-reverse.JPG 1.000.000.000 dinara
(1 milijarda dinara)
ružičasta djevojčica Zgrada Skupštine SR Jugoslavije
(danas Dom Narodne skupštine Republike Srbije)
10mlrd-dinara-1993.jpg 10mlrd-dinara-1993-reverse.jpg 10.000.000.000 dinara
(10 milijardi dinara)
ružičasta Nikola Tesla Teslin transformator

1993.[uredi | uredi izvor]

ISO 4217 kod dinara iz ovog perioda bio je YUO. 1. oktobra 1993. godine izvršena je četvrta denominacija jugoslavenskog dinara po omjeru:

1.000.000 starih dinara (YUR) = 1 novi dinar (YUO).

Novčanice su zadržale stari dizajn, kao i motive. U seriji iz 1993. godine izdate su novčanice od 5000, 10.000, 50.000, 500.000, 5 miliona, 50 miliona, 500 miliona, 5 milijardi, 50 milijardi i 500 milijardi dinara. Već za tri mjeseca, zbog hiperinflacije, došlo je do nove denominacije dinara.

Serija 1993.
Izgled Nominalna
vrijednost
Veličina Boja Opis Datum izdavanja
Lice Naličje Lice Naličje
5000-dinara-1993-.jpg 5000-dinara-1993-reverse.jpg 5.000 dinara smeđa Nikola Tesla Muzej Nikole Tesle u Beogradu 1993.
10-000-dinara-1993.jpg 10-000-dinara-1993-reverse.jpg 10.000 dinara crvena i zelena Vuk Karadžić Tršić i Manastir Tronoša
50-000-dinara-1993.jpg 50-000-dinara-1993-reverse.jpg 50.000 dinara ljubičasta Petar II Petrović Njegoš Cetinjski manastir
500000-Dinara-1993.jpg 500000-Dinara-1993-reverse.jpg 500.000 dinara zelena Dositej Obradović Manastir Novo Hopovo
5Million-Dinara-1993.jpg 5Million-Dinara-1993-reverse.jpg 5.000.000 dinara smeđa i zelena Karađorđe Petrović Karađorđev konak u Topoli
50Million-Dinara-1993.jpg 50Million-Dinara-1993-reverse.jpg 50.000.000 dinara crvena Mihajlo Pupin Stara telefonska centrala u Beogradu
500Million-Dinara-1993.jpg 500Million-Dinara-1993-reverse.jpg 500.000.000 dinara plava Jovan Cvijić Zgrada Univerziteta u Beogradu tzv. Kapetan-Mišino zdanje
5Billion-Dinara-1993.jpg 5Billion-Dinara-1993-reverse.jpg 5.000.000.000 dinara
(5 milijardi dinara)
žuta Đura Jakšić Manastir Vraćevšnica
50Billion-dinara-1993.JPG 50Billion-dinara-1993-reverse.JPG 50.000.000.000 dinara
(50 milijardi dinara)
crvena i plava Miloš Obrenović Konak kneza Miloša
500000000000 dinars.jpg 500000000000 dinars-reverse.jpg 500.000.000.000 dinara
(500 milijardi dinara)
tamno crvena Jovan Jovanović Zmaj Narodna biblioteka Srbije

1994.[uredi | uredi izvor]

ISO 4217 kod dinara iz ovog perioda bio je YUG. 1. januara 1994. godine izvršena je peta denominacija jugoslavenskog dinara po omjeru:

1.000.000.000 starih dinara (YUO) = 1 novi dinar (YUG).

Novčanice su zadržale stari dizajn, kao i motive. U seriji iz 1994. godine izdate su novčanice od 10, 100, 1000, 5000, 50.000, 100.000, 500.000 i 10 miliona dinara. Tri sedmice kasnije, 24. januara 1994. zbog hiperinflacije, došlo je do nove denominacije dinara. U ovoj seriji, novčanice od 10 i 100 dinara nisu imale serijske brojeve. Novčanica od 10 miliona dinara iz serije 1992-93. je izdata sa crvenim žigom 1994, te novim potpisom guvernera na naličju, da bi se razlikovala od prvobitnog izgleda ove novčanice.

Serija 1994.
Izgled Nominalna
vrijednost
Veličina Boja Opis Datum izdavanja
Lice Naličje Lice Naličje
10-Dinara-1994.jpg 10-Dinara-1994-reverse.jpg 10 dinara zelena Josif Pančić Planine 1994.
Originalslika-100-dinara-1994-UNC-513112.jpg Originalslika-100-dinara-1994-UNC-513112-reverse.jpg 100 dinara plava i crvena Nikola Tesla Muzej Nikole Tesle u Beogradu
1000-dinara-1994.jpg 1000-dinara-1994-reverse.jpg 1.000 dinara ljubičasta i crvena Petar II Petrović Njegoš Cetinjski manastir
5000-Dinara-1994.jpg 5000-Dinara-1994-reverse.jpg 5.000 dinara plava i ljubičasta Dositej Obradović Manastir Novo Hopovo
50-000-din-1994.jpg 50-000-din-1994-reverse.jpg 50.000 dinara crvena Karađorđe Petrović Karađorđev konak u Topoli
500000-Dinara-1994 f.jpg 500000-Dinara-1994 f-reverse.jpg 500.000 dinara žuta Jovan Cvijić Zgrada Univerziteta u Beogradu tzv. Kapetan-Mišino zdanje
10000000-Dinara-1994.JPG 10000000-Dinara-1994-reverse.JPG 10.000.000 dinara
(Novčanica iz 1993. godine sa dodatnim žigom "1994")
zelena Ivo Andrić Narodna biblioteka Srbije

Novi dinar[uredi | uredi izvor]

ISO 4217 kod dinara iz ovog perioda bio je YUM. 24. januara 1994. godine izvršena je zamjena jugoslavenskog dinara, koji je bio direktno vezan za njemačku marku, po kursu prethodnog dana u odnosu:

13.000.000 starih dinara (YUG) = 1 Novi dinar (YUM) = 1 njemačka marka (DEM).

Naziv Novi dinar, bio je otisnut na novčanicama i zadržao se do 2000. godine. Prva serija sadržavala je apoene od 1, 5 i 10 novih dinara. U drugoj seriji iste godine izašle su dvije nove varijante novčanice od 5, 10 i nova novčanica od 20 novih dinara, i to, sa grbom SRJ, umjesto grba Narodne banke SR Jugoslavije, dok su apoeni od 50 i 100 novih dinara pušteni u opticaj 1996. godine, a apoen od 200 novih dinara je pušten u opticaj 1999. godine.

Serija 1994–96. "Novi dinar"
Izgled Nominalna
vrijednost
Veličina Boja Opis Datum izdavanja
Lice Naličje Lice Naličje
1-novi-dinar-1994.jpg 1-novi-dinar-1994-reverse.jpg 1 novi dinar smeđa i zelena Josif Pančić Planine 1994.
5NovihDinara-1994.jpg 5NovihDinara-1994-reverse.jpg 5 novih dinara crvena Nikola Tesla Muzej Nikole Tesle u Beogradu
5-novih-dinara-1994.jpg 5-novih-dinara-1994-reverse.jpg ljubičasta
10NovihDinara-1994-1.jpg 10NovihDinara-1994-1-reverse.jpg 10 novih dinara ljubičasta Petar II Petrović Njegoš Cetinjski manastir
10NewDinars-1994-2.jpg 10NewDinars-1994-2-reverse.jpg crvena
20-novih-dinara-1994.jpg 20-novih-dinara-1994-reverse.jpg 20 novih dinara zelena i smeđa Đura Jakšić Manastir Vraćevšnica
50-novih-dinara-1996.jpg 50-novih-dinara-1996-reverse.jpg 50 novih dinara plava Miloš Obrenović Konak kneza Miloša 1996.
100-dinara-1996.jpg 100-dinara-1996-reverse.jpg 100 novih dinara žuta Dositej Obradović Manastir Novo Hopovo

2000.[uredi | uredi izvor]

2000. godine su izdate nove novčanice bez riječi novi u apoenima od 10, 20, 50 i 100 dinara. Novčanice od 200 i 1000 dinara su izdate 2001., a poslije njih je 2002. puštena u opticaj novčanica od 5000 dinara.

Serija 2000–02.
Izgled Nominalna
vrijednost
Veličina Boja Opis Datum izdavanja
Lice Naličje Lice Naličje
10-Dinara-2000.jpg 10-Dinara-2000-reverse.jpg 10 dinara oker-žuta Vuk Karadžić
Filip Višnjić u pozadini
Slika Vuka Karadžića; Učesnici Prvog slovenskog kongresa održanog u Pragu 1848. Vinjete slova koje je uveo Vuk Karadžić 2000.
20-Dinara-2000.jpg 20-Dinara-2000-reverse.jpg 20 dinara zelena Petar II Petrović Njegoš Statua Njegoša iz Njegoševog mauzoleja
planina Lovćen
50-Dinara-2000.jpg 50-Dinara-2000-reverse.jpg 50 dinara purpurna Stevan Mokranjac
klavir
Slika Mokranjac
Motiv iz Miroslavljevog evanđelja
Note
100-Dinara-2000.jpg 100-Dinara-2000-reverse.jpg 100 dinara plava Nikola Tesla
definicija Tesle, jedinice magnetske indukcije
Portret Nikole Tesle
asinhroni motor
200-Dinara-2001.jpg 200-Dinara-2001-reverse.jpg 200 dinara smeđa Nadežda Petrović; Statua Nadežde Petrović; Silueta manastira Gračanica slika Nadežde Petrović
manastir Gračanica
2001.
1000-Dinara-2001.jpg 1000-Dinara-2001-reverse.jpg 1.000 dinara crvena Đorđe Vajfert
Vajfertova pivara
Slika Đorđa Vajferta
Hologram Svetog Juraja
Detalj iz unutrašnjosti stare zgrade Narodne banke Jugoslavije
5000-Dinara-2002.jpg 5000-Dinara-2002-reverse.jpg 5.000 dinara ljubičasto-zelena

Slobodan Jovanović
Detalj ornamenta sa zgrade SANU

Portret Slobodana Jovanovića
Silueta Narodne skupštine Srbije
2002

Izgled novčanica srpskog dinara zasniva se na dizajnu ove serije jugoslavenskog dinara. Jedina je razlika to, što umjesto teksta Narodna Banka Jugoslavije na naličju novčanica piše Narodna Banka Srbije.

Kovanice[uredi | uredi izvor]

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Željko Stojanović - Nacionalni katalog novčanica Srbije i Jugoslavije, Beograd - Srbija, 2007.
  2. ^ a b Novčanice Jugoslavije na portalu banknote.ws (en)
  3. ^ a b Željko Stojanović, Novčanice Narodne banke 1884-2004;

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: