Rimska imperija

Rimska Imperija Senatus Populusque Romanus
27 p.n.e. - 476 / 1453
Države prije: ← Rimska republika Države poslije: Zapadno Rimsko Carstvo → Bizantijsko carstvo →
Položaj na karti
Glavni grad		Rim, nakon podjele: Rim i Konstantinopolj
Službeni jezik		Latinski, grčki
Državno uređenje		Autokratija
	Imperator
-	27 p.n.e. - 14	Augustus
-	378–395	Theodosius I
-	475–476 / 1449–1453	Romulus Augustus / Constantine XI
Površina
-	25 p.n.e. 390	2 750 000km2 4 400 000 km2
Stanovništvo
-	Ukupno (25 p.n.e.)	56 800 000

Rimska Imperija označava razdoblje državnog uređenja Antičkog Rima u vrijeme nakon Rimske Republike a nakon što ju je preustrojio Oktavijan August u zadnja tri desetljeća p.n.e.

Rimska Imperija je upravljala svim heleniziranim državama na Sredozemlju, kao i keltskim područjima sjeverne Evrope.

Zadnji rimski imperator zbačen je 476. godine, ali tada je istočnim područjima već vladao drugi imperator sa sjedištem u Carigradu, odnosno Istanbulu.

Istočna Rimska Imperija (Bizant ili Bizantijsko Carstvo) i dalje je postojalo, iako se postupno smanjivalo, sve do 1453. godine, kad je Osmanlijsko Carstvo osvojilo Istanbul.

Kasnije države na zapadu (Franačko Kraljevstvo i Sveta Rimska Imperija) i na istoku (ruski carevi i Osmanlijsko Carstvo) koristile su rimsko državničko ime sve do modernog doba.

Golemo nasljeđe Rimske imperije vidi se i danas u zapadnjačkim institucijama, pravu, arhitekturi i mnogim drugim područjima života.

Rimska socialno – politička misao

Nakon propasti Grčke, na historijsku scenu stupa jedan značajan vojskovođa Aleksandar Makedonski, koji je bio učenik Aristotelov, te koji će kroz vojne pohode pokoriti značajan dio Azije i Afrike te na taj način stvoriti Makedonsko carstvo. Aleksandar je bio strastveni zaljubljenik u grčku kulturu i filozofiju, te je nastojao da tu kulturu učini planetarnom, da je poveže na jedan dijalektički način, sa drugim kulturama i civilizacijama. On nije kroz osvajanja negirao tradiciju i kulturu drugih civilizacija, nego je pravio jedan dijalektički, stvaralački spoj tih kultura sa kulturom i duhovošću Grka. To dijalektičko spajanje sa drugim kulturama i civilizacijama u historiji se definira kao helenizam.

Ovdje je na djelu bio jedan stvaralački i historijski odnos. Pošto su grci razvili RACIO, do krajnjih konsekvenci bila je na dijelu liberalna racionalizacija svijeta, života, u interkontinentalnim razmjerima. Nakon propasti Makedonskog carstva, misiju helenizma su preuzeli rimljani, i oni su u ovoj sferi sa historijskog aspekta naši savremenici. Rimska imperija je stvorila, i po tome su originanlni, novu misao o pravu države i rimskog privatnog prava koje će postati fundamentom savremenog građanskog prava.

Rimljani su također do krajnjih granica razvili stoičku filozofiju koja ima svoje rodno tlo u socijalnoj zbilji Rimskog carstva. U rimskom carstvu su se konstantno javljali ustanci robova, plebejaca, uniženih i potlačenih. Ali, rimska država je bila itekako bila racionalno organizovana i ovi ustanci su završavani vlastitim neuspjehom. Tako da se egzistencijalni izlaz uniženih nije mogao vidjeti u realnoj socijalnoj zbilji, te se čovjek okreće unutrašnjoj kontemplaciji, dakle promišljenosti svog vlastitog bića. Unutar sebe negirajući socijalnu zbilju, čovjek nastoji da pronađe mir, harmoniju jedinstvo duše i tijela, a to je upravo i temelj učenja stoičke filozofije.

Rimljani su svojim pohodima upoznali druge kulture i narode, te su njihove vojskovođe u svojim dnevnicima opisali običaje, tradiciju, kulturu i način života tih ljudi, naroda. Tako da s pravom možemo reći da su oni kroz te opise stvorili i nove naučne discipline, etnologiju, antropologiju, koje će postati osnovom za kostituciju savremene sociologije. Današnja savremena zapadna kultura je utemeljena na grčkoj kulturi i kršćanskom teološkom pricipu, na teoriji i praksi rimske države i prava i dakako, savremena građanska država je utemeljena na ovim racionalnim priznanjima rimske države i prava.