Uskrs
 |
Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori). Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon. |
Uskrs ili Vaskrs je najveći i najvažniji kršćanski praznik. Njime kršćani slave jednu od centralnih dogmi vjere, Isusovo uskrsnuće.
Na našim prostorima je Uskrs naziv za ovaj praznik kod rimokatolika, dok ga pravoslavni vjernici nazivaju Vaskrs.
Uskrs pada u nedjelju, međutim praznik traje duže, jer pripreme i obilježavanje Uskrsa počinju još u četvrtak uvečer večernjom misom. Pripreme za Uskrs i u zapadnom i u istočnom kršćanstvu počinju korizmom. Nakon završetka korizme dolazi Cvjetnica (Velika sedmica), koja uključuje Veliki četvrtak, petak i subotu prije uskršnje nedelje, što čini sveto trodnevlje. Prema Kršćanskom vjerovanju Isus Krist je osuđen u četvrtak, razapet na krstu u petak, a u nedjelju je uskrsnuo. Na Veliki četvrtak nema dnevnih misa, nego jedna večernja misa. Ta večernja misa u četvrtak vuče korijenje još od jevrejskog načina računanja praznika, kod kojih su se veliki praznici počinjali slaviti večer ranije. Potom slijedi Veliki petak, a onda Velika subota koja prolazi u šutnji crkve, da bi uvečer uslijedilo Uskršnje bdijenje.
Simbol Uskrsa je jaje, koje predstavlja rađanje.
Sadržaj |
Etimologija [uredi]
Uskrs je nastao od riječi uskrsnuti koja vuče korijene iz staroslavenskog u kojem je glagol *krьsnǫti značio rasti i razvijati se. Prefiksom uz- dobiven je praoblik od kojeg se razvio današnji glagol.
Drugi naziv, Pasha, češći je u drugim historijskim konotacijama. Hebrejska riječ pasah značila je prolaz (prolaz Jevreja kroz pustinju nakon 40 godina) preuzeta je u grč. Πάσχα.
Naziv Vazam osim Uskrsa obuhvata cijelo sveto trodnevlje - Veliki petak, Veliku subotu i Uskrs, ali često se sinegdohizira samo na nedjelju - Uskrs. Neki (Petar Skok) povezuju ga s riječju uzeti (stsl. vъzęti < uz + imati), odnosno period suprotan Mesopustu kada se opet počinje uzimati meso. Drugi ga povezuju tako da su Ćirilo i Metodije slavenizirali grčku riječ Pasha (p > v, ozvučivanje s > z) te je tako dobivena riječ Vazam.
Germanski nazivi - engl. Easter i njem. Ostern vuku etimologiju od imena saksonske božice Eostre koja je bila slavljena za vrijeme proljetne ravnodnevnice.
Računanje [uredi]
| Godina | Zapadno | Istočno |
|---|---|---|
| 2000 | 23. april | 30. april |
| 2001 | 15. april | |
| 2002 | 31. mart | 5. maj |
| 2003 | 20. april | 27. april |
| 2004 | 11. april | |
| 2005 | 27. mart | 1. maj |
| 2006 | 16. april | 23. april |
| 2007 | 8. april | |
| 2008 | 23. mart | 27. april |
| 2009 | 12. april | 19. april |
| 2010 | 4. april | |
| 2011 | 24. april | |
| 2012 | 8. april | 15. april |
| 2013 | 31. mart | 5. maj |
| 2014 | 20. april | |
| 2015 | 5. april | 12. april |
| 2016 | 27. mart | 1. maj |
| 2017 | 16. april | |
| 2018 | 1. april | 8. april |
| 2019 | 21. april | 28. april |
| 2020 | 12. april | 19. april |
Uskrs se slavi u nedelju koja slijedi nakon prvog punog mjeseca poslije proljetne ravnodnevnice. Zbog toga Uskrs može biti na bilo koji datum između 21. marta i 25. aprila (razlika između vremena obilježavanja Uskrsa i Vaskrsa je zbog toga što Katolici koriste Gregorijanski kalendar, a neki pravoslavci Julijanski kalendar).
Vanjski linkovi [uredi]
Liturgija [uredi]
Tradicija [uredi]
- Uskrs u Armenijskoj pravoslavnoj crkvi
- Pravoslavni pogledi na Uskrs
- Rimsko katolički pogled na Uskrs (Iz Katoličke enciklopedije)
- Rosicrucians: Kosmičko značenje Uskrsa (ezoterična kršćanska tradicija)
[uredi]
- Kalkulator za dane praznika (Anglikanski)
- Paschal kalculator (Istočna pravoslavna crkva)
- Stranu - po - stranu Uskršnje reference - za katolike i pravoslavce Uskršnji datumi, oba načina Stari način i Novi način, od 16-tog do 25-tog vijeka.
 |
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: |
