Braća Grimm
Braća Grimm (Brüder Grimm) jeste poznati nadimak za dvojac Jakob i Wilhelm Grimm (Jakob - 4. januar 1785, Wilhelm - 24. februar 1786).[1] Slavu su stekli objavljivanjem zbirki njemačkih bajki, Kinder- und Hausmärchen ("Dječje i porodične priče") (1812.), drugog sveska 1814. ("1815" na naslovnici), kao i mnogih drugih izdanja tokom života.[2]
Biografija
[uredi | uredi izvor]Jakob Ludwig Karl Grim se rodio 1785., a Wilhem Karl Grimm 1786., u Hanauu kod Frankfurta. Obrazovali su se u Friedrichs Gymnasium u Kasselu, a zatim su obojica studirali pravo na univerzitetu u Marburgu. Od 1837. do 1841. braća Grimm su se pridružila petorici kolega profesora na univerzitetu u Göttingenu. Ta je grupa postala poznata kao Die Göttinger Sieben (Göttingenska sedmorka). Bunili su se protiv kralja Ernesta Augusta I. od Hanovera, kojeg su optuživali da krši ustav te države. Zato ih je kralj sve istjerao sa univerziteta. Wilhelm je umro 1859., a njegov stariji brat Jakob 1863. Pokopani su na groblju St Matthäus Kirchhof u Schönebergu, četvrti Berlina.[3]
Rani život
[uredi | uredi izvor]Jacob i Wilhelm Grimm rođeni su u relativno imućnoj porodici u malom selu na području današnje centralne Njemačke. Njihov otac je bio pravnik, sudija i državni službenik, međutim iznenadno je preminio u 44. godini života. Nakon njegove smrti, udovica i jedanaestogodišnji Jacob morali su brinuti o preostalih petero djece. Iako se porodica tada našla u teškoj finansijskoj situaciji, Jacob i Wilhelm ostvarili su značajan akademski uspjeh, te su do 1803.[4] godine obojica studirala pravo na Univerzitetu u Marburgu. Pod utjecajem i uz veliku pomoć profesora historije prava, braća Grimm zainteresirala su se za porijeklo samo naile, kao i njegov razvoj u kulturnom kontekstu. Istovremeno su se posvetili proučavanju filologije, odnosno istraživanju drevnih jezika i tekstova, a time su započeli ozbiljno proučavanje njemačkog folklora i lingvistike. Wilhelm se 1825. godine oženio Dorotheom (Dortchen) Wild.[2]
Kasnija izdanja
[uredi | uredi izvor]Osim izvornih njemačkih djela, mnoge su izvorne francuske priče ušle u zbirku braće Grimm jer ih je ispričao hugenotski pripovjedač koji je braći bio jedan od glavnih izvora. Današnja izdanja njihovih bajka uglavnom su temeljito pročišćene verzije za djecu; naime, izvorne narodne priče koje su braća skupila nekad se nisu smatrale dječjim pričama. vještice, zlodusi, trolovi i vukovi šuljaju se mračnim šumama oko drevnih sela braće Grimm, kao i kroz podsvijest izoliranih njemačkih gradova-država tog doba.[5]
Savremena analiza
[uredi | uredi izvor]Savremena psihologija i antropologija tvrde da bajke koje se na Zapadu pričaju djeci prije spavanja zapravo predočavaju duševnu tjeskobu, strah od napuštanja, roditeljsko nasilje i/ili spolno sazrijevanje. Dječji psiholog Bruno Bettelheim u knjizi Korištenje očaravanja tvrdi da su izvorne bajke braće Grimm zapravo frojdovski mitovi.[4]
Doprinos njemačkom jeziku
[uredi | uredi izvor]Na samom početku 19. vijeka, u vrijeme kad su živjela braća Grimm, Sveto Rimsko Carstvo je upravo propalo, a Njemačka se sastojala od stotina kneževina i malih ili srednje velikih država. Glavni faktor koji je ujedinio njemački narod tog doba bio je zajednički jezik. Svojim su djelima i životom braća Grimm htjeli pomoći da se stvori njemački identitet.
Braća Grimm sastavila su njemački rječnik Deutsches Wörterbuch. To je bio prvi veliki korak u stvaranju standardnog "modernog" njemačkog jezika još od Lutherova prijevoda Biblije s latinskog na njemački. Taj opsežan rječnik s 33 sveska još se smatra autoritetom za njemačku etimologiju.
Smatra se da je brat Jakob iznio Grimmov zakon, germansku glasovnu promjenu koju je prvi primijetio danski filolog Rasmus Christian Rask. Grimmov zakon je bio prvo otkriće neke važne sistematske glasovne promjene[3]
Razno
[uredi | uredi izvor]Između 1990. i 2002, kad je u Njemačkoj uveden euro, likovi brace Grimm su bili na novčanici od 1000 njemačkih maraka - najvećem apoenu.
Izbor bajki braće Grimm
[uredi | uredi izvor]Vanjski linkovi
[uredi | uredi izvor]
Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ "Welcome to the Brothers Grimm biography - World of Tales". www.worldoftales.com. Pristupljeno 2. 7. 2026.
- 1 2 "Jacob and Wilhelm Grimm | History | Research Starters | EBSCO Research". EBSCO (jezik: engleski). Pristupljeno 2. 7. 2026.
- 1 2 "Grimm, braća". Hrvatska enciklopedija, mrežno izdanje. Leksikografski zavod Miroslav Krleža. Pristupljeno 19. 1. 2022.
- 1 2 Schmiesing, Ann (2024). The brothers Grimm: a biography. New Haven London: Yale University Press. ISBN 978-0-300-22175-6.
- ↑ "History of the Grimm Brothers". homepages.uc.edu. Pristupljeno 2. 7. 2026.
