Afrička ploča

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Položaj Afričke tektonske ploče

Afrička ploča je jedna od glavnih tektonskih ploča koja se prostire područjem Ekvatora i nultog meridijana. Obuhvata veći dio afričkog kontinenta, kao i okeansku koru koja se nalazi između kontinenta i raznih okeanskih grebena. Tokom perioda od prije 60 do 10 miliona godine, somalijska ploča počela je da se razdvaja od Afričke ploče duž Istočnoafričkog rifta.[1] S obzirom da se Afrika sastoji od kore i afričke i somalijske tektonske ploče, ponekad se u literaturi Afrička ploča naziva i Nubijska ploča kako bi se razlikovala od kontinenta u cjelini.[2]

Afrička ploča zauzima površinu od 61.300.000 km2.[3]

Granice[uredi | uredi izvor]

Zapadni rub Afričke ploče je divergentna granica sa Sjevernoameričkom pločom na sjeveru i južnoameričkom pločom na jugu koja čini centralni i južni dio Srednjoatlantskog grebena. Afrička ploča je na sjeveroistoku omeđena Arabijskom, na jugoistoku Somalijskom, na sjeveru euroazijskom, Egejsko morskom i Anadolijskom a na jugu Antarktičkom pločom. Sve granice Afričke ploče su divergentne ili raširene granice, sa izuzetkom sjeverne granice i kratkog segmenta u blizini Azora poznatog kao Terceira rift.

Komponente[uredi | uredi izvor]

Afrička ploča sadrži nekoliko kratona, stabilne blokove stare kore s dubokim korijenima u subkontinentalnom litosferskom Zemljinom omotaču i manje stabilne terrane, koji su se okupili u afričkom kontinentu za vrijeme okupljanja superkontinenta Pangea prije otprilike 550 miliona godina. Kratoni su, gledajući od juga prema sjeveru sljedeći: Kalahari, Kongoanski, Tanzanijski i Zapadnoafrički kraton. U prošlosti su kratoni bili veoma razdvojeni, ali su se okupili tokom Panafričke orogeneze i ostali zajedno kada se prahistorijska kopnenaa masa Gondvana razdvojila.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "Somali Plate". Ashten Sawitsky. Pristupljeno 13.3.2019. 
  2. ^ Chu, D.; Gordon, R. G. (1999). "Evidence for motion between Nubia and Somalia along the Southwest Indian ridge". Nature 398 (6722): 64–67. Bibcode:1999Natur.398...64C. doi:10.1038/18014. Pristupljeno 13.3.2019. 
  3. ^ "Sizes of Tectonic or Lithospheric Plates". About.com. Pristupljeno 13.3.2019. 

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]