Rimska Imperija
Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
 |
|
| Moto: "Rimski Senat i Narod" (latinski:Senatus Populusque Romanus) |
|
| Zvanični jezik | latinski, grčki |
| Glavni gradovi | Rim; nakon podjele: Rim i Konstantinopolj |
| Vlada | autokratska monarhija |
| Vladar | Imperator; nakon podjele Zapadni Rimski Imperator i Istočni Rimski Imperator |
| Premijer | Dva konzula |
| Vladajuće tijelo | Rimski Senat |
| Površina | 1. po površini prije kolapsa oko 3.5 miliona kvadratnih milja |
| Stanovništvo | 1. po broju stanovnika prije kolapsa oko 50-120 miliona |
Rimska Imperija označava razdoblje državnog uređenja Antičkog Rima u vrijeme nakon Rimske Republike a nakon što ju je preustrojio Oktavijan August u zadnja tri desetljeća p.n.e.
Rimska Imperija je upravljala svim heleniziranim državama na Sredozemlju, kao i keltskim područjima sjeverne Evrope.
Zadnji rimski imperator zbačen je 476. godine, ali tada je istočnim područjima već vladao drugi imperator sa sjedištem u Carigradu, odnosno Istanbulu.
Istočna Rimska Imperija (Bizant ili Bizantijsko Carstvo) i dalje je postojalo, iako se postupno smanjivalo, sve do 1453. godine, kad je Osmanlijsko Carstvo osvojilo Istanbul.
Kasnije države na zapadu (Franačko Kraljevstvo i Sveta Rimska Imperija) i na istoku (ruski carevi i Osmanlijsko Carstvo) koristile su rimsko državničko ime sve do modernog doba.
Golemo nasljeđe Rimske imperije vidi se i danas u zapadnjačkim institucijama, pravu, arhitekturi i mnogim drugim područjima života.
[uredi] Rimska socialno – politička misao
Nakon propasti Grčke, na historijsku scenu stupa jedan značajan vojskovođa Aleksandar Makedonski, koji je bio učenik Aristotelov, te koji će kroz vojne pohode pokoriti značajan dio Azije i Afrike te na taj način stvoriti Makedonsko carstvo. Aleksandar je bio strastveni zaljubljenik u grčku kulturu i filozofiju, te je nastojao da tu kulturu učini planetarnom, da je poveže na jedan dijalektički način, sa drugim kulturama i civilizacijama. On nije kroz osvajanja negirao tradiciju i kulturu drugih civilizacija, nego je pravio jedan dijalektički, stvaralački spoj tih kultura sa kulturom i duhovošću Grka. To dijalektičko spajanje sa drugim kulturama i civilizacijama u historiji se definira kao helenizam.
Ovdje je na djelu bio jedan stvaralački i historijski odnos. Pošto su grci razvili RACIO, do krajnjih konsekvenci bila je na dijelu liberalna racionalizacija svijeta, života, u interkontinentalnim razmjerima. Nakon propasti Makedonskog carstva, misiju helenizma su preuzeli rimljani, i oni su u ovoj sferi sa historijskog aspekta naši savremenici. Rimska imperija je stvorila, i po tome su originanlni, novu misao o pravu države i rimskog privatnog prava koje će postati fundamentom savremenog građanskog prava.
Rimljani su također do krajnjih granica razvili stoičku filozofiju koja ima svoje rodno tlo u socijalnoj zbilji Rimskog carstva. U rimskom carstvu su se konstantno javljali ustanci robova, plebejaca, uniženih i potlačenih. Ali, rimska država je bila itekako bila racionalno organizovana i ovi ustanci su završavani vlastitim neuspjehom. Tako da se egzistencijalni izlaz uniženih nije mogao vidjeti u realnoj socijalnoj zbilji, te se čovjek okreće unutrašnjoj kontemplaciji, dakle promišljenosti svog vlastitog bića. Unutar sebe negirajući socijalnu zbilju, čovjek nastoji da pronađe mir, harmoniju jedinstvo duše i tijela, a to je upravo i temelj učenja stoičke filozofije.
Rimljani su svojim pohodima upoznali druge kulture i narode, te su njihove vojskovođe u svojim dnevnicima opisali običaje, tradiciju, kulturu i način života tih ljudi, naroda. Tako da s pravom možemo reći da su oni kroz te opise stvorili i nove naučne discipline, etnologiju, antropologiju, koje će postati osnovom za kostituciju savremene sociologije. Današnja savremena zapadna kultura je utemeljena na grčkoj kulturi i kršćanskom teološkom pricipu, na teoriji i praksi rimske države i prava i dakako, savremena građanska država je utemeljena na ovim racionalnim priznanjima rimske države i prava.
